Rạng mười sáu, Dã Tượng lên mặt thành cửa Tây từ lúc trời còn tối.
Y đứng chỗ cũ, giữa hai lỗ châu mai ngay trên vòm cổng. Từ hôm trên thuyền hô, đây là buổi sáng thứ ba y đứng đúng chỗ ấy. Dưới chân tường, con Mộc đứng trong bóng cổng, bốn chân không nhúc nhích, cái vòi buông thõng chạm đất. Mía người lính mang ra từ chiều qua, nó đã ăn hết. Nó không ngủ. Đôi mắt nhỏ của nó cũng hướng ra quan lộ.
Quan lộ chạy thẳng về phía Tây, qua mấy thửa ruộng lúa đang trổ, khuất sau một rặng tre. Sương còn đọng trên ngọn lúa. Không một bóng người.
Sau lưng y, ở tận bên kia kinh thành, trời đã hửng. Gió sông thổi ngược vào, mang theo tiếng hô. Xa quá, không nghe ra chữ. Nghe ra cũng chẳng để làm gì. Ba ngày nay, cả kinh đã thuộc câu ấy.
Đời trước, người ta sai y đi tìm. Tìm voi trong rừng sâu. Tìm người giữa đám loạn quân. Y đi, có khi nửa tháng, có khi trọn một mùa, rồi về, dắt theo thứ người ta cần. Hôm hai mươi tư tháng trước, trong thư phòng, y quỳ xin theo. Vua bảo không. Cửa Tây có voi, người phía Tây đi qua còn biết sợ. Người quen đi tìm, bị giữ lại đứng đợi trên một mặt thành.
Y đứng đợi.
Nắng sớm rọi tới rặng tre cuối quan lộ thì dưới cổng đã có người. Không đông. Năm bảy người, rồi mười mấy. Y nhận ra mấy cái mặt ở chợ Đông. Ông hàng thịt to béo, cái tạp dề còn vắt trên vai. Một bà già bán rau. Mấy đứa trẻ con chân đất. Họ không hỏi y câu nào. Họ đứng dưới chân tường, cách con Mộc một quãng, mặt hướng ra quan lộ.
Một đứa trẻ trong đám ấy, chừng sáu bảy tuổi, rón rén tới sát chân con voi. Mẹ nó níu tay kéo lại. Con Mộc hạ vòi xuống, hít một hơi trên mái tóc đứa bé, rồi lại buông thõng. Đứa bé không khóc. Nó đứng nguyên chỗ ấy, cạnh chân voi, như người lớn.
Một người lính leo lên, bưng theo bát cháo.
– Tướng quân. Ăn một miếng.
Dã Tượng lắc đầu. Người lính đặt bát cháo lên mép tường, không nói thêm, lại leo xuống. Cháo nguội dần trên mép đá.
* * *
Quá trưa, nắng gắt.
Người dưới cổng đã ngồi xuống bóng tường, có người về rồi lại ra. Ông hàng thịt ngồi xổm, quạt bằng cái nón lá. Mấy đứa trẻ nằm ngủ trên rơm. Bà bán rau vẫn đứng.
Con Mộc ngẩng vòi lên.
Dã Tượng chưa thấy gì. Con voi già hít vào một hơi, cái vòi cong lên, chĩa về phía Tây. Hai tai nó xòe rộng ra, rồi đứng im, như người đang lắng một tiếng gọi rất xa. Chân trước bên phải của nó nhấc lên khỏi đất một chút, rồi đặt xuống, chậm.
Y dõi theo đầu vòi.
Một lúc sau, ở cuối quan lộ, chỗ rặng tre, mới bốc lên một vệt bụi.
Y không gọi ai. Y đứng đó, để vệt bụi lớn dần, từ một đốm vàng thành một dải dài, từ một dải dài thành những con ngựa. Y đếm.
Mười hai con.
Hôm hai mươi lăm tháng trước, đứng bên cổng này, y tiễn mười hai người ngựa đi ra. Mười người áo nâu. Một gã tiều phu ôm búa. Và vua.
Giờ ngựa tới gần, y đếm lại người.
