Chương 301: Thử dạ chi hậu

Rạng mùng chín, Thanh Vân ngồi ở đầu bậc địa thất, không xuống. Anh đã lên từ lúc trời còn tối. Nàng lên sau một quãng, chỉ còn kịp nghe tiếng chân anh xa dần trên sân gạch, rồi tắt ở phía cổng bên. Nàng không đi theo. Nàng ngồi lại trên bậc đá trên cùng, lưng tựa vào khung cửa gỗ, hai tay ôm gối. Dưới kia, ngọn đèn ở góc vẫn cháy. Nàng không thấy nó, chỉ thấy ánh vàng của nó hắt lên mấy bậc đá dưới, nhạt dần lên tới chỗ nàng thì hết. Nàng nghe tiếng thở của Cao lão, chậm, đều, rít nhẹ ở cuối hơi. Nàng nghe tiếng người tiều phu trở mình trên khúc gỗ, tiếng cán rìu chạm vào tường đá một cái khẽ. Nàng không nghe thấy gì từ cái hốc sau bệ. Nàng biết nó ở đó. Nàng không xuống. Nàng không muốn xuống. Xuống thì phải ngó cái hốc, mà ngó cái hốc thì phải nghĩ tới đêm qua. Nàng đã nghĩ tới đêm qua suốt từ nửa đêm tới giờ. Ngồi sát vách dưới kia, mắt nhắm mà không ngủ, nàng đã nghĩ đi nghĩ lại một câu. Ba năm. Anh nói hai chữ ấy như nói một việc đã xong, đã qua, không còn gì phải bàn. Nàng nghe câu ấy như nghe một cái gì vỡ ra trong lồng ngực mình, mà không có tiếng. Trời hửng. Ngoài sân, tiếng chim sẻ lách chách trên mái. Mười người áo vải đã dậy, cuộn chăn, ra giếng múc nước rửa mặt, tiếng gầu va thành giếng, tiếng nước đổ ào xuống chậu. Một người hắt xì hơi, người khác cười. Nàng đứng dậy. Hai chân tê dại vì ngồi lâu. Nàng vịn vào khung cửa đứng giây lát cho máu chảy về, rồi đi ra sân. * * * Ban ngày, nàng làm những việc của ban ngày. Nàng đổ dầu vào mấy ngọn đèn trong gian chính, cắt bấc, lau ống đèn. Nàng bảo mười người áo vải quét sân, gom tro ở mấy cái lư đồng đổ vào sọt, mang ra sau vườn. Nàng ra cổng chính mở cửa cho người vào thắp. Người trong phố vào thắp từ sớm, ông già, bà già, có người dắt theo con, có người đi một mình, thắp xong thì đứng lại một chút rồi về. Nàng làm những việc ấy như những ngày trước. Tay nàng biết làm. Mà đầu nàng ở chỗ khác. Gần trưa, anh đi qua sân, từ cổng bên sang phía thư phòng. Anh đi một mình, áo thường, không thị vệ. Anh thấy nàng đứng ở bậc thềm, khẽ gật. Nàng cúi đầu đáp. Nàng ngó mặt anh. Mặt anh vẫn thế, như hôm qua, như hôm kia. Không xanh hơn, không gầy hơn. Không có gì khác. Mà nàng thấy mình đếm, khi ngó mặt anh. Nàng không muốn đếm. Nàng không biết đếm cái gì, đếm tới đâu, vì không ai nói anh còn bao nhiêu năm. Nàng chỉ biết nàng đang đếm, như người đứng trên bờ đếm những hòn đá trên mặt suối mà không biết suối dài bao nhiêu. Anh đi qua. Nàng đứng lại, ngó theo lưng anh khuất dần sau dãy nhà ngang. Một người áo vải đi tới, hỏi nàng chỗ cất mấy bó hương mới mua. Nàng trả lời. Giọng nàng vẫn đều. Người ấy không thấy gì khác. Quá trưa ngày ấy, nàng ra bờ hào. Nàng không định ra. Nàng đi dọc phố cửa Bắc để mua dầu đèn, mua xong thì chân tự đi qua cổng, ra cầu hào. Nắng đầu xuân