Sáng hai mươi sáu, ở bến Đông kinh thành, có một chiếc thuyền buôn muối cập bến.
Chiếc thuyền ấy ngược dòng từ Hoành Châu lên, như mọi con thuyền muối khác. Mười bao muối, hai vò nước mắm, một lão lái già gù lưng. Lão lái bốc hàng lên bờ xong, chỉ để lại dưới khoang một bao muối nhỏ, rồi ngồi xổm dưới gốc gạo đầu bến hút thuốc lào, như đợi ai.
Gần trưa, một người thư lại Hộ bộ đi ra bến, mặc áo xanh, đi đôi giày da đã bắt đầu sờn mũi. Người ấy đứng mặc cả mấy câu về giá muối, rồi móc tiền trả. Lão lái già xuống khoang, xách lên cho y bao muối nhỏ. Trong bao muối, có một ống tre nhỏ, hai đầu bịt sáp.
Ninh Viễn cầm bao muối, đi thẳng về Hộ bộ, không ngoái đầu lại.
Hắn không biết, từ lúc chiếc thuyền muối ấy còn cách bến Đông một khúc sông, đã có một cái bóng đen lặn dưới đáy nước, bám theo mạn thuyền. Hắn cũng không biết, trong lúc lão lái ngồi hút thuốc lào dưới gốc gạo, cái ống tre ấy đã rời khỏi bao muối một lúc, rồi lại trở về chỗ cũ, lớp sáp bịt hai đầu vẫn còn nguyên dấu triện.
* * *
– Tận mắt thấy mặt vua. – Cao Lỗ đọc, giọng khô khốc. – Hoặc tận mắt thấy công chúa.
Lão già đặt mảnh giấy xuống án thư trong xưởng rèn, nhìn Yết Kiêu đang đứng nhỏ nước tong tỏng dưới chân mình.
– Chỉ thế thôi?
– Chỉ thế. – Cao Lỗ gật đầu. – Không có tên người gửi. Chữ không phải chữ Tống hầu. Nét mảnh, đều, như người viết chữ cả đời chưa từng vội.
Yết Kiêu không biết chữ. Nhưng y biết nhìn mặt người. Y nhìn gương mặt nhăn nheo của ông già, nhìn cái cách lão cầm mảnh giấy.
– Chúng biết bệ hạ không có ở đây. – Y nói.
– Chúng ngờ. – Cao Lỗ sửa lại. – Ngờ, thì mới phải sai người tận mắt đi xem.
Lão cẩn thận cuộn mảnh giấy lại, nhét vào ống tre, hơ dao trên hơi nước, gắn lại lớp sáp như cũ, đúng cách Trạng Quỳnh đã làm hồi tháng Hai.
– Trả lại đi. – Lão nói. – Cho hắn đọc.
Yết Kiêu cầm ống tre, không hỏi vì sao. Y quay người lao ra ngoài.
Cao Lỗ ngồi lại một mình trong xưởng, nhìn ra khung cửa. Ngoài kia, nắng chưa lên tới đỉnh đầu. Hai mươi sáu tháng Ba.
Còn ba ngày.
* * *
Chiều hai mươi bảy, Ninh Viễn tới cổng Thái Miếu.
Không phải tới án thư của hắn dưới hiên, nơi hắn vẫn ngồi viết thẻ cho người gửi nhang mỗi ngày. Hắn đi thẳng tới cánh cổng lớn đang đóng im ỉm từ sáng mười sáu, trong tay ôm một chồng sổ.
Người lính gác cổng chặn hắn lại. Là một trong mười người lính Sẹo để lại, gương mặt không có tên, không có tuổi, chỉ có đôi mắt nhìn thẳng.
– Hộ bộ có sổ xuất kho cần bệ hạ ngự phê. – Ninh Viễn nói, lễ phép. – Gạo cho Ải Bắc, hai mươi xe, quá mức ấn tạm được đóng. Đỗ chủ sự sai tiểu nhân mang tới.
Người lính không đáp. Cũng không tránh đường.
Cánh cửa ngách bên cạnh cổng lớn mở ra. Cao Lỗ chống gậy bước ra.
Ninh Viễn cúi đầu vái.
– Cao lão tướng quân.
– Bệ hạ trai giới. – Cao Lỗ nói cộc lốc. – Không xem sổ. Không phê.
