Đường cái đắp cao hơn mặt ruộng chừng một đầu người, chạy thẳng về phía Đông.
Hai bên là ruộng nước. Mạ cấy chưa kín, nước trắng loang loáng dưới trời chạng vạng, phẳng lặng, không một gợn. Mặt đường chỉ vừa một con voi đi. Người đi bộ phải dồn sát hai mép, nhường giữa đường cho con Mộc.
Con voi đi chậm. Trên bành gỗ, khối tròn trùm vải lắc nhẹ theo từng bước. Dã Tượng đi bên tai trái nó, một tay đặt lên cái vòi đang buông thõng. Cao Lỗ đi sát bên kia, một tay vịn dây buộc bành, một tay chống gậy. Thạch Sanh đi sau voi mấy bước. Phạm Ngũ Lão dẫn lính đi trước, đuốc đã đốt, một ngọn cách một sải.
Lạc Thiên đi bộ, ngay trước con voi.
Đi đầu cả đoàn là hai gã người phía Đông. Gã to con cầm giáo, người gầy cầm đuốc, chốc chốc lại cúi xuống ngó mặt đường. Đất đường cái mềm vì mưa mấy hôm trước, in đầy vết chân người, vết bánh xe, nhiều hơn một đoàn đi chợ. Vết mới. Hướng về phía Đông. Tin ấy truyền ngược về tới hắn qua miệng mấy người lính, không ai nói to.
Đại ca đi trước hắn chưa tới một ngày đường. Hai ba trăm người có đao, đi giữa đồng trống, không thể đi nhanh. Đi suốt đêm, có khi tới sáng mai là thấy.
Làng hai bên đường cái nằm im trong lũy tre. Không một ngọn đèn. Không một tiếng gà. Gã kéo thuyền đã nói đúng. Đi qua ba làng, không nghe một tiếng chó. Ở đồng bằng, chó không sủa người lạ đi qua cổng làng ban đêm, thì hoặc làng ấy không còn chó, hoặc chó trong làng đang sợ cái gì còn đáng sợ hơn người lạ.
Hắn không bảo ai vào làng hỏi. Vào, là gõ cổng. Gõ cổng giờ này, người trong làng chỉ thêm sợ.
Trời tối hẳn thì người đi đầu dừng.
Ngọn đuốc trong tay người gầy đi đầu cháy thẳng. Ngọn sau cũng thế. Tới ngọn thứ ba cũng vậy. Gió đồng vẫn thổi, ngọn mạ hai bên đường vẫn rạp xuống từng đợt. Chỉ lửa trên đường là không nghiêng.
Lạc Thiên bước lên đầu hàng.
Cách chừng trăm bước, một vệt trắng nằm ngang mặt đường. Không cao, chỉ tới đầu gối người. Nó chạy từ ruộng bên này, vắt qua đường, sang ruộng bên kia, dày, đặc, như ai trải một tấm vải bông dài trên đồng. Chỗ nó chạm, ngọn mạ trắng ra. Nước ruộng dưới nó không còn loáng.
Ngạnh đứng sau hắn một bước. Giọng gã khàn đi.
– Bẩm. Tiểu nhân sống ở vùng này ba mươi năm. Tháng Sáu, chưa thấy sương muối bao giờ.
Sau lưng hắn, con voi dừng lại.
Dã Tượng không kéo nó. Con Mộc cuộn vòi lên, cuộn chặt sát dưới cằm, như người co tay vào ngực. Bốn chân nó đứng chôn trên mặt đường, không bước thêm một bước. Tai nó cụp xuống.
– Nó không đi nữa. – Dã Tượng nói khẽ.
– Không đi. – Hắn nói.
Cạnh đường, bên tay trái, có một cái gò đất cao, mấy nấm mả cũ, mấy bụi duối. Hắn chỉ tay.
– Lên đó.
Trại dựng xong khi trời đã tối mịt. Lính cắm giáo thành một vòng quanh chân gò, mũi chĩa ra ngoài. Đuốc cắm sau hàng giáo. Trống được khiêng xuống khỏi bành, đặt giữa gò, trên mặt đất trơ. Cao Lỗ tự tay lật tấm vải ra.
* * *
Đầu hôm, không ai ngủ.
Từ trên gò nhìn xuống, vệt trắng vẫn nằm ngang đường cái, đúng chỗ cũ. Nó không lan tới. Cũng không lui.
