Chương 219: Quan thượng cầm thanh

Từ đêm hai mươi hai, gió thổi từ đồng trống lên. Đêm hai mươi ba, gió bắt đầu từ chạng vạng, tới nửa đêm thì mạnh hơn. Đêm hai mươi bốn, gió lặng được một chốc đầu hôm, rồi lại thổi. Đêm hai mươi lăm, gió thổi suốt, đều, không lúc nào dứt, đẩy khói trại bên kia dạt cả lên phía cổng, đêm khuya ngồi trên nóc vẫn ngửi thấy mùi cơm khê, mùi phân ngựa. Y ngồi ở góc nóc phía Tây, lưng tựa mép tường, cái đàn còn trong bọc để ngang gối. Mấy đêm ấy, y không mở bọc. Gió thổi ngược thế này thì tiếng không xuống được. Tiếng gảy ra trên nóc cổng sẽ bị gió đẩy ngược về sau lưng, dội vào sân, vào mấy dãy hiên, vào tai người trên Ải. Người dưới đồng trống sẽ chỉ nghe được gió. Ban ngày thì không được. Ban ngày ồn, người đi lại, ngựa hí, tiếng giáo, tiếng gọi nhau, tiếng không đi xa. Phải là đêm, phải lặng gió — y đã nói với vua như thế từ dưới địa thất, từ hồi cái đàn còn nằm trong hốc sau bệ. Lúc ấy, Cao Lỗ ngồi bên bệ, nghe mà không xen vào. Y nhớ cái lạnh của bậc đá dưới ấy, nhớ tiếng nước nhỏ giọt trong vò. Ở trên này không lạnh bằng, mà gió thì nhiều hơn. Đêm nào y cũng làm một việc. Tới canh hai, y nới dây buộc ở một đầu bọc, luồn tay vào, sờ từng dây đàn xem gió đêm có làm ẩm không. Sợi nào cũng khô, cũng căng. Y buộc lại, buộc chặt hơn lúc nãy. Có đêm, y liếm đầu ngón tay, giơ lên khỏi mép tường. Phía ngón tay quay ra đồng trống lạnh trước. Gió vẫn từ dưới lên. Y hạ tay xuống, ngồi chờ tiếp. Đêm y lên tới đây, đêm hai mươi, vua đứng chờ ở đầu bậc. Vua ngó cái bọc sau lưng y, ngó y, gật một cái. Vua không nhắc tới đường xa, cũng không nhắc tới ngựa. Từ hôm ấy tới giờ, vua cũng chưa hỏi bao giờ thì gảy. Đêm hai mươi mốt gió lặng, mà đêm ấy trên mép tường đã có người đọc thư xuống đồng trống bằng giọng bên ấy. Vua không bảo y mở bọc. Y cũng không xin. Ba ngày ngựa từ kinh lên, không ai đi cùng y, đổi ngựa ở trạm, cái đàn buộc chéo sau lưng, cây cung đeo trước ngực cho khỏi vướng. Y ngồi ngựa đã vững hơn hồi mới tập, mà mỗi lần ngựa xuống dốc, y vẫn ôm cổ nó. Đêm nào nghỉ ở trạm, y cũng không cởi cái bọc ra khỏi lưng, nằm nghiêng mà ngủ. Có người giữ trạm ngó cái bọc, hỏi có phải giáo gãy. Y lắc đầu, không nói là gì. Ban ngày, y đứng tường. Y giữ đoạn tường phía Tây, chỗ Lý Ông Trọng chỉ cho y từ sáng hai mươi mốt, cây cung đeo sau lưng, mấy mũi tên sắt của kho Ải dắt bên hông, nặng tay hơn thứ tên tre ngày trước. Y đứng như lính Ải, nhìn ra đồng trống, đổi phiên khi người ta đổi phiên, ăn khi người ta ăn. Mấy ngày ấy, dưới đồng trống không ai lên dốc. Y không phải giương cung lần nào. Lính Ải bên cạnh không ai gặng y là ai. Người ta biết y là người dưới kinh lên sau vua, tới vào gần khuya hôm hai mươi, mang theo một cái bọc dài. Ai nhìn cái bọc