– Nhưng gạo cho Ải Bắc…
– Hôm mười lăm, bệ hạ đã giao ấn tạm cho Phan lão tướng quân. Mười xe, mang sổ sang phủ lão ấy mà đóng. Mười xe kia, đợi bệ hạ ra.
Ninh Viễn đứng im một lúc, đoạn cúi đầu vái thêm một vái.
– Tiểu nhân đa tạ lão tướng quân chỉ bảo.
Hắn quay đi. Đi được mấy bước, hắn dừng lại, như chợt nhớ ra điều gì đó, quay đầu nhìn lại.
Ông già làm nỏ ấy, suốt từ hồi tháng Giêng, ngày nào cũng ngồi lì trong xưởng rèn, đuổi cả người Hộ bộ ra ngoài. Nay đứng ở cửa ngách Thái Miếu, chống gậy, như một người lính gác.
Và những người lính gác trên thềm Thái Miếu. Mười người. Không phải lính giữ thành. Là những người lính không tên, không tuổi, không bao giờ nói.
Ninh Viễn nhớ tới một dòng chữ hắn đã chép vào sổ lương Hộ bộ từ đầu tháng. Dòng chữ do chính tay Đỗ chủ sự viết, nét chữ run run.
Khẩu phần binh sĩ triệu hoán, năm mươi chín người: cấp đến hết ngày hai mươi chín tháng Ba.
Hắn đã chép dòng chữ ấy, không hỏi vì sao. Người ở Hộ bộ đều biết, không ai nói ra.
Hai ngày nữa.
Hắn quay đi, bước thật nhanh.
* * *
Tối hai mươi bảy, trong Anh Linh Điện, có một cái án nhỏ đặt cạnh bát hương các anh lính không tên.
Thanh Vân ngồi sau án, trước mặt là một xấp giấy đỏ cắt thành từng mảnh dài bằng ngón tay, một nghiên mực, một cây bút lông.
Cao Lỗ đứng ở cửa ngách, gọi từng người vào.
Người đầu tiên là một người lính cao gầy, trên trán có một nốt ruồi đen to bằng hạt đậu. Y bước vào điện, thấy tiểu công chúa ngồi sau án, luống cuống quỳ xuống.
– Đứng lên. – Thanh Vân nói. – Ngươi tên gì?
Người lính ngẩn ra.
– Bẩm… hồi tháng Giêng, Trạng Quỳnh đại nhân hỏi, tiểu nhân không nhớ tên mình. Tiểu nhân tự đặt là Lưu Nhất. Vì tiểu nhân là người đầu tiên đứng dậy trong địa thất, đêm hai mươi lăm tháng Chạp.
Thanh Vân cúi xuống, viết. Lưu Nhất. Nét chữ con gái, nhỏ, cẩn thận.
– Còn hai ngày. – Nàng nói, không ngẩng lên. – Ngươi muốn làm gì?
Người lính đứng im hồi lâu, như chưa ai hỏi y câu ấy bao giờ.
– Tiểu nhân… – Y ngập ngừng. – Hôm mùng mười, tiểu nhân ra đồng gieo mạ. Mạ lên rồi. Tiểu nhân muốn cấy.
Thanh Vân ngẩng lên nhìn y. Rồi nàng gật đầu.
Người thứ hai tên là Ngô Sáu. Y muốn một bát cơm trắng, đầy, không độn sắn. Người thứ ba tên là Bồ Câu, vì y nói y không nhớ gì về đời trước, chỉ nhớ có tiếng chim bồ câu gù trên mái nhà. Y không muốn gì cả, chỉ xin công chúa thắp một nén hương cho Đinh Tam, cho Đỗ Cửu, mấy người anh em đã tan trước.
Người thứ bảy muốn ra bờ sông, đứng trước ba tấm bia khắc tám trăm bốn mươi hai cái tên. Không có tên y ở đó. Y chỉ muốn đứng.
Người thứ mười hai không có tên. Hồi tháng Giêng, Trạng Quỳnh hỏi, y không trả lời. Tối nay, Thanh Vân hỏi, y cũng không trả lời. Y chỉ quỳ, cúi đầu, không động đậy.
Thanh Vân đặt bút xuống.
– Vậy ta đặt cho ngươi, được không?
Người lính ngẩng lên.
Thanh Vân nhìn y. Một hán tử trung niên, mặt vuông, lông mày rậm, đôi mắt buồn như mắt trâu.
– Trường Sinh. – Nàng nói.
Người lính nhìn nàng hồi lâu, đoạn cúi đầu xuống, dập đầu một lạy, không nói một lời.
