Chương 141: Duyên ngạn tống quy

Đêm qua, Cao Lỗ ngồi nghĩ một hồi mới đáp. – Lão phu từng nói, cả kinh thành không ai khiêng nổi nó. – Lão nói. – Đêm đầu tiên, chủ công thấy rồi, lão phu chỉ nhấc nó lên được một đốt ngón tay. Mười người, may ra. Voi, thì chưa ai thử. Lão không hỏi vua cõng Trống đi đâu. Lão chỉ đứng dậy, chống gậy lên bậc đá, đi gọi người. Nửa đêm, Trống lên khỏi địa thất. Hai cây đòn lim luồn dưới đáy Trống, bốn sợi thừng lớn buộc chéo. Dã Tượng đứng một đầu đòn, Thạch Sanh đứng đầu kia, mười sáu người lính đỡ hai bên. Mỗi bậc đá, họ dừng lại thở một lần. Cao Lỗ đi trước, cầm đèn, không để ai chạm tay vào mặt đồng. Lạc Thiên đi sau cùng. Lúc Trống ra tới sân Thái Miếu, trời đầy sao. Thợ trong kinh đóng suốt đêm một cái bành gỗ, lót rơm, có bốn chân chèn. Dã Tượng tự tay buộc nó lên lưng con voi già, dây đay vòng qua bụng, qua ngực, qua dưới đuôi. Xong việc, y quỳ xuống cạnh chân trước bên phải của nó, áp tay lên chỗ vết vòng sắt cũ, giữ một lúc. – Đường bờ phẳng. – Y nói. – Nó đi được. Gặp dốc, tiểu nhân dắt chậm. Bất Tán ở lại cửa Tây với lão Vi Chấn. Con voi non chưa từng mang bành. Con Mộc thì đã kéo gỗ ở Ải từ hồi con voi non chưa ra đời. Mà cửa Tây vẫn cần một con voi đứng trong bóng cổng. * * * Rạng mười tám, cửa Đông mở cả hai cánh. Từ chiều mùng sáu tới nay, đây là lần đầu hai cánh cổng gỗ ấy mở ra giữa ban ngày. Ngoài cổng là bờ cao, bốn hàng giáo đã đứng sẵn. Trong cổng là dân kinh, đứng chật con đường dẫn tới chợ Đông. Lạc Thiên đứng dưới vòm cổng. Sau lưng hắn, con Mộc đứng yên, trên lưng là cái bành gỗ, trong bành là Trống, phủ vải. Cao Lỗ đứng cạnh chân voi, chống gậy. Dã Tượng cầm dây dắt. Gần một trăm người được tha đứng thành một đám bên lề đường, áo vải còn lấm bùn, đưa mắt nhìn quanh như chưa tin mình được đứng ở đây. Hắn nói. Không lên mặt thành. Đứng ngay dưới vòm cổng, cho dân trong tường và lính ngoài bãi cùng nghe. – Ta đã nói, lính của ta không xuống phía Đông. – Hắn nói. – Hôm nay, ta xuống. Ta đưa người phía Đông về nhà. Trong đám dân có tiếng xì xào. Không to. Có người gật đầu. Có người quay sang nhau. Lời ấy, ba nhà phía Đông sẽ nghe được trước khi lính tới. Họ sẽ kể lại nó theo cách của họ. Hắn biết. Trạng Quỳnh đứng sau hắn, khẽ ngẩng lên, như vừa nghe một câu quen. Y không nói gì. Hắn quay sang Phan Trung, đưa cho lão cái ống gỗ sơn đen. Trong ấy, giờ có hai lá thư. Một lá có ấn đỏ. Lá kia, không có ấn nào. – Lão tướng quân cất. Phan Trung đỡ lấy bằng hai tay. Lão không mở nắp. Lão chỉ siết nó vào ngực, gật đầu một cái. Ở lại giữ kinh có Phan Trung với toàn binh còn lại, cửa Đông từ nay mở ban ngày. Trịnh Khê giữ ngục, giữ sổ. Bảy người áo nâu giữ Thái Miếu. Mười người cầm cung giữ mặt thành. Đi theo hắn có Phạm Ngũ Lão với chừng một trăm tám mươi lính Vũ Thành còn đứng được, Dã Tượng, Cao Lỗ, Thạch Sanh với cây cung vàng, Trạng Quỳnh với cuốn sổ. Trước khi trời sáng, Yết Kiêu