Sáng mười sáu, Trạng Quỳnh tới thư phòng sớm hơn mọi ngày.
Y không mang theo bàn tính. Chỉ mang một tờ giấy, trên giấy viết một con số, nét chữ đậm tới mức mực thấm qua cả mặt sau.
Ba trăm ba mươi ba.
– Tối nay, còn ba trăm mười sáu. – Y nói, đặt tờ giấy lên án thư. – Tối mai, hai trăm chín mươi chín. Bệ hạ không cần tại hạ đọc tiếp.
Lạc Thiên nhìn tờ giấy, không nói gì. Đêm qua, sau khi mọi người tản đi, hắn rời địa thất rồi mới cho gọi Trạng Quỳnh, đọc cho y nghe từng hàng chữ trên mặt trống. Hắn không giấu. Chuyện này, không giấu được.
– Tại hạ đã đi một vòng trong thành từ canh năm. – Trạng Quỳnh nói tiếp, giọng không còn chút đùa cợt. – Bệ hạ có biết, dưới chân tường Đông, chỗ bờ sông dựng bia, sáng nào cũng có người thắp hương không?
– Thắp cho người chết.
– Thắp cho người chết, cũng thắp cho người sống. – Trạng Quỳnh lắc đầu. – Dân chài gọi Yết tướng quân là ông tướng lặn sông. Trước khi xuống thuyền, họ cắm một nén nhang ở mép nước, khấn ông tướng lặn sông cho cá về lưới. Ở xưởng nỏ phía Bắc, thợ rèn đặt nửa bát cháo trước cái đe, gọi là cháo cúng ông già làm nỏ. Sáng nay, ngoài cổng Thái Miếu, có mấy đứa trẻ đứng ngó vào, hỏi nhau người khổng lồ đêm qua hiện ra từ ánh sáng có phải là thần voi không.
Y ngừng lại.
– Dân đã tự thờ rồi, bệ hạ. Chỉ thiếu một mái đền, một tấm bài vị, một cái tên viết cho đúng. Dựng ba, bốn ngôi đền nhỏ trong thành, Hương Hỏa sẽ chảy về. Con số trên tờ giấy này, sẽ không phải đếm lùi nữa.
Lạc Thiên cúi nhìn con số ba trăm ba mươi ba.
Hắn biết Trạng Quỳnh nói đúng. Cả đêm qua, hắn cũng đã nghĩ tới đúng điều ấy.
Nhưng hắn còn nghĩ tới một điều khác.
* * *
Hắn xuống địa thất một mình.
– Đền thờ anh linh, là gì? – Hắn hỏi, tay đặt trên mặt trống.
Những hàng chữ sáng hiện lên, chậm rãi.
【Đền thờ anh linh: nơi có bài vị, có tên, có người dâng hương đều đặn.】
【Hương Hỏa sinh ra ở đền, theo khế ước chảy về Trống. Mỗi ngôi đền, là một mạch nối về Trống.】
【Hương khói không có đền, không có tên: tan vào trời đất, không thành Hương Hỏa.】
Mỗi ngôi đền, là một mạch nối về trống.
Lạc Thiên đứng lặng.
Hắn nhớ đêm hai mươi bảy, nằm trên cỏ ướt, máu chảy qua kẽ tay. Tiếng trống vừa dứt, từ tận cùng dư âm ấy, có một thứ lạnh lẽo lần theo tiếng trống mà tới. Hắn nhớ đêm rằm, khi cột sáng màu lam dâng lên dưới địa thất, cái nhìn ấy lại lướt qua sợi dây trong lồng ngực hắn, lạnh như một chiếc lưỡi rắn.
Người của nó tìm tới trống bằng xẻng, bằng đường hầm; hầm đã sập, quân đã rút. Còn chính nó, không có chân, không đi được đường của người. Nó chỉ lần được theo sợi dây. Tiếng trống, cột sáng, chỉ lóe lên một đêm. Đền thờ, thì đêm nào cũng sáng.
Hắn nhắm mắt, tưởng tượng.
Ba ngôi đền, bốn ngôi đền, rải khắp kinh thành. Mỗi ngôi đền, một sợi dây. Ngày nào cũng có người thắp hương, ngày nào sợi dây cũng rung. Tất cả những sợi dây ấy, từ bến sông, từ xưởng nỏ, từ cổng thành, đều chạy về một chỗ. Dưới lòng đất Thái Miếu, giữa kinh thành.