Lính quanh gò đứng sau hàng giáo, mặt ra ngoài. Không ai nói. Thỉnh thoảng có tiếng một người nuốt nước bọt, nghe rõ tới mấy bước. Mười mấy người lính quê phía Đông đứng cùng một mặt gò, mặt hướng về những lũy tre tối, chỗ có làng của họ, hoặc làng của người quen họ.
Thạch Sanh thấy trước.
– Bệ hạ. – Y nói, giọng không to.
Hắn nhìn theo tay y chỉ.
Giữa vệt trắng, ngay trên mặt đường, có một chỗ khác. Không phải một bóng. Không có màu gì khác. Chỉ là cả vệt trắng ấy đang trôi rất chậm theo gió, mà riêng chỗ ấy không trôi. Một khoảng đứng yên, cao hơn một người đứng, hẹp, thẳng. Nhìn lâu, mắt mới ra một dáng. Vai. Một cái đầu cúi về phía gò.
Nó không động. Không có tiếng. Không có giọng ai gọi tên ai.
Thạch Sanh đã rút một mũi tên tre, đặt lên dây. Cánh tay y kéo căng, đầu mũi tên chĩa đúng vào khoảng đứng yên ấy.
– Không. – Lạc Thiên nói.
Thạch Sanh không buông dây, cũng không kéo thêm.
– Tên không giết được nó. – Hắn nói. – Ở bến Đông, ba mũi tên cắm vào nó, Yết Kiêu ôm nó mà đâm. Nó vẫn đi tiếp. Mũi tên của ngươi cắm vào, nó không dừng, mà mai ngươi lại thiếu một mũi.
Thạch Sanh từ từ thả dây. Mũi tên vẫn nằm trên dây cung, y không cất đi.
Dã Tượng đứng chắn trước đầu con voi, hai chân dạng ra, tay không. Y không nhìn xuống đường. Y nhìn con voi. Con Mộc vẫn cuộn vòi, mắt nhỏ ướt, tai không dám xòe.
Phạm Ngũ Lão bước lên.
– Bẩm bệ hạ. Mạt tướng xin dẫn đường vòng. Đi theo bờ ruộng, lội qua một quãng nước, vòng ra sau lưng nó, tới sáng là qua.
– Nó không đợi đường cái. – Hắn nói. – Nó đợi Trống.
Ở Bản Khê, nó không vào làng, không vào bản, không đi tìm ai. Nó đứng trước tấm rào đền, chỗ người cầm trống phải đi qua. Đêm nay, nó đứng giữa đường cái, chỗ người cầm trống phải đi qua. Đi vòng, nó sẽ ở trên bờ ruộng. Đi vòng nữa, nó sẽ ở bên kia quãng nước.
Hắn biết vì sao nó tìm được tới đây. Trong vòng thành, Trống có một lớp che, thứ gì lần theo những sợi dây tới chân tường cũng lạc. Hắn đổi một lượt gọi người lấy lớp che ấy. Hôm hắn sai người khiêng Trống lên khỏi bậc đá, hắn đã biết mình bỏ lại lớp che ấy sau tường. Hôm ấy, hắn chỉ biết bằng đầu. Giờ thì hắn thấy nó đứng giữa đường.
– Đêm nay, không ai ra đường cái. – Hắn nói. – Không ai bắn. Không ai xuống ruộng. Ai đứng gác thì đứng sau hàng giáo, mặt ra ngoài, không bước qua.
Phạm Ngũ Lão cúi đầu, quay xuống truyền lời.
* * *
Nửa đêm, hắn ngồi xuống cạnh Trống.
Cao Lỗ ngồi bên kia, không nói gì. Lão nhìn hắn đặt tay lên mặt Trống, như nhìn một người sắp xuống nước.
Mặt đồng mát dưới lòng bàn tay.
Hắn nhắm mắt.
Những sợi dây hiện ra trước. Xa, mảnh, ấm. Sợi về Bản Khê, ở tít phía Tây, trên núi, mảnh tới mức hắn phải nín thở mới thấy. Sợi về Pá Hốc, cũng trên núi. Sợi về bến Đông, chỗ mái lá cạnh bậc đá. Sợi về chợ Đông, chỗ gốc đa. Bốn sợi ấy vẫn ở đó, mỗi sợi một chút ấm, như bốn bếp lửa nhỏ ai nhóm ở bốn đầu một cánh đồng tối.
