Canh năm ngày mùng một tháng Hai, Trạng Quỳnh ôm một chiếc rương gỗ sơn son bước vào gian nhỏ cạnh Thái Miếu.
Trong rương là một bộ long bào.
Màu vàng đã ngả sang màu mật ong cũ, chỉ kim tuyến thêu rồng trên ngực đã sờn mất mấy chỗ, nơi cổ áo còn thoang thoảng mùi trầm. Là long bào của tiên đế, bộ duy nhất còn sót lại trong kho. Những bộ khác, đêm hai mươi lăm tháng Chạp, không biết ai đã lấy đi. Kim tuyến trên áo, nếu gỡ ra, cũng đủ đổi vài đấu gạo.
Lạc Thiên nhìn bộ áo rất lâu.
– Không mặc, có được không? – Hắn hỏi.
– Không được. – Trạng Quỳnh đáp, không cười. – Từ sáng nay, tại hạ gọi là bệ hạ cho quen miệng. Bệ hạ mặc áo vải, người đứng dưới sân chỉ thấy một thiếu niên. Bệ hạ mặc bộ áo này, họ mới thấy một ông vua. Áo không phải để bệ hạ đẹp. Là để người khác nhìn thấy.
Lạc Thiên không nói gì nữa, đứng dậy dang tay ra.
Long bào khoác lên người, rộng lùng thùng. Phụ hoàng năm xưa cao hơn hắn nửa cái đầu, vai rộng hơn hắn một gang tay. Ống tay áo dài quá đầu ngón tay, vạt áo quét xuống tận gót chân. Trạng Quỳnh ngồi xổm dưới chân hắn, dùng kim chỉ khâu vội mấy đường gấp, vừa khâu vừa lẩm bẩm, nói đường đường một ông Trạng mà đi làm thợ may, truyền ra ngoài thì mất mặt tổ tông.
Dưới lớp gấm vàng, băng vải trên ngực hắn vẫn quấn dày cộm.
Khâu xong, Trạng Quỳnh đứng dậy, lùi lại hai bước, nhìn hắn từ đầu tới chân.
– Hơi rộng. – Y nói. – Nhưng mặc lâu rồi, sẽ vừa.
Lạc Thiên biết y không nói chuyện bộ áo.
* * *
– Niên hiệu, tại hạ nghĩ ba cái. – Trạng Quỳnh rút từ trong tay áo ra một mảnh giấy. – Bệ hạ chọn một.
Trên giấy viết ba hàng chữ, chữ nào cũng đẹp, cũng lớn, nghe như chép từ trong sách thánh hiền. Lạc Thiên đọc qua, lắc đầu, cầm bút lên, viết thêm một hàng ở dưới cùng.
Thiên Hưng.
– Trời giúp nước hưng lại? – Trạng Quỳnh đọc, gật gù. – Nghe cho dân yên lòng.
– Trời không giúp. – Lạc Thiên nói. – Đêm hai mươi lăm tháng Chạp, trời không giúp. Tháng Giêng, trời mưa dầm cả tuần, cũng không giúp. Người trong thành giữ lại nước này, không phải trời.
– Vậy sao bệ hạ còn chọn?
– Để trăm năm sau, có người đọc sử tới hai chữ này, hỏi vì sao gọi là Thiên Hưng, thì phải có người kể cho họ nghe, mùa đông vừa rồi đã có bao nhiêu người chết để trời được mang tiếng.
Trạng Quỳnh nhìn hắn một lúc, rồi phá lên cười, cười tới mức phải vịn vào vách.
– Hay. – Y lau nước mắt. – Câu này, tại hạ phải chép vào sổ.
Cười xong, y mới hạ giọng.
– Có điều, bệ hạ nên biết. Ở chỗ tại hạ, hai chữ này từng có người dùng. Một người con trưởng giết em mà cướp ngôi, ngồi chưa ấm chỗ đã bị lôi xuống. Lại thêm, chữ Thiên phạm húy tên bệ hạ.
Lạc Thiên im lặng một lúc.
– Kẻ giết em mà dùng hai chữ này. – Hắn nói. – Vậy để ta, kẻ suýt chết dưới kiếm của anh mình, dùng lại cho tử tế. Còn chữ Thiên trong tên ta, từ nay ai viết cũng không phạm húy.
Trạng Quỳnh không cười nữa. Y chắp tay, cúi đầu thật thấp.
* * *
Trời vừa hửng, Lạc Thiên xuống Thái Miếu thắp hương.
Bài vị liệt tổ liệt tông vẫn xếp ngay ngắn trên án thờ. Bên cạnh là bài vị mới của phụ hoàng, nét sơn còn chưa khô hẳn. Hắn quỳ xuống, dập đầu ba lần, không khấn gì cả.