Như một ngọn đèn thắp giữa đêm, bốn phía đều có đường dẫn tới.
Kẻ đứng sau Thạch Bá Khôn từng sai người đào một đường hầm dài hơn một dặm, đào thẳng tới bệ trống. Kẻ ấy đang đếm từng ngày rằm. Kẻ ấy, đã nhìn thấy mặt hắn.
Lạc Thiên mở mắt ra.
* * *
Buổi trưa, thư phòng chật người.
Trạng Quỳnh, Phan Trung, Cao Lỗ, Yết Kiêu, Dã Tượng. Đỗ chủ sự ôm sổ đứng góc phòng. Vị lão thần Hàn lâm viện được mời tới, ngồi co ro trên chiếc ghế gỗ, râu tóc run run.
Lạc Thiên nói hết.
Mười bảy điểm một ngày. Ba trăm ba mươi ba điểm. Rồi hắn nói tiếp điều hắn hỏi được trên mặt trống từ tờ mờ sáng, điều mà ngay cả Trạng Quỳnh cũng chưa biết.
– Hương Hỏa cạn, – hắn nói, – lính triệu hoán còn ba mươi ngày. Anh linh Hào Kiệt còn bốn mươi ngày. Rồi tiêu tán.
Căn phòng lặng đi.
Đỗ chủ sự đánh rơi cuốn sổ. Lão thần Hàn lâm tròn mắt nhìn quanh, như đến giờ mới hiểu mấy người lạ mặt đứng sau hàng quan ngày đăng cơ là gì. Phan Trung quay đầu nhìn Sẹo đang đứng canh ngoài cửa.
– Lẽ ra, chuyện này ta nên nói từ đêm qua. – Lạc Thiên nói. – Chuyện của các người, các người phải biết.
Yết Kiêu là người lên tiếng đầu tiên.
– Tiểu nhân chết một lần rồi. – Y nhún vai, cười. – Chết thêm lần nữa, cũng không lạ.
– Ta thì lạ. – Dã Tượng ồm ồm nói. – Mới sống lại được một ngày.
Không ai cười.
– Vậy thì dựng đền. – Phan Trung trầm giọng. – Lão thần không hiểu Hương Hỏa, Quốc Vận. Lão thần chỉ biết, mấy người này đã đứng trên tường thành cùng binh sĩ của lão thần. Không thể để họ tan như sương.
– Không được! – Lão thần Hàn lâm đột nhiên đứng bật dậy, giọng the thé. – Lập đền thờ những người không rõ lai lịch, không có tên trong sử sách, không có sắc phong của triều đình, là dâm từ! Tổ tông đã có lệ cấm. Hôm nay dựng một đền, ngày mai dân dựng mười đền, thờ đủ thứ tà thần yêu quái. Lễ pháp để đâu!
– Lão đại nhân, – Trạng Quỳnh cười khẩy, – thứ tà thần mà lão đại nhân nói, tháng Giêng vừa rồi đục chìm hai mươi thuyền lương của giặc.
Lão thần Hàn lâm đỏ bừng mặt, định cãi.
Lạc Thiên giơ tay lên. Cả phòng im bặt.
– Ta không cấm dựng đền vì lễ pháp. – Hắn nói, nhìn lão thần Hàn lâm. – Lão đại nhân ngồi xuống.
Đợi lão thần Hàn lâm và Đỗ chủ sự lui ra, hắn mới quay sang những người còn lại, kể cho họ nghe về sợi dây. Về cái nhìn lạnh lẽo đêm hai mươi bảy, đêm rằm. Về những hàng chữ trên mặt trống sáng nay. Mỗi ngôi đền, là một mạch nối về trống.
– Ngoài kinh, dây dài, nó lần theo phải mất công, ta còn có chỗ mà chặn. – Hắn nói. – Trong kinh, mười sợi dây đều chụm về một chỗ, cách nhau mấy trăm bước. Dựng đền trong kinh, là thắp đèn cho nó tìm tới.
Không ai nói gì. Trạng Quỳnh cúi đầu, ngón tay gõ gõ lên đùi, lần đầu tiên không tìm ra câu nào để cãi.
* * *
Cao Lỗ vẫn ngồi xếp bằng trong góc từ đầu buổi, lúc này mới chống gậy đứng dậy.
– Chủ công. – Lão nói, giọng cộc lốc như mọi ngày. – Chủ công định đem mạng của lão phu, của lão Yết, của gã to xác kia, ra mà cược?