nhạt, ấm, rọi xuống mặt hào xanh đục. Bên kia hào, người tiều phu đang nhổ tên khỏi ba bó rơm. Gã rút từng mũi, gỡ mấy cọng rơm dính ở đầu, bó lại. Thấy nàng đứng trên bờ bên này, gã ngừng tay, cúi đầu. – Bẩm công chúa. – Gã gọi sang. Nàng gật. Gã làm tiếp. Nàng nhìn xuống mặt hào. Mặt hào phẳng, không một vòng sóng. Rêu nổi thành từng mảng ở mép bờ, cá nhỏ lượn dưới bóng cầu. Chỗ đêm qua con rùa nổi lên, giờ chỉ là một khoảng nước chẳng khác những khoảng nước bên cạnh. Ở mép cỏ, chỗ nó đặt chân lên, đất còn lún một vệt, mấy cây cọc tre nghiêng. Ai đi qua không biết thì tưởng trâu đầm. Nàng đứng đó lâu. Nàng không biết mình chờ gì. Nó sẽ không nổi lên nữa. Nàng biết thế. Mà nàng vẫn đứng. Người tiều phu bó xong tên, đi vòng qua cầu về, đi ngang chỗ nàng. Nàng ra đây làm gì, gã chẳng hỏi. Gã chỉ đứng lại cách nàng mấy bước, ngó mặt hào cùng nàng một chốc, xong mới đi tiếp vào cổng. * * * Xế chiều, người áo xanh tới Thái Miếu. Y đi bộ từ thư phòng sang, tay cầm một cuốn sổ mỏng bìa xám. Tới bậc thềm gian chính, y dừng, cúi đầu chào nàng. – Bẩm công chúa. – Y nói. – Thần tới hỏi sổ dầu đèn tháng Giêng. Hộ bộ cần đối lại. Nàng dẫn y vào căn buồng nhỏ sau dãy nhà ngang, chỗ nàng cất sổ, cất hương, cất cái rương. Nàng lấy cuốn sổ dầu đèn trên giá xuống, mở ra, chỉ cho y từng dòng. Bao nhiêu bình dầu nhận từ Hộ bộ, bao nhiêu đèn thắp mỗi đêm, đêm rằm thắp thêm bao nhiêu, còn lại bao nhiêu. Y đọc, đối với cuốn sổ của mình, gật đầu. – Bẩm, khớp. – Y nói. – Công chúa ghi kỹ hơn cả Hộ bộ. Nàng không đáp. Y gấp cuốn sổ của mình lại. Y ngó cái rương ở góc, kê trên mấy viên gạch. – Bẩm, tờ minh ước để trong ấy? – Y hỏi. – Phải. – Nàng nói. – Cùng tờ tháng Năm. Ta chưa mở. – Không cần mở. – Y nói. – Thần chỉ hỏi để biết chỗ, khi cần. Y cúi đầu, định đi. Tới cửa, y dừng lại, ngó nàng. – Công chúa thức đêm qua? – Y hỏi. Nàng ngó y. Mắt y chậm, không dò. Y hỏi như người hỏi một việc mình thấy, không phải hỏi để biết thêm. – Bên Trống, với Cao lão. – Nàng nói. – Đêm qua bệ hạ thử nỏ bên hào về muộn. Y gật, thôi không nói thêm. Y không đoán. Nàng thấy điều ấy trên mặt y: y nghe câu trả lời, y nhận nó như nhận một con số trong sổ đã khớp, và y đi. Nàng đứng lại trong căn buồng nhỏ, tay đặt lên nắp rương. Nàng đã nói đúng câu anh dặn dưới địa thất. Nàng đã nói thật. Nàng đã không nói hết. Nàng nghĩ, đây có phải là điều anh đã làm suốt mấy tháng qua không: nói thật mà không nói hết. * * * Tối mùng chín, nàng ngồi trong căn buồng nhỏ, ghi sổ dầu đèn cho ngày hôm ấy. Một dòng cho gian chính, một dòng cho hiên, một dòng cho địa thất. Nàng viết tới dòng địa thất thì dừng bút. Đêm qua, ngọn đèn dưới ấy cháy hết một bình rưỡi dầu, nhiều hơn mọi đêm, vì cả bốn người thức tới sáng. Nàng ngó con số ấy lâu. Nàng ghi nó vào, đúng như nó là, không bớt. Tháng sau người áo