Người đi đầu, áo bám bụi tới mức không còn ra màu gì. Trước yên người ấy có một người con gái gầy, ngồi thẳng lưng, hai tay nắm bờm ngựa. Bên mạn ngựa, buộc dọc theo yên, là một cây giáo tre. Ngay sau là gã tiều phu cao lớn, sau lưng gã là cây cung vàng. Cuối đoàn có hai người áo lính châu và một người lính trạm. Còn lại là áo nâu.
Áo nâu, bảy người.
Dã Tượng quay xuống chân tường.
– Mở cổng. – Y quát. – Mở cả hai cánh. Một đứa chạy sang cửa Đông, báo Phan lão tướng quân.
Y không đợi lính. Y đi xuống bậc đá, ba bậc một bước, ra đứng giữa vòm cổng. Dưới chân tường, người chợ Đông đã đứng dậy cả. Không ai bảo ai, họ dạt ra hai bên. Mấy đứa trẻ bị đánh thức, dụi mắt, chưa hiểu gì đã bị người lớn kéo sát vào tường.
Khi con ngựa đi đầu dừng lại cách vòm cổng mười bước, Dã Tượng quỳ xuống.
Con Mộc sau lưng y cũng hạ hai chân trước xuống, chậm, cái chân bên phải đặt xuống sau cùng.
* * *
Lạc Thiên ghìm ngựa.
Nàng đã gỡ tay khỏi bờm ngựa từ lúc thấy cổng thành. Giờ nàng quay đầu lại một cái. Hắn hiểu. Hắn xuống ngựa trước, đỡ nàng xuống.
Chân nàng chạm đất thì khuỵu đi một chút. Hắn không buông tay. Nàng đứng một nhịp, thở, rồi tự rút tay ra khỏi tay hắn.
Nàng đi.
Chậm. Từng bước một. Áo vải nâu trên người nàng đã sờn rách, rộng thùng thình, gấu áo quét bụi. Tóc nàng búi lại bằng một sợi lạt. Nàng không vịn ai. Nàng đi qua chỗ Dã Tượng quỳ, qua bên cạnh cái vòi con Mộc, bước vào dưới vòm cổng.
Lạc Thiên dắt ngựa đi sau nàng nửa bước.
Dưới cổng, người chợ Đông đứng lặng. Bà bán rau đưa hai tay lên bịt miệng. Ông hàng thịt đứng như trời trồng, cái nón lá rơi khỏi tay lúc nào không biết. Không ai nói một tiếng. Đoạn có một người quỳ xuống. Kế đó là người thứ hai. Kế đó là cả hai bên đường.
Trước mắt hắn, chữ hiện ra.
【Công chúa trở về kinh đô: Quốc Vận +2.】
【Quốc Vận: Tiểu An (6 → 8/100)】
Hắn không nhìn chữ lâu. Hắn nhìn lưng nàng. Tấm lưng ấy đi thẳng qua giữa hai hàng người quỳ, không nhanh hơn, không chậm hơn, như những buổi sớm nàng ra trông chum trước cổng Thái Miếu.
Ra khỏi vòm cổng chừng ba mươi bước, nàng mới dừng. Nàng đứng đó, hai tay buông xuôi, thở. Thạch Sanh đã xuống ngựa, đi tới đứng sau nàng một bước, không chạm vào nàng.
Lạc Thiên quay lại. Dã Tượng vẫn quỳ giữa vòm cổng.
– Đứng lên.
Người khổng lồ đứng lên. Y không nói gì. Y chỉ cúi đầu thật thấp, rồi lùi về đứng cạnh con voi, một tay đặt lên vai nó.
– Bảy người này, – Lạc Thiên nói với người lính đứng gần nhất, chỉ về phía bảy người áo nâu, – đưa về Thái Miếu. Cho ăn. Cho ngủ. Không ai được gọi họ dậy trước sáng mai.
Phía đầu phố có tiếng vó ngựa. Phan Trung tới trước, ngựa chưa dừng hẳn lão đã nhảy xuống. Trạng Quỳnh tới sau, chạy bộ, vạt áo vén lên thắt lưng, mồ hôi ròng ròng. Hai người quỳ xuống giữa đường.
– Bệ hạ.
– Đứng lên. – Lạc Thiên nói.
Phan Trung đứng lên. Lão đưa mắt qua hắn, qua Thanh Vân, qua bảy người áo nâu, lâu, như đếm. Ba người kia đâu, lão không hỏi.
