Chương 28: Ngũ niên thương ước

– Thứ gì? – Lạc Thiên hỏi. Tô Nguyệt Hà không đáp ngay. Nàng đứng dậy, bước tới mạn thuyền, đưa tay chỉ xuống dòng nước đục ngầu đang lững lờ trôi. – Sông Cái. Lạc Thiên nhìn theo tay nàng. – Từ cửa biển ngược lên tới Ải Bắc, sông Cái dài hơn năm trăm dặm, chảy qua ba vùng lúa lớn nhất Lạc Việt. – Tô Nguyệt Hà nói, giọng vẫn nhẹ nhàng, như đang kể chuyện nhà. – Lúa, muối, gỗ, sắt, vải, mọi thứ ở đất này, muốn đi xa, đều phải đi trên dòng nước ấy. Trước đây, thuyền Hải Nguyệt ngược sông Cái, mỗi bến thu một lần thuế, mỗi quan một lần lễ. Buôn được mười phần, mất bốn phần dọc đường. Nàng quay lại. – Tiểu nữ muốn một tờ chiếu của bệ hạ. Năm năm. Trong năm năm ấy, thuyền của thương hội Tô gia đi lại trên sông Cái trong đất của triều đình, không nộp thuế. Được một bến riêng, một kho riêng ngay dưới chân cửa Đông. Thuyền treo cờ Tô gia, cũng treo cờ Thiên Hưng. Trạng Quỳnh vừa nâng chén trà lên, đặt xuống đánh cạch một tiếng. Lạc Thiên im lặng một lúc lâu. – Ta cần một đêm. – Hắn nói. Tô Nguyệt Hà nhìn hắn, khóe môi hơi nhếch lên. Lạc Thiên biết nàng đang tính gì. Trong thành chỉ còn một, hai ngày thóc. Một đêm với nàng không mất gì, với hắn là thêm một đêm cả thành nhịn đói. Nhưng nàng gật đầu. – Giờ Thìn mai, tiểu nữ đợi bệ hạ. * * * Đêm ấy, trong thư phòng cạnh Cần Chính điện, ngọn đèn mỡ cháy tới canh ba. – Không được! – Đỗ chủ sự lên tiếng trước tiên, cái giọng xưa nay khô khốc, lần này run lên. – Năm năm không thuế, bến riêng, kho riêng, ngay dưới chân kinh thành! Thuyền buôn trong nước qua bến nào cũng nộp thuế bến, người Hải Nguyệt lại không nộp đồng nào. Không tới năm năm, trong kinh không còn một nhà buôn bản quốc nào! Vị lão thần Hàn lâm viện ngồi ở góc phòng, râu tóc run run, chỉ nói một câu. – Cờ của triều đình, treo trên thuyền của thương nhân ngoại quốc. Tổ tông chưa từng có lệ ấy. Phan Trung khoanh tay đứng bên cửa sổ, không nói gì. Chuyện buôn bán không phải việc của võ tướng. Nhưng ai trong phòng cũng biết, sáng mai, nồi cháo chung của cả thành sẽ cạn đáy. Trạng Quỳnh vẫn ngồi phe phẩy chiếc quạt rách, nãy giờ không nói câu nào. Cuối cùng, y gấp quạt lại. – Tại hạ không lo năm năm không thuế. – Y nói. – Tại hạ lo lá cờ. Mọi người đều nhìn sang y. – Thuyền treo cờ Thiên Hưng, ngược sông Cái, đi qua đất Hoành Châu. – Trạng Quỳnh chậm rãi nói. – Tống hầu thu thuế qua sông, là thu của thuyền buôn. Giờ thuyền buôn treo cờ triều đình. Tống hầu thu, là thu của triều đình. Không thu, là mất mối lợi mỗi năm không biết bao nhiêu vạn lượng. Cô nương kia không mua đặc quyền buôn bán. Nàng ta mua lá cờ của bệ hạ, để đem ra đè lên đầu Tống hầu. Căn phòng lặng đi. – Vậy thì, – Lạc Thiên nói, – nàng ta đang đặt cược vào ta. – Đặt cược rằng năm năm nữa, lá cờ ấy đủ nặng. – Trạng Quỳnh gật đầu. – Nếu bệ hạ không đủ nặng, nàng ta mất một chuyến gạo. Nếu bệ hạ đủ nặng, nàng