xanh đối sổ, sẽ đọc tới dòng này, sẽ thấy một bình rưỡi. Y sẽ không hỏi, nàng đoán thế. Mà có hỏi, nàng cũng trả lời được: đêm ấy bốn người thức. Ghi xong, nàng ngồi im, nghe ngoài kia mười người áo vải nói chuyện khe khẽ bên bếp. Một người kể chuyện quê, chuyện con trâu nhà mình biết tự về chuồng. Mấy người kia cười. Nàng thổi tắt đèn buồng, ngồi trong tối thêm một chốc rồi mới đi ngủ. Đêm ấy nàng ngủ được, mà ngủ chập chờn, như người ngủ trên thuyền. Sáng mùng mười, mưa xuân lất phất, nhỏ tới mức không ướt nền gạch, chỉ làm mái ngói sẫm đi một chút. Bà cụ lưng gù ở phố cửa Bắc, người tới gian khâu sớm nhất mấy hôm trước, hôm nay lại tới sớm, ôm cái rổ kim chỉ với mấy mảnh vải chàm vụn còn thừa. Bà đặt cái rổ xuống bậc thềm, thở hổn hển. – Bẩm công chúa, gian khâu xong cả rồi, vải thừa dân phụ mang trả. – Bà nói. – Ngày kia người ta lên đường. Nàng đỡ bà ngồi xuống bậc thềm, bảo người áo vải bưng nước. Bà uống một hớp, đặt bát xuống, ngó cái rổ. – Công chúa trông mệt. – Bà nói. – Thức khuya à? – Dạo này hay thức. – Nàng nói. Bà cụ gật gù, chẳng gặng vì sao. Bà vỗ nhẹ lên mu bàn tay nàng hai cái, như người già vẫn vỗ tay con cháu, rồi chống gối đứng dậy về. Nàng ngồi lại trên bậc thềm, nhìn rổ vải vụn, nghĩ tới những người sẽ mang các đường kim ấy đi lên một cái cổng đá nàng chưa thấy bao giờ. Chiều mùng mười, nàng mang cơm xuống địa thất. Cao lão ngồi chỗ cũ bên bệ, cây nỏ ngang đùi, cái lẫy mới đã tháo ra đặt cạnh. Lão đang lau dây nỏ bằng một mảnh vải tẩm dầu. Ở chân bậc, người tiều phu đang gọt một cán rìu mới. Nàng đặt mâm cơm xuống cạnh lão. Lão gật, không ăn ngay. Nàng vòng ra sau bệ, tới trước cái hốc. Nàng không quỳ. Nàng đứng ngó. Trong hốc tối, nàng thấy một vệt cong mờ, vàng sẫm, nằm ngang. Nàng không đưa tay ra. Thứ gì trong Kho cũng không được chạm, nàng biết từ hồi cây cung nằm đó. Nàng quay lại, ngồi xuống bậc đá cạnh Cao lão. – Cao lão. – Nàng nói. – Lão có biết từ trước không? Lão ngừng tay lau. Lão không ngó nàng. – Lão phu biết chủ công mang một thứ. – Lão nói. – Mang bao nặng thì lão phu chịu. Lão phu không hỏi. – Vì sao không hỏi? Lão im một hồi. – Vì chủ công không nói. – Lão nói. – Người không nói, thì hỏi cũng không ra. Mà hỏi rồi, người ta phải nói dối mình, thì khổ cho người ta. Nàng ngồi im. Lão lau tiếp sợi dây nỏ, chậm, từng đoạn một. Được một chốc, lão đẩy mâm cơm về phía nàng. – Công chúa ăn trước. – Lão nói. – Từ sáng tới giờ công chúa chưa ăn gì, lão phu biết. Nàng không cãi. Nàng ăn mấy miếng cơm nguội, chậm. Người tiều phu ở chân bậc ngó lên một cái, rồi lại cúi xuống cán rìu. * * * Đêm mùng mười, trăng đứng lưng trời phía Nam, quá nửa vầng, sáng trắng trên mái Thái Miếu. Nàng tìm thấy anh trên thềm điện, ngồi một mình ở bậc trên cùng, ngó ra sân. Sân đã vắng. Mấy cái lư đồng còn vài que hương đỏ. Trăng rọi