Lạc Thiên nhìn thẳng vào mắt lão.
– Phải.
– Vậy thì phải hỏi lão phu một tiếng.
– Ta đang hỏi.
Cao Lỗ im lặng. Lão già chống gậy đứng đó, bàn tay khô quắt bám chặt lấy đầu gậy, các khớp ngón tay trắng bệch. Rất lâu sau, lão mới lên tiếng, giọng khàn hẳn đi.
– Năm xưa, lão phu xây cho vua Thục một tòa thành chín vòng, làm cho vua Thục một cây nỏ bắn một phát chết mấy trăm quân giặc. Giặc đánh mấy lần, không vỡ. – Lão ngừng lại. – Năm ấy, trước khi bỏ đi, lão phu nói với vua Thục: giữ được nỏ thì giữ được nước. Vua không nghe. Rồi có một ngày, thành ấy mất. Không phải vì tường không đủ dày. Không phải vì nỏ không đủ mạnh. Là vì có kẻ biết được thứ quý nhất trong thành nằm ở đâu, rồi lặng lẽ tìm tới.
Lão nhìn xuống nền gạch dưới chân, như nhìn xuyên qua lớp đất, tới chiếc trống dưới địa thất.
– Lão phu không muốn thấy chuyện ấy lần thứ hai.
Lão quay người, chống gậy đi về chỗ cũ, ngồi xuống, không nói thêm câu nào.
Yết Kiêu gật đầu. Dã Tượng nhìn Yết Kiêu, rồi cũng gật đầu, dù Lạc Thiên đoán y chưa hiểu hết.
Trạng Quỳnh thở dài.
– Vậy ngoài kinh thì sao? – Y hỏi. – Ngoài kinh dựng đền, sợi dây dài hơn, nó tìm tới cũng khó hơn.
– Ngoài kinh, dân chưa từng thấy các người. – Lạc Thiên nói. – Không ai biết ông tướng lặn sông là ai. Đền dựng lên, không ai thắp hương, cũng như không.
– Vậy thì phải để họ biết. – Trạng Quỳnh nói, mắt sáng lên một chút.
– Phải để họ biết. – Lạc Thiên gật đầu. – Nhưng không phải bằng một tờ cáo thị.
Hắn đứng dậy.
– Chừng nào trống còn chưa có gì che chắn, trong kinh không dựng đền cho anh linh. Chuyện này, ta quyết. Sai, là ta sai.
Hắn nhìn một vòng quanh căn phòng.
– Ta cược hai mươi ngày Hương Hỏa, rồi ba mươi ngày của binh sĩ, bốn mươi ngày của các người. Trong chừng ấy ngày, ta phải tìm ra một con đường khác.
Không ai hỏi con đường ấy là gì. Chính hắn cũng chưa biết.
Một lúc sau, Dã Tượng đứng dậy. Y đứng lên rồi, đầu gần chạm xà nhà, cả căn phòng như tối đi một chút.
– Bệ hạ. – Y nói. – Tiểu nhân không biết Hương Hỏa, không biết sợi dây. Tiểu nhân chỉ nghe nói, phía Bắc có một cái Ải bỏ ngỏ. Để tiểu nhân đi.
– Từ đây lên Ải Bắc, quân đi sáu ngày. – Phan Trung nói. – Đi về, mười hai ngày. Lương thảo, người dẫn đường, dọc đường còn có phỉ.
– Vậy thì mười hai ngày. – Dã Tượng đáp, như đó là chuyện đơn giản nhất trên đời. – Còn thừa tám ngày.
Phan Trung nhìn y, rồi bật cười, lần đầu tiên từ sau đêm hai mươi bảy. Tiếng cười khàn khàn, nhưng thật.
– Được. Lão thần vẽ đường cho ngươi.
Lạc Thiên gật đầu. Ải Bắc là yết hầu phía Bắc. Chưa biết con đường khác nằm ở đâu, thì ít nhất, cánh cửa ấy phải khép lại.
* * *
Chiều hôm ấy, còn một việc nữa.
Từ ngày đăng cơ, quyền dựng Anh Linh Điện vẫn nằm đó, chờ hắn chọn nơi. Lạc Thiên không cần nghĩ lâu. Trống ở đâu, điện ở đó.
Hắn đứng giữa chính điện Thái Miếu, trước án thờ liệt tổ liệt tông, đặt tay lên nền đá, ngay phía trên chỗ chiếc trống nằm.