Trạng Quỳnh đứng dậy, chưa lau mồ hôi đã nói. Nói ngắn, mỗi việc một câu.
– Bẩm. Chiều mùng bảy, thuyền nhà Lã đánh tới bãi cửa Đông, chín người lính Vũ Thành chết. Canh ba đêm ấy, có kẻ đốt gian thờ ở chợ Đông. Tối mùng mười, tại hạ nhận được một lá thư Đông cung, đã đọc trước bãi.
Lạc Thiên gật đầu.
– Gian thờ, ta biết. – Hắn nói.
Trạng Quỳnh ngẩng lên một nhịp. Y không hỏi. Y chỉ cúi đầu.
– Mấy hôm nay, – Phan Trung nói, – trên thuyền hô rằng bệ hạ đã chết trong núi.
– Từ hôm nào?
– Bẩm. Từ trưa mười ba. Hôm nay là ngày thứ tư.
* * *
Hắn không về cung.
Hắn để Thanh Vân cho Thạch Sanh và hai người lính đưa về Anh Linh Điện. Nàng đi được mấy bước thì quay lại. Hắn gật đầu với nàng. Nàng không nói gì, quay đi.
Hắn đi bộ sang cửa Đông, theo con đường chạy dọc chân thành, ngựa giao cho lính dắt. Phan Trung đi bên trái, Trạng Quỳnh bên phải. Sau lưng hắn, người chợ Đông đi theo. Lúc đầu mười mấy người. Qua một khúc phố, thành mấy chục. Người trong nhà nghe tiếng chân thì mở cửa ra đứng, thấy rồi thì không vào nữa, đi theo. Không ai hô. Không ai chen lên trước. Họ chỉ đi theo, cách hắn chừng mười bước, như đi sau một đám rước mà không ai đánh trống.
* * *
Chạng vạng, Lạc Thiên lên mặt thành cửa Đông.
Hắn đứng đúng chỗ Trạng Quỳnh đứng đọc thư hôm mười một. Dưới chân tường là bờ cao, bốn hàng giáo đứng, hàng rào nhọn cắm lại theo mép bờ. Trước hàng rào là dải bãi bùn. Ngoài bãi bùn là sông.
Hai mươi chiếc thuyền neo thành một hàng dài ngang mặt nước. Ba chiếc chìm nửa thân ở chỗ nước nông xuôi bến, cột buồm nghiêng như ba cây tre gãy. Lá cờ vàng trên chiếc đầu đã cuộn lại vì gió lặng.
Trên mũi một chiếc gần bờ, có người đang đứng hô. Vẫn câu ấy. Bị lấp trong núi rồi. Chết trong núi rồi.
Tiếng hô vọng qua mặt nước, lên tới mặt thành. Giọng đã khản. Ba ngày nay, có lẽ người ta thay nhau hô.
Trạng Quỳnh đứng sau hắn một bước.
– Bệ hạ. – Y nói khẽ. – Xin bệ hạ nói một câu. Một câu thôi, cho người trên thuyền nghe.
– Không. – Lạc Thiên nói. – Họ hô ba ngày. Để họ nhìn.
Hắn bảo lính thắp đuốc.
Hai hàng đuốc thắp lên hai bên chỗ hắn đứng, từng ngọn một. Trời chưa tối hẳn, nhưng mặt sông đã sẫm lại. Giữa hai hàng lửa, trên mặt thành, chỉ có một người đứng. Không giáp. Không kiếm. Áo bám bụi đường.
Hắn đứng đó, không nói.
Tiếng hô trên mũi thuyền vẫn còn. Câu ấy lại cất lên, lần nữa.
– Bị lấp trong núi…
Nó dừng lại giữa câu.
Người hô vẫn đứng trên mũi thuyền, tay còn khum trước miệng. Gã không hô nữa. Gã ngẩng mặt lên mặt thành. Những người đứng mũi thuyền bên cạnh quay sang gã, rồi ngẩng theo gã.
Mặt sông lặng đi.
Dưới chân tường, trong hàng giáo thứ hai, gã kéo thuyền quê huyện dưới ngẩng cổ lên mặt thành. Gã ngẩng lâu. Đoạn gã quay ra sông, hai tay khum lại trước miệng.
– Người cầm trống về rồi!
Không ai bảo gã hô. Phạm Ngũ Lão đứng đầu bãi, không quay lại, cũng không bảo gã im.