xuống nền gạch, nền gạch hôm nay đã khô, sáng lên một màu xám bạc. Nàng đi tới, ngồi xuống bậc dưới anh một bậc. Anh không ngó nàng. Anh biết nàng tới. Hai người ngồi một lúc. Gió đêm thổi qua sân, ấm, mang theo mùi hương tàn và mùi hoa bưởi từ vườn sau. Có tiếng dế ở chân tường. Nàng đã nghĩ suốt hai ngày xem nên nói thế nào. Nàng đã nghĩ ra nhiều câu. Câu nào cũng dài. Câu nào cũng có chữ trách. Nàng bỏ hết. – Lần sau, tam ca có mất gì nữa, muội phải được biết. – Nàng nói. Anh không trả lời ngay. Nàng thấy vai anh động một chút, như người vừa nghe một tiếng gọi từ rất xa. Anh ngó nàng. Ánh trăng rọi lên một bên mặt anh. Mặt anh không cười, không buồn. Mặt anh như mặt người đang cân một thứ rất nặng trên lòng bàn tay. – Ta không hứa điều ta chưa chắc giữ được. – Tam ca nói. Nàng nghe câu ấy. Nàng không giận. Nàng đã đoán anh sẽ nói thế. Anh không hứa bao giờ, trừ khi anh biết chắc mình làm được. Anh đã hứa với người ba bộ dưới gốc đa từ tháng Năm, và tới giờ anh vẫn giữ. Anh không hứa với nàng điều này, nghĩa là anh không chắc. Nàng không khóc. Nàng thấy mắt mình nóng lên, rồi thôi. – Thế thì muội đoán. – Nàng nói. Anh ngó nàng lâu hơn. – Muội đoán thì đoán. – Anh nói. – Ta không cấm muội đoán. Nàng gật. Nàng ngó xuống sân, ngó những vệt trăng trên nền gạch. – Tam ca có sợ không? – Nàng hỏi, khẽ. Anh im một hồi. – Có. – Anh nói. Nàng không ngờ anh nói thế. Nàng ngẩng lên. Anh không ngó nàng nữa. Anh ngó ra sân. – Sợ, mà vẫn làm. – Anh nói. – Muội cũng thế. Muội sợ, mà muội vẫn xuống địa thất mỗi đêm. Nàng không cãi. Nàng thấy anh nói đúng. Nàng ngồi lại thêm một lúc. Anh cũng ngồi. Không ai nói thêm. Từ dưới địa thất, qua khe thông hơi ở chân tường điện, có ánh đèn vàng hắt lên rất mờ. Cao lão vẫn ngồi dưới ấy, thức, canh cái hốc. Nàng biết lão nghe được tiếng hai người nói trên này, nếu lão muốn nghe. Lão không lên. Lão để hai người ngồi với nhau. Trăng ngả dần về phía Tây. Anh đứng dậy trước, phủi vạt áo, đi về phía thư phòng. Nàng ngồi lại. Một lúc, nàng đứng dậy, đi dọc hiên, tới chỗ ngọn đèn treo ở góc hiên, ngọn đèn đêm nào cũng thắp cho người đi đêm qua sân khỏi vấp. Nàng đứng dưới ngọn đèn một lúc. Ngọn lửa nhỏ, vàng, run nhẹ trong cái gió ấm đầu xuân. Đêm nào nàng cũng thắp nó. Đêm nào nó cũng cháy tới sáng, cho ai đi qua sân thì thấy đường. Đêm nay, trăng còn sáng tới quá nửa đêm, mà sân đã vắng. Đêm nay, không ai cần nó. Nàng nghĩ tới ngọn đèn khác, ngọn đèn dầu trong góc hầm đá mà Cao lão vẫn khêu, người tiều phu vẫn đổ dầu. Ngọn đèn ấy không soi đường cho ai. Nó chỉ soi một cái hốc, một cái Trống, hai người ngồi thức. Từ đêm qua, nàng biết nó soi thêm một thứ nữa, thứ anh mang trong ngực mà không ai thấy. Nàng thổi tắt ngọn đèn ở hiên, để ngọn đèn dưới địa thất cháy suốt đêm.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