【Chọn nơi đặt Anh Linh Điện: Thái Miếu, nơi Trống Đồng an vị. Xác nhận?】
– Xác nhận.
Nền đá dưới tay hắn ấm lên.
Không có tiếng sấm, không có ánh sáng rực trời. Chỉ có một làn khói mỏng, không biết từ đâu, lặng lẽ bốc lên từ bát hương trên án thờ, rồi lan ra, phủ lên hàng bài vị liệt tổ liệt tông. Khi khói tan, trên án thờ, ở hàng dưới cùng, bên cạnh bài vị mới của tiên đế, đã có thêm bốn tấm bài vị gỗ nhỏ, chữ viết như khắc bằng lửa.
Trạng Quỳnh. Cao Lỗ. Yết Kiêu. Dã Tượng.
Dưới bốn tấm bài vị ấy, còn một tấm dài hơn, không có tên. Chỉ có mấy chữ nhỏ: binh sĩ triệu hoán, bốn mươi chín người.
【Anh Linh Điện cấp 1 – an vị tại Thái Miếu.】
【Anh linh đã triệu hoán, bài vị hiện trong điện. Anh Linh Lục có thể xem tại đây.】
Lão thần Hàn lâm đứng ngoài cửa, nhìn thấy bốn tấm bài vị tự hiện ra trên án thờ tổ tông, mặt tái mét, hai chân nhũn ra, phải vịn vào khung cửa mới đứng vững.
– Bệ… bệ hạ… Thái Miếu là nơi thờ tổ tông…
– Tổ tông giữ nước ba trăm năm. – Lạc Thiên nói, không quay đầu lại. – Những người này giữ nước cho tổ tông hai tháng qua. Ngồi chung một án thờ, tổ tông sẽ không trách.
Hắn thắp ba nén nhang, cắm vào bát hương trước bốn tấm bài vị nhỏ, rồi cúi đầu vái ba vái.
Khói nhang bay lên, lượn lờ, rồi tan.
Những hàng chữ sáng thoáng hiện lên.
【Anh Linh Điện là nơi an vị, không phải đền thờ. Hương khói trong điện, không thành Hương Hỏa.】
– Vậy dựng một ngôi đền ngay trong sân Thái Miếu, cho dân vào thắp hương? – Trạng Quỳnh đứng sau lưng hắn, khẽ hỏi. – Đền nằm ngay trên trống, dây không dài thêm tấc nào.
– Không dài thêm tấc nào, vì dây nằm ngay trên đầu trống. – Lạc Thiên đáp. – Nghìn người thắp hương một chỗ, là nghìn nén hương chụm lại thành một ngọn đèn, thắp ngay trên nóc nhà của trống. Chẳng cần mười sợi dây, một ngôi đền ấy đã đủ. Huống hồ trong nghìn người ra vào mỗi ngày, ai biết có ai là người của kẻ kia. Đêm hai mươi tháng Giêng, bọn chúng đã đào tới tận bệ trống.
Trạng Quỳnh không hỏi nữa.
* * *
Đêm mười sáu, Lạc Thiên ra bờ sông Cái.
Trăng mười sáu vẫn còn tròn, soi xuống mặt nước lấp lánh. Dưới chân tấm bia đá thứ nhất, giữa những khóm cỏ dại, có mấy chục chân nhang đã tàn, cắm lổn nhổn. Ở mép nước, một bà lão tóc bạc đang quỳ, cắm một nén nhang xuống bùn, miệng lẩm bẩm khấn. Hắn đứng xa, không nghe rõ. Chỉ nghe loáng thoáng mấy chữ: ông tướng lặn sông.
Nén nhang cháy đỏ trong đêm. Khói bay lên, mảnh như sợi chỉ, bị gió sông thổi dạt đi, tan vào bóng tối.
Tan vào trời đất, không thành Hương Hỏa.
Lạc Thiên đứng nhìn làn khói ấy cho tới khi nó tan hẳn. Hắn nghĩ, trên đời này có lẽ không có thứ gì lãng phí hơn. Lòng người đã có đó, chỉ thiếu một mái đền. Mà mái đền ấy, chính hắn cấm dựng.
Sau lưng hắn, Sẹo đứng lặng trong bóng tối, không nói gì. Trên án thờ Thái Miếu, trong bốn mươi chín người không tên trên tấm bài vị dài kia, có y.
Khi Lạc Thiên quay về, những hàng chữ sáng thoáng hiện lên trước mắt, rồi tắt.
【Hương Hỏa cổ: 316.】