ta nắm cả con sông. Lạc Thiên nhìn ngọn đèn mỡ đang lụi dần. – Còn nếu ta không đồng ý? Không ai trả lời. Ai cũng biết câu trả lời. Hắn đứng dậy. – Năm năm sau, nếu ta còn sống, ta còn thu được thuế. – Hắn nói. – Sáng mai không có gạo, năm năm sau không còn ai để ta thu. Đỗ chủ sự nói không sai. Nhưng ta chọn cái sai ít người chết hơn. Đỗ chủ sự há miệng, rồi lặng lẽ khép cuốn sổ lại. – Chỉ có điều, – Lạc Thiên nói tiếp, – nàng ta ra giá. Ta cũng ra giá. * * * Sáng mùng bảy, trời mù sương. Trên đường từ Cần Chính điện ra bến đá cửa Đông, Lạc Thiên đi qua dãy lều dưới chân tường. Nồi cháo chung đã cạn. Mấy lão bà đang dùng muôi cạo lớp cháy dưới đáy nồi, chia cho lũ trẻ mỗi đứa một mẩu, đen sì, cứng như đá. Lũ trẻ ngậm trong miệng, không nhai, như sợ nhai rồi thì hết. Lạc Thiên không dừng lại. Hắn chỉ bước nhanh hơn. * * * Trên thuyền, ấm trà đã pha sẵn. Lần này, Trạng Quỳnh mở lời trước. Y biết nàng đã nắm gần hết bài bên này. Y chỉ muốn biết nàng nắm tới đâu. Y ngồi xuống, cười hì hì như mọi ngày. – Cô nương, tờ chiếu năm năm, bệ hạ nhà tại hạ đã xem qua. Có điều, cô nương cũng biết đấy, Lạc Việt đâu phải chỉ có mỗi thuyền Hải Nguyệt. Phía Tây, Tam Bộ có ba trăm voi chiến cùng năm nghìn quân, đang vượt Vạn Sơn, mười ngày nữa sẽ tới. Voi Tam Bộ, chở lúa cũng giỏi lắm. Tô Nguyệt Hà nâng chén trà, nhấp một ngụm. – Tiểu nữ nghe tin ấy từ đầu tháng Giêng. – Nàng nói, không nhanh không chậm. – Người Đại Hạo đồn khắp các bến sông, đồn tới tận cửa biển. Tới nay đã hơn một tháng, mười ngày ấy vẫn chưa hết. Nàng đặt chén xuống. – Tiểu nữ còn nghe lão bán muối kia kể, hồi cuối năm, trong doanh Đại Hạo bắt được một phong thư Tam Bộ gửi tiên đế. Thạch Bá Khôn đưa lão, là thông ngôn, đọc thử. Lão nhìn nửa ngày, chỉ thấy toàn chữ ngoằn ngoèo như rắn bò. Người viết lá thư ấy, hẳn là người rất giỏi vẽ rắn. Chiếc quạt trong tay Trạng Quỳnh khựng lại giữa chừng. – À, còn một chuyện nữa. – Tô Nguyệt Hà mỉm cười, lần này là nụ cười thật. – Bao gạo đổ trên bậc đá hôm qua, tiểu nữ vốn đã định để lại. Quản sự làm bộ muốn hốt, chỉ là để xem trong thành có ai đủ nhanh miệng. Đó là lễ ra mắt của Tô gia. Đa tạ tiên sinh, đã gọi đúng tên nó. Trạng Quỳnh ngồi đờ ra một lúc. Rồi y ngửa cổ cười ha hả, cười tới mức chiếc quạt rách rơi xuống sàn thuyền. Y cúi xuống nhặt quạt, vừa nhặt vừa lắc đầu. – Sống hai đời người, – y nói, – tại hạ chỉ từng chịu thua một nữ tử. Hôm nay là người thứ hai. Không ai biết y nói "hai đời" là có ý gì. Chỉ có Lạc Thiên biết. Hắn nhìn ông Trạng xưa nay chỉ quen lừa người, vừa bị một thiếu nữ chưa tới hai mươi dắt mũi, bỗng thấy nhẹ nhõm lạ thường. Hóa ra trên đời này, vẫn có người Trạng Quỳnh không lừa được. Đã không lừa được, thì khỏi phải lừa. * * * – Chiếu năm năm, ta cho. – Lạc Thiên nói. Tô Nguyệt Hà thoáng sững lại. Trên bàn, cuốn sổ của nàng đã mở sẵn, như chuẩn bị cho một trận mặc cả kéo