Dưới nền đá, sau lớp ván gỗ, chiếc trống nằm yên. Sợi dây trong lồng ngực hắn khẽ rung lên một cái, rồi lại lặng.
Hắn đứng dậy, bước ra ngoài.
* * *
Cần Chính điện mở toang cả chín cánh cửa.
Từ canh năm, người đã tới. Tới lúc mặt trời lên khỏi mái thành, sân rồng đã chật kín, chật tới mức không còn chỗ cho một chiếc chiếu. Người không vào được sân thì đứng ngoài cổng, đứng dọc con đường lát đá, đứng cả lên bậc thềm những dãy nhà đổ nát hai bên. Vũ Thành cho lính đứng giữ ở cổng, chỉ khám xem ai giấu dao giấu kiếm, ngoài ra ai muốn vào cũng để vào. Y lo lắm. Trong đám đông ấy, ai biết có mấy tên gian tế của Đại Hạo còn sót lại.
– Để họ vào. – Lạc Thiên đã nói từ hôm qua. – Hôm nay không có gì để giấu.
Không có nhã nhạc. Không có nghi trượng. Không có lọng vàng quạt tía. Chỉ có mười một vị quan đứng thành hai hàng thưa thớt trong điện, áo quan sờn cũ nhưng giặt sạch. Hàng võ quan đứng đầu là Phan Trung, vai trái băng trắng dưới lớp giáp. Sau lưng các quan, là những người mà trong triều chưa ai biết nên xếp vào hàng nào: một nho sĩ áo the, một lão già chống gậy, một hán tử da đen như đồng hun, một võ sĩ mặt đầy sẹo cùng tám thân binh khoác giáp cũ.
Lạc Thiên bước vào từ cửa hông.
Trong khoảnh khắc ấy, cả sân rồng lặng đi.
Hắn không ngồi lên long ỷ. Hắn đứng ở bậc thềm cao nhất trước long ỷ, quay mặt ra cửa điện, nhìn xuống biển người phía dưới.
Trạng Quỳnh bước ra giữa điện, mở cuộn chiếu.
Chiếu lên ngôi, là y viết. Đêm qua Đỗ chủ sự đọc bản nháp, mặt mũi tái mét, nói chiếu vua mà viết như lời ăn tiếng nói ngoài chợ, sử quan đời sau đọc tới sẽ cười. Trạng Quỳnh chỉ đáp một câu: chiếu này viết cho dân nghe, không viết cho sử quan đọc.
Giọng y vang lên, sang sảng, từng chữ một vọng ra tận ngoài cổng.
– Mùa đông vừa qua, giặc tới. Tiên đế băng hà giữa lúc thành vây. Người trong thành không hàng, không chạy, đói mà giữ, chết mà giữ, giữ được tới hôm nay. Hôm nay, tam hoàng tử Lạc Thiên, được Trống Đồng tổ tông chọn, được tiên đế trao chìa khóa Thái Miếu, được trăm quan và muôn dân cùng tôn, lên ngôi hoàng đế. Lấy năm nay làm Thiên Hưng nguyên niên.
Y ngừng một chút, rồi đọc tiếp.
– Kinh kỳ miễn thuế ba năm. Nhà nào có người chết trận, triều đình nuôi tới ngày con cháu lớn khôn. Tên người chết trận, khắc lên bia đá, dựng ở bờ sông Cái, đời đời không xóa.
Bên dưới vang lên những tiếng xì xào, rồi tắt ngấm.
Mười vị quan đồng loạt quỳ xuống.
– Vạn tuế! Vạn tuế! Vạn vạn tuế!
Phan Trung quỳ xuống sau cùng.
Lão tướng quỳ rất chậm. Đầu gối chạm xuống nền gạch, vai trái giật lên một cái vì đau, nhưng lưng vẫn thẳng. Bốn mươi năm trước, lão quỳ trước một vị hoàng tử trẻ tuổi, thề đem cả đời này ra phò tá. Người ấy về sau thành hoàng đế, giờ đã nằm dưới đồi Tùng Sơn. Đêm hai mươi sáu tháng Giêng, trong bóng tối dưới ngọn đèn mỡ, lão đứng chứ không quỳ. Hôm nay, lão quỳ trước vị hoàng đế thứ hai của đời mình.
Lạc Thiên nhìn lão, cổ họng nghẹn lại.
Sau lưng các quan, Trạng Quỳnh, Yết Kiêu, Sẹo và tám thân binh cũng quỳ. Chỉ có Cao Lỗ là chậm nhất. Lão già chống gậy khuỵu xuống, đầu gối kêu răng rắc, miệng lẩm bẩm câu gì đó, có lẽ là mắng cái nền gạch cứng quá.
* * *
Lạc Thiên bước xuống một bậc thềm.