đã xuôi trước theo đường nước, cùng mười mấy trai chài Bến Dâu tự xin theo, chèo mấy chiếc thuyền nhỏ của xóm. Hắn dặn y một chỗ: luồng sâu sát bãi lau, ở đầu khúc sông hẹp. Thanh Vân đứng ở chân cổng, chiếc lược đã cài trên tóc. Nàng không xin theo. Hắn cũng không bảo nàng ở lại. Hai người chỉ trao nhau một cái gật đầu. Dã Tượng giật dây. Con voi bước. Lạc Thiên đi cạnh voi, qua khỏi vòm cổng. Lúc Trống vừa ra khỏi bóng tường, chữ hiện ra trước mắt hắn. 【Trống Đồng ra khỏi vòng thành kinh đô: che chắn mạch hương hỏa — không còn.】 Hắn đọc. Hắn không dừng bước. Dòng chữ ấy, đêm qua, lúc hỏi Cao Lỗ câu kia, hắn đã đoán trước. Rằm tháng Tư, hắn bỏ một lượt gọi người, đổi lấy cái che chắn ấy. Nhờ nó, kẻ lần theo những sợi dây trong kinh vào tới trong tường thì mất dấu. Hôm nay, chính tay hắn mang Trống ra khỏi tường. Gian thờ dưới gốc đa vừa dựng lại hôm qua. Mái lá bến Đông. Từ giờ, những sợi dây ấy nằm phơi ra như mọi sợi dây khác. Mà để Trống ở lại, là để người cầm Trống đi xa Trống lần nữa. Đêm rằm vừa rồi, hắn đã đọc cái giá ấy dưới trăng. * * * Ngạnh đi đầu đoàn, với Cáy. Hôm qua có người hỏi tên gã. Từ mùa đông năm ngoái, bỏ dây kéo thuyền vào cầm giáo ở kinh, gã chỉ là một trong hai trăm. Viên đội gọi gã bằng tên huyện. Hôm qua, ở cửa ngách, vua hỏi gã tên gì, rồi đứng đợi gã trả lời. Đường bờ chạy men theo sông, có chỗ sát mép nước, có chỗ dạt vào giữa đồng. Sông dưới kinh uốn như ruột gà, thuyền xuôi phải vòng. Người kéo thuyền thì biết lối tắt qua đồng. Gã biết. Người bạn cùng làng đi bên gã cũng biết. Hai người đi trước, chỉ đường. Bốn hàng giáo đi sau. Con voi cõng khối đồng đi giữa. Làng đầu tiên, nắng chưa lên tới ngọn tre. Người trong làng thấy hàng giáo thì chạy vào nhà, đóng cửa. Đàn bà bế con, ôm gà, chạy ra sau lũy tre. Thấy con voi, có người đứng sững lại. Thấy cái khối to tướng trên lưng voi, có người quỳ xuống bên đường, không biết vì sao mình quỳ. Một ông già ra đứng giữa đường, chống gậy, run. – Bẩm… lính vua xuống đánh làng tiểu nhân à? Người bạn gầy của gã chạy lên trước, nói bằng cái giọng dưới xuôi: – Không đánh. Đưa người về. Ông già ngó người gầy ấy. Ngó ra phía sau, chỗ đám người áo vải lấm bùn đi giữa hàng giáo. Trong đám ấy có một người đàn ông bước ra, quỳ xuống trước mặt ông già, nói tên mình, nói tên làng mình. Đúng làng này. Ông già buông gậy. Trạng Quỳnh ngồi trên lưng một con ngựa thồ, cuốn sổ mở trên đùi, ghi một cái tên. Gạch một dòng. Cứ thế, mỗi làng, một người, hai người, có làng năm sáu người, rẽ khỏi đoàn, đi về phía lũy tre của mình. Có người đi thẳng, không ngoái lại. Có người tới cổng làng rồi quay lại vái hàng giáo một cái, mới vào. Có người đứng ở cổng làng, không dám vào, tới khi trong làng có người chạy ra gọi tên. Giữa buổi, đường bờ vắt qua một con đê đất, dốc lên một đoạn ngắn. Người khổng lồ dắt voi dừng lại dưới chân đê. Y không giật dây. Y đứng chờ con voi tự nhìn con