dài tới trưa. – Bến riêng, kho riêng dưới chân cửa Đông, ta cho. Cờ Thiên Hưng trên thuyền Tô gia, ta cũng cho. – Hắn nói tiếp. – Đổi lại, ba điều. Hắn giơ một ngón tay. – Một. Sáu nghìn thạch gạo trên ba thuyền này, coi như giá của tờ chiếu, dỡ xuống ngay hôm nay. Triều đình không trả thêm một đồng. – Được. – Tô Nguyệt Hà đáp không chút do dự. Ngón tay thứ hai. – Hai. Trong năm năm ấy, kho Tô gia dưới chân cửa Đông không được để trống gạo. Gạo Tô gia bán trong kinh thành, mỗi thạch không được quá ba lượng bạc. Năm được mùa, năm mất mùa, năm có giặc, cũng vậy. Lần này, Tô Nguyệt Hà không trả lời ngay. Nàng nhìn hắn, ngón tay khẽ gõ lên bìa cuốn sổ da cá mập. Ai ngồi đó cũng tính được. Năm được mùa, ba lượng là lời. Năm mất mùa, năm có giặc, ba lượng là lỗ. Mà trên đất này, năm có giặc e là nhiều hơn năm không. – Ba lượng rưỡi. – Nàng nói. – Ba lượng. – Bệ hạ, tiểu nữ là người buôn bán… – Ta biết. – Lạc Thiên nói. – Hôm qua cô nương nói, nếu người đứng trên tường thành là Thạch Bá Khôn, giá sẽ khác. Ta không có bạc như Thạch Bá Khôn. Ta chỉ có một con sông, và một lá cờ. Lá cờ ấy, nếu treo trên thuyền của người bán gạo cho dân ta giá mười lượng, thì nó chẳng đáng một đồng. Tô Nguyệt Hà không đáp. Ấm trà trên bàn nguội dần. – Ba lượng. – Cuối cùng nàng nói. – Điều thứ ba? Ngón tay thứ ba. – Ba. Chuyến thuyền sau của Tô gia, chở thóc giống. Ruộng quanh kinh bị giặc đốt, thóc giống cũng cháy cả; đầu tháng Ba không xuống mạ thì lỡ vụ. Thóc giống, bán theo giá gốc, không lời, trả sau vụ gặt. Trạng Quỳnh quay sang nhìn hắn. Đỗ chủ sự nói về thuế. Lão thần Hàn lâm nói về lễ. Không ai trong thư phòng đêm qua nhắc tới thóc giống. Tô Nguyệt Hà cũng nhìn hắn. Ngón tay đang gõ trên bìa sổ của nàng dừng lại, như người buôn bán vừa nhận ra mình định giá sai một món hàng. – Được. – Nàng nói. – Nhưng tiểu nữ cũng thêm một điều. – Nói đi. – Trong năm năm, nếu thuyền mang cờ Thiên Hưng bị kẻ nào chặn trên sông Cái, – nàng nhìn thẳng vào mắt hắn, – bệ hạ tính sao? Nàng không nói tên. Không cần nói tên. Cả hai đều biết nàng đang nói tới ai. – Chặn thuyền mang cờ Thiên Hưng, – Lạc Thiên đáp, – là chặn ta. * * * Tờ ước do Trạng Quỳnh thảo, viết trên hai tờ giấy dó, mỗi bên giữ một tờ. Tô Nguyệt Hà đọc đi đọc lại ba lần, sửa hai chữ, rồi mới đóng con dấu trăng khuyết của Tô gia. Lạc Thiên đóng ngọc tỷ của tiên đế. Lúc hắn đứng dậy định xuống thuyền, Tô Nguyệt Hà chợt lên tiếng. – Bệ hạ. Lạc Thiên quay lại. – Hôm qua, trên bến đá, hẳn có người bên bệ hạ muốn cướp thuyền. – Nàng nói, giọng bình thản như đang nói chuyện thời tiết. – Tiểu nữ đứng trên mui thuyền, nhìn thấy cả. Mấy chục cây nỏ trên mặt thành, đều chĩa về phía này. Trạng Quỳnh ho khan một tiếng. – Vì sao bệ hạ không cướp? – Cướp một lần, – Lạc Thiên đáp, – thì không còn lần sau. Tô Nguyệt Hà nhìn hắn một lúc, rồi khẽ cúi đầu. – Vậy tiểu nữ tặng bệ hạ một tin, coi