Cao Lỗ đứng ở cửa ngách, quay mặt đi.
* * *
Tới gần canh ba, Thanh Vân đã viết xong bốn mươi bốn mảnh giấy đỏ.
Mười người lính sông Bạch Đằng tới sau cùng, theo Yết Kiêu vào bằng cửa ngách. Nàng đã nhìn mặt từng người từ tối hai mươi mốt. Tối nay, nàng chỉ viết tên. Khuyết Nhĩ. Đao Ngân. Lý Ngư. Lão Bạch. Mười cái tên Yết Kiêu đặt, không cái nào là tên thật.
– Các ngươi muốn gì? – Nàng hỏi.
Khuyết Nhĩ gãi cái tai khuyết của mình, cười.
– Bẩm công chúa, bọn tiểu nhân sinh ra trên nước, chết trên nước. Lần này, chỉ xin tan trên nước.
Yết Kiêu đứng sau lưng họ, không nói gì.
Bốn người thân binh từng theo Sẹo đi Vân Sơn vào sau cùng. Họ không muốn gì cả.
– Đội trưởng dặn, đứng cạnh công chúa. – Một người nói. – Bọn thuộc hạ đứng cạnh công chúa.
Thanh Vân viết xong tên họ, đặt bút xuống, ngẩng lên nhìn mảnh giấy đỏ cũ dán trên bát hương, mép đã sờn vì bảy ngày đường.
Ở tận trên cùng, trước cả dòng chữ cũ, là một chữ nàng đã viết từ đêm hai mươi.
Sẹo.
* * *
Sáng hai mươi chín, ngoài cửa Nam kinh thành, có ba mươi tư người xuống ruộng.
Mạ gieo hôm mùng mười đã lên cao gần một gang tay, xanh mướt, phủ kín những ô ruộng mạ đắp vuông vức trên nền đất cháy đen. Còn non. Ông lão họ Đinh ở làng Bãi Sậy ngồi xổm trên bờ ruộng, bứt một nắm mạ lên xem rễ, lắc đầu, rồi lại gật đầu.
– Non. – Lão nói. – Cấy non, lúa yếu. Nhưng cấy được.
Phan Trung đứng trên bờ ruộng, vai trái vẫn còn hơi lệch, nhìn ba mươi tư người lính không tên ấy xắn quần lội xuống bùn. Mười người còn lại vẫn đứng gác trên thềm Thái Miếu. Lão không hỏi họ vì sao. Sáng nay, Cao Lỗ đã tới phủ lão, nói ba câu. Lão nghe xong, lặng đi một hồi, rồi sai người ra làng Bãi Sậy gọi ông lão họ Đinh.
Ông lão họ Đinh dạy họ cách nhổ mạ. Cách bó mạ. Cách cắm từng khóm mạ xuống bùn, ba dảnh một khóm, khóm này cách khóm kia một gang tay. Ba mươi tư người lính học rất chậm, rất cẩn thận, như học một thứ võ nghệ khó nhất đời mình.
Lưu Nhất cấy khóm mạ đầu tiên. Cắm xuống, rồi đứng nhìn nó một hồi, nhìn cái khóm mạ nhỏ xíu xanh non đứng lẻ loi giữa ruộng bùn.
Rồi y cúi xuống, cấy khóm thứ hai.
Tới giữa buổi, trên bờ ruộng đã có người đứng xem. Dân dưới những dãy lều chân tường thành kéo ra. Đàn bà gánh nước ra cho lính uống. Trẻ con ngồi thành hàng trên bờ ruộng, chống cằm nhìn. Không ai nói gì nhiều. Không ai biết vì sao hôm nay lính lại ra cấy. Nhưng cả kinh thành đã nghe nói, những người lính không tên ấy, không ăn được lúa họ cấy.
Tới xế chiều, thửa ruộng đầu tiên ngoài cửa Nam đã xanh.
Không phải cái xanh của mạ gieo, lấm tấm, thưa thớt. Là cái xanh của một thửa ruộng đã cấy, từng hàng từng lối thẳng tắp, khóm này nối khóm kia, trải dài từ bờ này sang bờ kia. Hàng thứ nhất hơi xiêu. Hàng thứ mười đã thẳng.
Ba mươi tư người lính đứng trên bờ ruộng, chân còn lấm bùn tới đầu gối, nhìn thửa ruộng ấy.
Bồ Câu đứng cuối hàng, khẽ nói, không rõ với ai.