Hắn để yên bàn tay, chờ thêm.
Kế đó, những sợi khác.
Không phải bốn. Rất nhiều. Không đếm được. Chúng không chạy về Trống. Chúng chạy ngang qua dưới đất, từ những lũy tre im lìm hai bên đường cái, từ những làng hắn đi qua lúc chạng vạng, từ những làng xa hơn nữa mà hắn chưa thấy, tất cả chạy về một phía. Về phía Đông. Qua dưới chân gò, qua dưới vệt trắng, tới một chỗ ở bên kia, xa hơn chỗ mắt người nhìn tới trong đêm.
Chúng lạnh.
Không ai thắp những sợi ấy. Hắn biết điều đó như biết cái lạnh dưới bàn tay mình. Sợi ấm thì có người thắp ở đầu bên kia, một nén nhang, một ngọn đèn, một câu khấn. Những sợi này, không có ai thắp. Người ta không tự dâng. Người ta bị rút ra. Hắn không thấy mặt ai ở đầu kia, nhưng hắn đoán được. Một người đàn bà ôm con ngồi trong gian nhà đóng cửa, nghe ngoài ngõ im phắc, không dám thở mạnh. Một người đàn ông ngồi canh nước trong cái chòi giữa đồng, thấy ngọn mạ trắng ra mà không dám chạy. Những người đang đi giữa đám đuốc ở phía Đông, không ai trói mà không ai dám bỏ chạy. Mỗi người một sợi, nhỏ thôi. Nhưng nhiều.
Và tất cả chạy về một chỗ.
Hắn thử lần theo một sợi. Một sợi thôi, nhỏ, từ một lũy tre ngay bên phải đường cái. Hắn theo nó qua dưới ruộng, qua dưới vệt trắng. Càng đi, nó càng lạnh. Tới một chỗ, hắn không theo được nữa. Không phải vì nó đứt. Mà vì ở đó có quá nhiều sợi khác cùng đổ vào, quấn lấy nhau, đặc lại, như những con lạch nhỏ đổ vào một vũng nước đọng.
Mặt Trống dưới lòng bàn tay hắn lạnh đi. Không cả mặt. Chỉ một phía. Phía Đông.
Hắn mở mắt.
Cao Lỗ vẫn ngồi đó, hai tay đặt trên đầu gậy. Mắt lão nhìn xuống chỗ bàn tay hắn.
– Chủ công thấy gì? – Lão hỏi.
Hắn im một lúc.
– Có cái gì đang gom. – Hắn nói. – Không gom người. Gom cái sợ của người.
Hắn không biết gọi thứ ấy bằng chữ gì. Hắn chỉ biết nó chảy về đâu.
* * *
Canh ba, đồng lạnh xuống thêm.
Hơi thở người đứng gác thành khói trắng. Đuốc vẫn cháy, mà người đứng sát đuốc cũng run. Mấy người lính trẻ quấn cả chiếu lên vai. Trên chiếc chiếu của một người, lớp trắng mỏng đọng lại thành từng mảng, chạm vào thì giòn.
Dưới chân gò, cái dáng trong vệt trắng vẫn đứng ở chỗ cũ. Không tới gần thêm một bước.
Gần cuối canh ba, mặt gò phía Đông có tiếng động. Một người lính trẻ quê phía Đông bước qua hàng giáo, mắt dán vào một lũy tre ở xa. Phạm Ngũ Lão túm được cổ áo gã, lôi lại. Gã không giãy, chỉ nói, giọng lạc đi, rằng làng gã ở ngay sau lũy tre ấy. Phạm Ngũ Lão không mắng. Y ấn gã ngồi xuống sau hàng giáo, rồi ngồi luôn cạnh gã, vai kề vai, tới sáng.
Con voi nằm xuống sau lưng Trống. Dã Tượng ngồi tựa vào sườn nó, một tay đặt trên tai nó. Mỗi lần nó rùng mình, y lại vỗ nhẹ.
Cao Lỗ nhích sang bên hắn.
– Chủ công. – Lão nói khẽ. – Có gõ không?
Lạc Thiên nhìn mặt Trống.