Rồi thêm một bậc nữa. Hắn đi xuyên qua giữa hai hàng quan đang quỳ, đi ra tới ngưỡng cửa giữa, đứng ở bậc đá cao nhất trước điện, nơi cả sân rồng đều nhìn thấy.
Hắn không có bài dụ nào soạn sẵn. Trạng Quỳnh đã định viết cho hắn một bài, hắn không cần.
– Ta là Lạc Thiên. – Hắn nói. Giọng không lớn, nhưng sân rồng im lặng tới mức người đứng ngoài cổng cũng nghe thấy. – Mới hơn một tháng trước, cả kinh thành còn gọi ta là phế vật. Các người gọi đúng. Ta không biết đánh trận, không biết trị nước. Hơn một tháng qua, ta chỉ học được một chuyện.
Hắn ngừng lại, nhìn xuống những gương mặt gầy guộc phía dưới.
– Thành này giữ được, không phải nhờ ta. Là nhờ người khuân đá lúc nửa đêm. Nhờ người nấu đồng đúc lẫy nỏ. Nhờ người lặn xuống sông tháng Giêng đục thuyền giặc, rồi không trở về. Nhờ những người đêm hai mươi bảy theo ta ra khỏi thành, rồi không trở về.
– Ta không hứa với các người thái bình. Ta không có thái bình để hứa. Ta chỉ hứa ba chuyện.
– Ngày nào trong thành còn người đói, trong cung không ăn hơn dân.
– Ngày nào giặc tới, ta đứng trên tường thành trước.
– Ngày nào ta làm trái hai lời trên, các người cứ việc kéo ta xuống khỏi chiếc ghế kia.
Hắn nói xong, đứng im.
Cả sân rồng lặng như tờ. Không ai quỳ. Không ai hô. Hàng nghìn người đứng đó, nhìn thiếu niên khoác bộ long bào quá khổ, như chưa hiểu mình vừa nghe thấy gì.
Rồi, từ đâu đó giữa sân rồng, một giọng trẻ con vang lên, lanh lảnh.
– Bệ hạ vạn tuế!
Là một đứa trẻ chừng tám, chín tuổi, gầy nhom, đứng trên một bậc đá cao cho khỏi bị chen lấn, một người đàn bà giữ chặt vai nó. Lạc Thiên nhận ra người đàn bà ấy. Là vợ Chu Tứ, người chài làng Bến Dâu đã chết dưới sông đêm mười bảy tháng Giêng, không kịp về ăn bát cháo nóng hắn hứa để phần.
Người đàn bà vội bịt miệng con lại, sợ hãi nhìn quanh.
Nhưng đã muộn.
Người đứng gần mẹ con họ quỳ xuống trước. Rồi những người đứng cạnh họ. Rồi những người đứng cạnh những người ấy. Như một cơn gió thổi qua đồng lúa, từng lớp, từng lớp người quỳ xuống, từ giữa sân rồng lan ra bốn phía, lan qua cổng, lan ra con đường lát đá, lan tới tận những bậc thềm đổ nát cuối đường.
– Vạn tuế!
– Bệ hạ vạn tuế!
Tiếng hô dồn lại thành một, trầm và nặng, như tiếng sóng vỗ vào chân đê.
Những hàng chữ sáng hiện lên trước mắt Lạc Thiên.
【Đinh!】
【Điều kiện đăng cơ thứ tư – Lập thệ trước muôn dân, được dân chúng thừa nhận: đã đạt.】
【Đăng cơ thành công. Chủ nhân: Lạc Thiên – quân chủ Lạc Việt Quốc, niên hiệu Thiên Hưng.】
【Tân quân đăng cơ, quân dân đồng thệ: Quốc Vận +3.】
【Quốc Vận: Suy Vi (12 → 15/100)】
【Mở khóa: quyền dựng Anh Linh Điện. Cần chọn nơi đặt điện.】
【Thiên phú ẩn Quân Lâm Thiên Hạ: vẫn phong bế. Điều kiện thức tỉnh: chưa hiển thị.】
Lạc Thiên đứng giữa tiếng hô vạn tuế, nhìn những dòng chữ ấy.
Ba điểm Quốc Vận. Bậc Suy Vi, mỗi điểm nặng bằng bốn điểm ngày trước. Hắn biết hệ thống không tính sai. Nhưng lúc này, nhìn biển người đang quỳ dưới chân mình, hắn chỉ nghĩ, ba điểm ấy, mình còn chưa trả xong.
* * *
Buổi trưa, Đỗ chủ sự rụt rè hỏi có nên bày tiệc mừng không.
– Không bày tiệc. – Lạc Thiên nói. – Hôm nay cả thành ăn một bữa cháo đặc. Trong cung cũng vậy.