– Tháng Năm, gặt.
Không ai trả lời y.
Ở tận đầu bờ ruộng, lẫn trong đám dân đứng xem, có một người thư lại mặc áo xanh, đi đôi giày da sờn mũi. Hắn đứng từ giữa buổi tới giờ, không lại gần, không đi.
Ninh Viễn nhìn thửa ruộng xanh. Nhìn ba mươi tư người lính lấm bùn. Nhìn đứa bé gái tóc tết bím đang ngồi trên bờ ruộng, hai tay ôm đầu gối, hôm nay không khóc.
Rồi hắn quay lưng, đi về phía cổng thành.
* * *
Chạng vạng hai mươi chín, trong Anh Linh Điện, Thanh Vân khắc vạch thứ ba mươi.
Vạch cuối cùng.
Nét khắc sâu hơn tất cả những vạch nàng đã khắc từ tối hai mươi. Bàn tay nàng đã quen con dao. Tay không run nữa.
Bát hương các anh lính không tên đặt cạnh tấm bài vị dài. Quanh bát hương, năm mươi tám mảnh giấy đỏ dán kín thành bát, dán lên cả mặt án. Ở chính giữa vẫn là mảnh giấy cũ sờn mép, trên cùng đề một chữ Sẹo.
Nàng thắp một nén hương, cắm vào bát.
Rồi nàng quay lại.
Ngoài sân Thái Miếu, dưới ánh chiều tà, bốn mươi tư người lính đứng thành hàng. Phần đông chân còn lấm bùn ruộng. Không ai nói gì. Bốn người thân binh đứng hai bên nàng trên thềm, tay đặt trên chuôi đao, như đã đứng thế từ lúc Sẹo đi.
Cao Lỗ đứng bên cột điện, chống gậy, không nhìn ai. Hà Tiểu Ngư đứng cạnh lão, mắt đỏ hoe.
Không có ai khóc. Thanh Vân không khóc. Nàng chỉ đứng trên thềm Anh Linh Điện, nhìn xuống hàng người ấy, nhìn từng gương mặt, như tối qua nàng đã nhìn khi viết tên.
Nàng nhớ hết.
* * *
Chập tối, ở bến Đông, Yết Kiêu đẩy chiếc thuyền nan xuống nước.
Mười người lính sông Bạch Đằng lần lượt bước lên thuyền. Thuyền nhỏ, mười một người ngồi chật cứng, nước sông trùm lên sát mạn. Không ai than.
Hà Tiểu Ngư chạy từ Thái Miếu ra, thở hồng hộc, đứng trên bờ.
– Đại ca! Để tiểu nhân chèo!
Yết Kiêu nhìn gã.
– Lát nữa, – y nói, – ngươi chèo về.
Hà Tiểu Ngư đứng sững. Rồi gã hiểu. Gã không nói gì nữa, chỉ lặng lẽ trèo lên đuôi thuyền, cầm lấy mái chèo.
Chiếc thuyền nan rời bến, chầm chậm trôi ra giữa dòng sông Cái. Mặt trời đã lặn hẳn sau dãy núi phía Tây. Mặt sông đỏ ối, rồi tím dần, rồi xám bạc.
Ra tới giữa dòng, Yết Kiêu giơ tay ra hiệu. Hà Tiểu Ngư thả mái chèo. Chiếc thuyền nan nằm im trên mặt nước, xoay chầm chậm theo con nước.
Mười người lính ngồi quanh Yết Kiêu, không ai nói câu nào. Khuyết Nhĩ nhúng tay xuống nước sông, vốc một vốc, để nước chảy qua kẽ tay.
– Nước sông này, không mặn như sông Bạch Đằng. – Gã nói.
– Không mặn. – Yết Kiêu đáp.
– Nhưng cũng là nước.
– Cũng là nước.
Đêm xuống. Trên bờ, kinh thành lên đèn, từng đốm, từng đốm. Trên nóc Thái Miếu, không có đèn.
Yết Kiêu ngồi giữa thuyền, lưng thẳng, hai bàn tay úp lên đầu gối. Hán tử da đen ấy đã chết một lần, đã lặn xuống đáy sông Bạch Đằng, đã đục chìm không biết bao nhiêu chiến thuyền giặc. Đêm nay, y ngồi giữa sông, không lặn, không đục, không đánh.
Y chỉ ngồi đó. Cạnh họ.
Như bệ hạ đã dặn.