cũng nhìn lâu một chút, rồi thôi. Hôm hai mươi hai, từ trên tường, y nhìn một nghìn người của Phan Trung lên dốc, toán lính bên kia đi trước, đầu cúi. Từ hôm ấy, lão tướng có lần đi ngang chỗ y ngồi, ngó cái bọc, mà không hỏi. Người trên nóc cổng đêm nào cũng ngồi ở chỗ cũ bên cột cờ. Đêm hai mươi bốn, người ấy ngoái sang phía y một lần, như muốn hỏi bao giờ. Người ấy lại quay đi. Bao giờ thì gảy, y cũng không biết. Y chờ gió lặng. * * * Chiều hai mươi sáu, gió dứt. Y biết từ lúc lá cờ trên nóc thôi phần phật. Lá cờ rủ xuống, vạt dưới chạm vào cán, im lìm. Y ngó xuống đồng trống. Khói trên đồng trống đứng thẳng. Khói bếp chiều từ các dãy lều lên cao, lên mãi, không sợi nào nghiêng. Dưới chân, mặt đá cổng còn hâm hấp nắng. Trên mặt tường, mấy người lính Ải cũng đã nhìn lá cờ, nhìn khói, rồi quay sang góc của y. Không ai nói ra. Y gỡ cây cung khỏi lưng, đặt xuống cạnh cái bọc. Gã lính trẻ mắt tinh mang lên cho y một bát cháo. Y ăn hết, gã hỏi có ăn thêm, y lắc đầu. Bụng no thì tay y nặng. Ăn xong, y rửa hai bàn tay trong cái chum nước đặt ở đầu bậc, rửa kỹ từng kẽ ngón, lau khô vào vạt áo trong, rồi mới về chỗ ngồi. Gần chạng vạng, vua lên nóc cổng. Chiều nay vua không đi ra mép tường. Vua đi thẳng tới góc phía Tây, chỗ y ngồi. Y đứng dậy. Vua nhìn lá cờ, rồi nhìn y. – Đêm nay ngươi không cầm cung. – Vua nói. Y cúi đầu. Y cầm cây cung lên, ngắm nó một chốc trong tay. Thân cung còn ấm nắng chiều. Y không trao nó cho ai. Y dựng nó vào mép tường, ngay sau lưng chỗ mình ngồi, cái chỗ mà đưa tay ra sau là chạm. Mấy mũi tên y rút ra, đặt nằm cạnh chân cung. Đoạn y quay sang gã lính trẻ mắt tinh vẫn gác ở đoạn tường bên cạnh. Gã là người Ải cũ, cánh tay còn buộc vải. Y chỉ vào chỗ mình đứng mấy ngày nay, chỗ nhìn được thẳng xuống chân vách phía Tây. – Đêm nay, chỗ này của ngươi. – Y nói. – Thấy gì dưới chân vách, ngươi gọi người trên nóc cổng. Đừng gọi tiểu nhân. Gã lính trẻ gật, bước sang, đứng vào chỗ ấy, cây giáo dựng bên cạnh. Gã không hỏi lại câu nào. Vua vẫn đứng đó. – Bẩm. Tiểu nhân gảy tới khi trời sáng. – Thạch Sanh nói. Vua gật, không nói thêm, rồi quay sang người trên nóc cổng, nói mấy câu nhỏ. Người ấy đi dọc mặt tường, dặn từng chỗ. Y không nghe rõ người ấy dặn gì. Chỉ thấy tiếng nói trên tường thưa dần, rồi tắt hẳn, chỉ còn tiếng gót giày người đổi phiên. Lúc trời sẫm lại, Nguyễn Trãi lên, cuốn sổ ôm trong tay, đứng ở mép tường phía Đông. Lão tướng dưới xuôi lên sau, đứng ở đầu bậc, không đi hẳn ra. Y ngồi xuống chỗ cũ, cởi dây buộc ở cả hai đầu bọc. * * * Canh một, y mở bọc. Gió vẫn lặng. Trời không trăng. Trên mặt tường chỉ có mấy bó đuốc canh, cắm cách xa nhau. Dưới đồng trống, lửa trại đỏ rải rác trong cái tối, như ánh lửa lọt qua một tấm chăn đầy lỗ thủng