Gõ, thì bốn mạch kia cùng dâng. Hắn đoán thế, dù chưa gõ nó lần nào. Nhưng giờ này, ở Bản Khê không ai đứng trước bàn thờ. Ở bến Đông, dưới mái lá cạnh bậc đá, bát hương chưa ai cắm nén mới. Ở chợ Đông, gốc đa tối. Bốn sợi ấm ấy mỏng nhất trong ngày, đúng vào lúc này.
– Chưa. – Hắn nói. – Gõ bây giờ, chỉ có nó nghe.
Cao Lỗ không hỏi thêm. Lão gật đầu, như đã đoán được.
Sáng mai, gà gáy, người các nơi dậy thắp nhang buổi sớm. Đó là lúc những sợi ấm dày nhất. Hắn đợi lúc ấy.
Hắn cũng biết cái giá của sự đợi. Cả một đêm, bên kia vệt trắng, những sợi lạnh vẫn chảy về một chỗ, không ai ngăn. Cái gì đang được gom ở đầu kia, sẽ có trọn một đêm để thành hình.
Thạch Sanh ngồi cách hắn mấy bước, cung để trên đùi. Y nhìn mặt Trống, nhìn bàn tay hắn đặt trên đó, rồi nhìn hắn.
– Bệ hạ. – Y nói. – Trống ấy, chạm vào thì gọi được người.
– Gọi được.
Hương Hỏa còn đủ. Hắn biết. Một lượt gọi, bây giờ, ngay trên gò này, là có thêm mười người lính đứng sau hàng giáo, mười cây giáo nữa quanh Trống.
Ở Bản Khê, ba người Trống gọi ra đã đứng trước nó. Hắn tới nơi, chỉ còn nhặt được ba cái áo.
Hắn không gọi.
– Gọi người ra lúc này, là đặt thêm người trước mặt nó. – Hắn nói. – Người mới tới, chưa biết nó là gì, chưa biết vì sao mình đứng ở đây.
Hắn còn một lẽ nữa, không nói ra. Mai, trong những người bước ra từ Trống này, sẽ có người bị thương. Có thể hơn một người. Thứ đã nằm sẵn trong Trống, hắn cần giữ lại cho lúc ấy.
Thạch Sanh cúi đầu, không nói nữa.
* * *
Gần sáng, phía Đông bạc ra.
Lạc Thiên vẫn ngồi cạnh Trống. Tay hắn chưa nhấc khỏi mặt đồng từ nửa đêm. Mấy ngón tay đã tê, không còn cảm được mặt Trống mát hay lạnh.
Dưới chân gò, vệt trắng bắt đầu lui.
Nó không tan. Nó rút. Từ mép gò, từ hai bên đường cái, nó rút dần về phía Đông, chậm, như nước ruộng rút qua một cái lỗ cống. Chỗ nó vừa rút đi, ngọn mạ trắng ra, cúi rạp, nước ruộng đục ngầu. Mặt đường lộ ra, ướt, đen.
Cái khoảng đứng yên giữa đường cũng không còn. Không ai thấy nó đi lúc nào.
Giữa thửa ruộng sát chân gò, có một con cò trắng nằm nghiêng trên mặt nước. Cổ duỗi dài, hai chân co. Lông nó trắng, mà trắng hơn thế, là một lớp giá mỏng bọc quanh, như ai nhúng nó vào vôi. Không ai biết nó sà xuống thửa ruộng ấy từ lúc nào. Không ai xuống nhặt.
Đường cái mở.
Lính trên gò thở ra. Có người ngồi phịch xuống đất. Con voi ngóc đầu dậy, duỗi vòi ra, lần đầu tiên từ chạng vạng.
Lạc Thiên không đứng dậy.
Dưới bàn tay hắn, những sợi lạnh vẫn chảy. Chúng không lui theo vệt trắng. Chúng vẫn chạy về phía Đông, về một chỗ, nhiều như lúc nửa đêm, có khi nhiều hơn. Và ở chỗ ấy, lúc này, có cái gì vừa đổi khác.
Không phải một tiếng. Không phải một hình. Chỉ là, những sợi dây lạnh ấy, từ nãy tới giờ chảy về một chỗ như nước chảy vào một cái hũ, bỗng có một cái gì ở trong hũ quay lại.
Hắn biết cảm giác ấy. Một người đang ngủ trong phòng tối, mở mắt ra, và biết mình không ở một mình.
Ở đầu kia những sợi dây lạnh, có một người vừa mở mắt.