Trạng Quỳnh đứng bên cạnh, bàn tính trong tay áo gảy lách cách mấy cái, mặt mày nhăn nhó.
– Một bữa cháo đặc cho cả thành, là mất nửa ngày thóc.
– Ta biết. – Lạc Thiên nói. – Ngày mai lại loãng như cũ.
Trạng Quỳnh thở dài, không cãi nữa.
Chiều hôm ấy, khói bếp bốc lên khắp kinh thành, dày hơn mọi ngày. Trong những dãy lều dưới chân tường Đông, có đứa trẻ ăn xong bát cháo, liếm sạch cả đáy bát, rồi ngồi ngây ra, như không tin trên đời lại có bát cháo đặc tới vậy.
* * *
Chập tối, Lạc Thiên ra bờ sông Cái, tới chỗ nước hào xả ra sông.
Hắn vẫn mặc bộ long bào rộng thùng thình, chỉ khoác thêm một tấm áo choàng vải thô bên ngoài cho khỏi gió. Yết Kiêu và Hà Tiểu Ngư đi theo sau. Hơn mười ngày trước, bên mép huyệt, hắn đã hứa với vợ con một người chài làng Bến Dâu, sẽ dựng ở chỗ này một tấm bia khắc tên gã.
Giờ bãi đất ven sông đã được dọn sạch cỏ. Mấy người thợ đá đang đo đạc, cắm cọc. Tảng đá xanh lớn nhất là do dân chài kéo từ bãi đá thượng nguồn về, cả chục người kéo suốt một ngày.
– Tám trăm bốn mươi hai cái tên. – Trạng Quỳnh đã nói với hắn từ trưa. – Một tấm bia khắc không hết. Phải ba tấm.
– Vậy thì ba tấm. – Lạc Thiên đã đáp.
Tiểu Ngư đứng ở mép nước, nhìn dòng sông đang chảy xiết dưới ánh chiều tà. Thiếu niên không nói gì, chỉ đưa tay quệt mắt một cái thật nhanh. Đêm mười bảy, nó cùng Chu Tứ và Yết Kiêu từ chính chỗ này xuống nước. Lúc trở về, Chu Tứ nằm trong tay Yết Kiêu, không còn thở.
Yết Kiêu đặt bàn tay to bè lên vai thiếu niên, bóp nhẹ một cái.
– Tên hắn, – Lạc Thiên nói, – khắc ở hàng đầu tiên.
Hắn ngừng một chút.
– Cả tên Mạnh Tam nữa.
Lão thợ đá đứng gần đó ngẩng lên, ngập ngừng:
– Bẩm… người ấy là người Đại Hạo…
– Hắn chết trước cửa thành này. – Lạc Thiên nói. – Khắc.
* * *
Đêm xuống, Cần Chính điện vắng tanh.
Người đã về hết. Các quan đã lui. Chín cánh cửa đã khép lại. Chỉ còn hai ngọn nến leo lét trên án thư, hắt những bóng dài lên hàng cột gỗ lim.
Lạc Thiên một mình đứng trước long ỷ.
Sẹo đứng canh ngoài cửa. Hắn đã bảo y không cần vào.
Suốt hơn một tháng giám quốc, hắn chưa từng ngồi lên chiếc ghế này. Buổi triều đầu tiên sau đêm phụ hoàng băng hà, hắn đứng dưới thềm. Hôm các quan quỳ xin đăng cơ, hắn ngồi trên một chiếc ghế gỗ đặt dưới thềm. Sáng nay, hắn đứng trước nó.
Giờ, không còn ai nhìn nữa.
Hắn bước lên bậc thềm, chậm rãi xoay người, ngồi xuống.
Long ỷ cứng và lạnh. Lớp sơn son thếp vàng trên tay vịn đã mòn, lộ ra thớ gỗ lim sẫm màu vì trăm năm tay người vuốt ve. Hắn đặt hai tay lên hai tay vịn chạm rồng, như phụ hoàng vẫn đặt năm xưa.
Rồi ngón tay hắn chạm phải một chỗ gồ ghề.
Hắn cúi xuống nhìn.
Trên tay vịn bên phải, ngay chỗ đầu rồng, có một vệt màu sẫm, loang lổ, ngấm sâu vào thớ gỗ. Có người đã cố lau, lau rất nhiều lần, lau tới mức lớp sơn quanh đó bạc cả đi. Nhưng vệt màu ấy vẫn còn đó, như đã thành một phần của chiếc ghế.
Lạc Thiên biết đó là gì.
Đầu tháng Chạp năm ngoái, tin Ải Bắc thất thủ truyền về, phụ hoàng thổ huyết ngay trên chiếc ghế này, từ đó không bao giờ đứng dậy được nữa.
Trên ngai, còn vết máu của cha.