trải xuống tận chân đèo. Y ngồi xếp bằng trên nóc cổng, ở góc phía Tây, lưng không tựa tường nữa mà ngồi thẳng. Y gỡ từng lớp vải bọc, gấp lại, đặt sang một bên. Cái đàn nằm trong tay y, nhẹ hẳn, như chiều mười bảy dưới địa thất, lúc y nhấc một đầu nó lên mà tưởng mình nhấc nhầm một cành củi khô. Y để nó nằm ngang trên lòng mình, bàn tay trái đặt lên đầu đàn, bàn tay phải để hờ trên dây. Y ngồi như thế một chốc, chưa gảy. Y nghe tiếng mình thở. Đoạn y gảy tiếng đầu tiên. Tiếng ấy không to. Y chỉ khẽ móc một dây bằng đầu ngón giữa. Mà ngay khi dây bật khỏi ngón tay, y biết tiếng ấy không ở lại trên nóc cổng. Nó không dội vào sân. Nó đi xuống dốc, ra đồng trống, xa hơn chỗ tiếng một sợi dây thường đi tới. Dây còn rung dưới ngón tay y một hồi. Cái rung ấy chạy từ đầu ngón lên tới cổ tay, tới khuỷu tay, ngấm vào trong xương, ấm, như cán búa trong tay sau một buổi bổ củi. Y gảy tiếng thứ hai. Tiếng thứ ba. Tới tiếng thứ mười, y quên đếm. Mặt gỗ dưới lòng bàn tay trái ấm dần lên, như có người vừa ngồi chỗ ấy đứng dậy. Đầu đàn tì vào đầu gối y, mỗi tiếng gảy lại khẽ rung lên một cái, truyền xuống tận mặt đá dưới chỗ y ngồi. Y không gảy theo bài nào. Trong tối, y không thấy dây, mà ngón tay y vẫn tìm ra từng dây, như chân người quen rừng tìm ra lối trong đêm, không vấp rễ cây nào. Y để tay mình đi, ngón nào muốn chạm dây nào thì chạm. Có lúc tiếng đi nhanh, nối nhau như nước suối qua mấy hòn cuội. Có lúc tiếng đi chậm, mỗi tiếng một mình, chờ tiếng trước tắt hẳn mới tới. Y không nghĩ. Y chỉ nghe tay mình. Trên mặt tường, có người quay lại. Người lính gần y nhất là một người lính Ải cũ, tóc muối tiêu. Y thấy người ấy đứng thẳng lên, tay nắm cán giáo. Một lúc sau, người ấy cúi đầu xuống, ngón tay cái miết đi miết lại trên cán, như người đang đếm cái gì. Cả mặt tường, giáo vẫn dựng trong tay người. Có người lau mắt bằng mu bàn tay, rồi lại nhìn ra đồng trống, như vừa nhớ ra mẹ mình ở nhà, rồi nhớ ra mình đang đứng ở đâu. Người trên nóc cổng đã đứng dậy từ tiếng đầu tiên. Người ấy đứng bên cột cờ, cây trường thương dựng thẳng bên cạnh, mặt quay ra đồng trống. Người cao lớn ấy đứng im tới mức trong tối y tưởng là cái cột cờ thứ hai. Người viết thư ở mép tường phía Đông đã mở cuốn sổ, cây bút cầm trong tay, mà cả đêm y không thấy ngọn bút chạm giấy. Có lúc y dừng tay giữa hai tiếng. Trên Ải, lúc ấy, lặng tới mức y nghe được tiếng một đứa trẻ dưới hiên hỏi mẹ nó cái gì, và tiếng người mẹ suỵt khẽ. Y gảy tiếp. Dưới sân, bếp chung còn hắt sang dãy hiên một quầng than đỏ. Trong quầng ấy, có người ngồi dậy. Một người, rồi mấy người. Có người đàn bà bế đứa nhỏ lên lòng, ngửa mặt lên phía cổng. Ở đầu hiên gần bếp, một người đàn bà còng lưng ôm cái bao nhỏ cũng đã ngồi dậy, không ngửa