dốc, đưa chân trước bên trái lên trước. Chân phải đặt xuống sau, chậm, như người già bước lên bậc cửa. Cả đoàn sau lưng đứng đợi. Không ai giục. Lên tới mặt đê, Dã Tượng mới đưa tay vỗ lên vai con voi một cái. Gã đứng trên mặt đê nhìn xuống. Ở bến chung, người ta bảo người khổng lồ ấy một tay vật ngã được voi. Gã chưa thấy y vật ngã con nào. Gã chỉ thấy y đứng chờ một con voi già lên dốc. Gã đếm. Không phải gã muốn đếm. Gã quen đếm từ hồi kéo thuyền, đếm bước, đếm khúc sông, đếm bến. Tới trưa, đã có hai mươi bảy người về tới làng. Ở một làng, một bà già níu tay người bạn gầy của gã, giọng thì thào, như sợ người ta nghe: – Năm nay không ai phải nộp tô, có thật không? Người bạn gầy không biết nói sao, quay sang gã. – Vua nói thế. – Gã nói. – Trước mặt cả bãi. Bà già không hỏi nữa. Bà chỉ đứng đó, hai tay nắm vạt áo. * * * Chiều, tới một bến làng lớn. Bến có mấy chiếc thuyền con buộc dưới bụi tre, có một cái lều tre dựng trên bờ. Trước lều, mười mấy người đứng, tay cầm đao, áo chẽn, đầu quấn khăn. Gia binh. Cáy dừng lại giữa đường, mặt tái đi. – Người nhà Lã. – Cáy nói khẽ. – Đứa đứng giữa, hôm trên thuyền cầm roi. Gã nhìn đứa đứng giữa. Một kẻ to con, mặt bóng nhẫy, đao đeo lệch bên hông. Kẻ ấy ngó ra đường cái. Thấy hai người đi đầu, nó chống nạnh. Thấy bốn hàng giáo sau lưng hai người ấy, nó buông tay xuống. Thấy con voi, nó lùi một bước. Không ai trong đám gia binh rút đao. Đứa đứng giữa quay lưng chạy trước. Mấy đứa kia chạy theo, nhảy xuống thuyền con, chèo tán loạn ra giữa dòng, xuôi về phía Đông. Có đứa bỏ cả đao lại trên bờ. Người bạn gầy nắm chặt cán giáo, bước lên một bước. – Đứng lại. – Phạm Ngũ Lão nói từ phía sau. – Để chúng chạy. – Bẩm tướng quân… – Người gầy quay lại, mắt đỏ. – Đứa ấy… – Để chúng chạy về. – Phạm Ngũ Lão nói. – Chúng về tới đâu, người ở đó biết hàng giáo đang tới. Người gầy đứng im. Một lúc sau, mũi giáo trong tay ấy mới hạ xuống. Trong làng ấy có bốn người trong đoàn về tới nhà. Một trong bốn người là một đứa con trai chừng mười lăm, bị gom lên thuyền từ đầu tháng. Mẹ nó chạy từ trong ngõ ra, chân không, tóc xổ. Bà không ôm con. Bà đánh nó, đánh vào vai, vào lưng, bằng hai bàn tay, vừa đánh vừa khóc. Đứa con trai đứng yên cho mẹ đánh. Gã quay đi. Gã không muốn nhìn. * * * Đêm ấy, đoàn người nghỉ trên một bãi bồi. Bãi rộng, cỏ thấp, ba mặt là đồng, một mặt là sông. Phạm Ngũ Lão cho đóng trại thành vòng, giáo cắm ra ngoài, đuốc cắm bốn góc. Ở giữa vòng trại, con Mộc quỳ xuống. Dã Tượng, Thạch Sanh tháo dây, hạ cái khối đồng xuống đất trống. Cao Lỗ không để ai đỡ hộ, tự tay lật tấm vải ra, gấp lại, đặt sang bên. Gã nhìn thấy nó lần đầu. Một cái trống. Bằng đồng, xanh sẫm, to tới mức hai người dang tay không ôm hết. Mặt trống có một ngôi sao nhiều cánh, quanh ngôi sao là những hình người, hình chim, xoay tròn. Dưới ánh đuốc, những hình ấy như đang chuyển động. Cao Lỗ ngồi xuống cạnh nó, chống gậy giữa