như lời lãi của lần sau. – Nàng nói. – Thuyền tiểu nữ đi qua đất Hoành Châu, đêm neo dưới chân kho lúa của Tống hầu. Kho ấy đầy tới nóc, thóc tràn cả ra ngoài, phải lấy chiếu che mưa. Người của Tống hầu lên thuyền thu thuế, còn hỏi tiểu nữ ngược sông bán gạo cho ai, bán giá bao nhiêu, kinh thành còn mấy ngày lương. – Cô nương trả lời thế nào? – Tiểu nữ nói, tiểu nữ đi bán gạo cho người trả được giá. – Tô Nguyệt Hà mỉm cười. – Hắn nghe xong, cười rất lâu. Có lẽ hắn nghĩ, kinh thành không trả nổi. Lạc Thiên không nói gì, chỉ chắp tay đáp lễ, rồi quay người leo xuống thang dây. Trên chiếc thuyền nan chèo về bến, Yết Kiêu vừa khua mái chèo vừa ngoái đầu nhìn lại ba chiếc thuyền biển, mắt sáng rỡ như trẻ con nhìn thấy đồ chơi. – Điện hạ… à không, bệ hạ. – Y nói. – Lúc đợi dưới mạn, tiểu nhân sờ thử mép ván. Thuyền của họ, ván đóng hai lớp, giữa chèn một lớp dầu trẩu trộn vôi. Muốn cạy vữa, phải cạy hai lần. Trạng Quỳnh bật cười. – Yết tướng quân, ký ước xong rồi, ngài còn tính cạy thuyền người ta? – Không tính. – Yết Kiêu gãi đầu. – Chỉ là thấy thì nhớ. Trưa mùng bảy, thuyền Tô gia bắt đầu dỡ gạo. Từng bao gạo trắng được thả xuống thuyền con, chèo vào bến đá, rồi được chuyền tay nhau lên bờ. Không ai sai khiến, dân trong thành tự kéo ra bến, người khiêng, người vác, người đẩy xe, nối thành một hàng dài từ bến đá tới tận cổng kho Đông. Có người vác một bao gạo trên vai mà khóc, nước mắt chảy ròng ròng, chân vẫn bước. Mấy chục hàng binh Đại Hạo từng ăn chung một nồi với Mạnh Lão Tam cũng ra bến, vai u thịt bắp, mỗi người vác hai bao. Thủy thủ Hải Nguyệt đứng trên mạn thuyền nhìn xuống, lúc đầu còn cười cười chỉ trỏ, về sau không ai cười nữa, lặng lẽ thả bao nhanh hơn. Chiều hôm ấy, Lạc Thiên sai người đưa ra khu trại cũ bên kia hào hai bao gạo, cho ba mươi mốt lính bệnh Đại Hạo. Lương Thiết Trụ nhận gạo, quỳ xuống giữa bãi đất, dập đầu về phía cửa thành ba cái. Tối ấy, khói bếp lại bốc lên khắp kinh thành. Cháo vẫn là cháo loãng. Nhưng là cháo gạo trắng, không còn mùi khét. Lạc Thiên đứng trên mặt thành phía Đông, nhìn hàng người khiêng gạo nối dài dưới chân mình. – Bệ hạ, – Trạng Quỳnh đứng bên cạnh, khẽ nói, – năm năm, không ngắn đâu. – Ta biết. – Tống hầu sẽ không để yên. – Ta biết. Trạng Quỳnh thở dài, không nói gì nữa. * * * Đêm ấy, trong khoang thuyền lớn nhất, ngọn đèn dầu cá vẫn sáng. Tô Nguyệt Hà ngồi một mình bên bàn, mở cuốn sổ bìa da cá mập. Trong sổ ghi chi chít những cái tên, những con số, những dòng chữ nhỏ li ti. Tên các lãnh chúa ven biển. Giá muối ở từng bến. Tên những viên quan nhận lễ, những viên quan không nhận. Nàng lật tới trang ghi chiều hôm qua. Trên đó chỉ có một dòng chữ. Lạc Thiên. Mười tám tuổi. Không có tiền. Không nói dối. Nàng cầm bút lên, chấm mực, nghĩ một lúc, rồi viết thêm mấy chữ vào cuối dòng. — Đáng theo dõi.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