lên, mà cúi xuống, áp má vào cái bao. Ở đầu bậc, lão tướng dưới xuôi đã ngồi xuống, hai tay chống trên gối, đầu cúi, như người ngủ gật mà không ngủ. Dã Tượng ngồi trên bậc đá dẫn lên nóc, cây côn tựa bên cạnh, hai tay đặt trên đầu gối. Người ấy ngồi đó từ đầu hôm, không động, như một tảng đá người ta lỡ xếp vào bậc thang. Ở góc sân phía Bắc, chỗ đám người phương Bắc ở lại ngủ, có mấy người đã ngồi dậy. Họ không ngó lên nóc cổng. Họ quay mặt về phía Bắc, về phía bức tường, như muốn nhìn xuyên qua đá. Có một người ra tận chân tường, ngồi xuống, áp lưng vào đá. Vua đứng sau lưng y, cách mấy bước. Y không quay lại. Lúc vua tới đứng đó, y đã nghe ra bước chân. Cả đêm, vua không nói câu nào. Dưới đồng trống, lửa trại vẫn cháy. Y gảy mà mắt vẫn nhìn xuống đó. Bóng người quanh lửa, xa thế, y không thấy. * * * Quá nửa đêm, tay y bắt đầu mỏi. Từ ngón cái lên tới bả vai, chỗ nào cũng mỏi. Ngón tay giữa của bàn tay phải, chỗ móc dây nhiều nhất, tê dần, rồi đau. Gần canh tư, đầu ngón ấy nứt ra một đường nhỏ, rỉ máu, máu dính lên dây. Y không dừng. Y đổi sang ngón áp út, ngón ấy chưa quen, tiếng ra vụng hơn, mà vẫn đi xuống. Máu ở ngón giữa y không lau. Lau thì phải dừng tay. Lưng y cũng mỏi. Ngồi thẳng cả mấy canh, cái lưng quen khom xuống bổ củi giờ cứ muốn gập lại. Y không để nó gập. Gập xuống thì tay sẽ ngắn đi, đầu ngón sẽ không tới sợi dây xa nhất. Gần canh năm, dưới hiên, người đàn bà bế con đã ngủ lại, ngồi tựa cột, đứa nhỏ ngủ trên ngực. Mấy bó đuốc canh trên tường lần lượt tàn, người ta thay bó mới. Lính đổi phiên. Người lên thay vào chỗ, nghe một chốc, rồi yên như người cũ. Người xuống thì không về chỗ nằm ngay, mà đứng lại ở đầu bậc, nghe thêm một hồi rồi mới đi. Có người xuống tới chân bậc rồi lại quay lên, đứng nép sau lưng lão tướng dưới xuôi, không ai đuổi về. Gã lính trẻ mắt tinh đứng ở chỗ của y cả đêm. Gã không đổi phiên. Có lần gã ngoái lại, ngó cây cung dựng sau lưng y, rồi lại quay ra, mắt nhìn xuống chân vách. Cả đêm, dưới chân vách phía Tây không có gì động. Y gảy tới khi phía Đông ửng một vệt mỏng. Trên vách phía Đông, trăng hạ tuần mới nhô lên, mảnh như một vệt móng tay. Hơi lạnh trước sáng bò lên từ chân tường, ngấm qua lần áo. Đá dưới chỗ y ngồi lạnh dần. Mấy người lính gần y kéo áo kín cổ, mà không ai bỏ chỗ. Có người dậm chân cho ấm, dậm rất khẽ. Lửa dưới đồng trống đã thấp. Gió vẫn chưa lên. Tay y vẫn đi trên dây, chậm hơn đầu hôm, mà chưa lúc nào ngơi. Máu ở đầu ngón đã khô thành một vệt sẫm trên sợi dây thứ ba. Người trên nóc cổng vẫn đứng bên cột cờ. Vua vẫn ở sau lưng y. Tiếng đàn có tới được tai ai ở dưới ấy không, y không biết. Gần sáng, dưới đồng trống có người gọi lên tường, bằng giọng bên ấy.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