hai đầu gối. Vua đi tới. Vua quỳ một gối, đặt bàn tay lên mặt trống, rồi ngồi yên. Thạch Sanh ngồi ở một góc trại, cây cung đặt ngang đùi, mắt nhìn ra phía đồng tối. Phạm Ngũ Lão đi vòng quanh trại một lượt, dừng ở mỗi ngọn đuốc, nói một hai câu với người gác, rồi đi tiếp. Người được tha còn lại trong đoàn ngồi túm tụm giữa vòng trại, ăn cơm nắm lính chia, không ai nói to. Gã ngồi ở rìa trại, cách đó một quãng. Gã không biết vua làm gì. Gã chỉ thấy một người ngồi cạnh một khối đồng giữa bãi bồi, dưới trời không, bàn tay đặt trên đó, lâu. Không nói. Quanh hai người, cỏ bãi bồi rì rào trong gió đêm. Gã nghĩ tới làng mình. Làng gã ở ngay dưới khúc sông hẹp, cách đây còn hơn một ngày đường. Đêm mùng bảy, ngồi dưới chân tường, gã đã hỏi người bạn gầy. Mẹ gã năm nay sáu mươi, vẫn còn. Đứa em trai gã thì bị gom lên thuyền nhà Lã từ tháng trước, đi kéo thuyền. Ba nhà ấy cần người kéo thuyền. Người kéo thuyền huyện dưới, nhà nào cũng có một hai đứa. Hôm qua, mỗi người lội lên bãi, gã ngó một cái. Không có nó. Nó vẫn còn trên một chiếc thuyền nào đó, đang xuôi. Người bạn gầy nằm cạnh gã, quấn chiếu, đã ngáy. * * * Ngày mười chín, đoàn đi chậm hơn. Đồng thưa dần, bãi lau dày dần. Sông hẹp lại, nước chảy xiết hơn. Người được tha trong đoàn chỉ còn mười mấy người, phần đông là người huyện dưới, như gã. Gần trưa, người bạn gầy dừng lại trên một gò đất cao, chỉ tay về phía trước. – Đó. Khúc sông hẹp. Thuyền nhà Lã neo dưới bãi lau đầu khúc. Hôm tiểu nhân bị gom, neo ở đó. Gã nheo mắt. Xa, ở chỗ sông thắt lại giữa hai bãi lau, có những cột buồm. Nhiều. Đứng im, không có buồm. Chiều, ở một làng ven bãi lau, người làng ra đón muộn, đứng xa, không ai dám tới gần hàng giáo. Phải có một người trong đoàn về đúng làng ấy, chạy vào gọi, người ta mới ra. Một ông lý trưởng già run run nói với Trạng Quỳnh, mắt không dám ngước lên con voi: – Bẩm… đại hoàng tử vẫn ở dưới ấy. Chưa đi. – Ông biết sao? – Bẩm. Đêm nào, trên chiếc thuyền lớn nhất giữa khúc sông, cũng thắp đèn tới sáng. Ông nói thêm, giọng nhỏ hơn: mấy hôm nay, gia binh ba nhà kéo về cả khúc sông ấy, đóng trên bờ, chặn đường cái. Nhà họ Lương đóng cổng. Người trong nhà bảo lão gia ốm, không ra khỏi giường đã mấy hôm. Trạng Quỳnh ghi vào sổ. Y không gạch dòng ấy. * * * Đêm mười chín, gã nằm trong bãi lau. Phạm Ngũ Lão sai gã với Cáy ra gác ở mé ngoài cùng, chỗ bãi lau chạm nước. Từ đây trông xuống, thấy được đèn trên những chiếc thuyền neo ở khúc sông hẹp. Mấy đốm vàng nhỏ, đứng im trên mặt nước tối. Gió lặng. Lau không động. Muỗi vo ve bên tai. Người bạn gầy nằm cách gã mấy bước, cũng không ngủ. Hai người không nói với nhau câu nào. Nói ra, tiếng đi trên mặt nước xa hơn người ta tưởng. Người kéo thuyền nào cũng biết thế. Gã nằm sấp, cằm tì lên cán giáo, mắt không rời mấy đốm đèn. Dưới mặt sông tối, có tiếng gỗ gõ vào gỗ, hai tiếng, rất khẽ.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