Dưới chân tường, chỗ những người buông giáo ngồi, một người gầy trán quấn khăn rách đứng bật dậy. Cáy. Gã chạy ra tới mép bờ cao, đứng cạnh hàng rào, gào cùng một câu ấy, bằng cùng một cái giọng dưới xuôi.
– Người cầm trống về rồi!
Giọng hai người lội qua mặt nước, nặng, đục, thứ giọng người trên thuyền đã nghe từ thuở còn nằm nôi. Trên thuyền không ai hô lại. Những bóng người ở mũi thuyền đứng ngửa mặt lên mặt thành, rồi quay sang nhau. Có người ngồi phịch xuống mạn thuyền. Có người hạ giáo tre xuống, dựng nó vào vai, như người cày dựng cái cuốc lúc ngồi xuống bờ ruộng.
Gia binh trên mấy chiếc gần bờ quát lên một tiếng. Không ai đứng dậy theo tiếng quát.
Trên chiếc thuyền cắm cờ vàng, dưới lá cờ đã cuộn, có một người đứng dậy khỏi ghế. Một bóng người gầy. Người ấy, Quỳnh bảo, là Lã Khiêm. Lão đứng lặng một hồi, mặt hướng lên mặt thành. Sau lưng lão có hai người đứng, lưng đeo dao.
Hắn không thấy rõ mặt chúng. Hắn không cần thấy. Tin lấp trong núi, chỉ kẻ từng xuống tận Bản Khê mới mang về được. Dưới đáy hang ấy, hai cái bóng cầm đuốc đã đứng trông hắn giữa vũng nắng, hai hơi thở, rồi lùi vào bóng tối. Ai đứng trên mặt thành này, hai kẻ ấy biết.
Bóng người gầy ấy ngồi xuống. Không nói với ai câu nào.
Sau lưng Lạc Thiên, trong tường thành, có tiếng người. Dân chợ Đông theo hắn từ cửa Tây sang, đứng chật cả con đường dưới chân tường, ngửa mặt lên. Họ không hô. Họ chỉ đứng, ngước lên một người đứng giữa hai hàng đuốc.
* * *
Trời tối hẳn.
Dã Tượng từ cửa Tây sang, leo lên mặt thành. Y dừng lại ở đầu bậc, không tới gần. Yết Kiêu từ bến đi lên, tóc còn ướt. Phạm Ngũ Lão từ bãi đi lên sau cùng.
Ba người ấy, từ một thời hắn không biết, đứng cạnh nhau ở góc mặt thành, cách vua mấy bước.
Yết Kiêu nhìn sông. Phạm Ngũ Lão nhìn bãi. Dã Tượng nhìn vua.
Không ai nói gì. Có một câu, cả ba người đều từng hỏi, chưa ai được trả lời. Đêm nay không ai hỏi lại. Ba người đứng thế, như ba cây cọc đóng xuống cùng một bến.
Lạc Thiên quay lại một lần. Hắn gật đầu. Ba người cùng cúi đầu.
* * *
Đêm mười sáu, trong thư phòng, Trạng Quỳnh đặt một tờ giấy lên án.
Giấy thường. Chữ to, mực đậm, chữ của Quỳnh. Ba dòng.
– Bản gốc, Cao lão cất cạnh Trống. – Y nói. – Đây là bản tại hạ chép, đọc từ mặt thành sáng mười một.
Lạc Thiên đọc.
Dòng đầu, hắn đọc một lần. Dòng cuối, hắn đọc một lần. Dòng giữa, hắn đọc lâu.
Ngày đại hoàng tử Lạc Hạo lên ngôi, ruộng đất, thuyền bè, gia binh của ba nhà Lương, Nghiêm, Lã giữ nguyên như cũ. Quân Đại Hạo không xuống phía Đông một bước.
Giữ nguyên như cũ. Người cày ruộng nhà Lương, năm nay nộp bảy phần, sang năm nộp bảy phần. Người kéo thuyền nhà Lã, năm nay kéo thuyền, sang năm vẫn kéo thuyền. Thư ấy hứa với ba nhà mọi thứ. Với người đứng mũi thuyền, không một chữ. Đại ca chỉ để họ đứng trước.
Ngọn đèn trên án lụi xuống một chút. Trạng Quỳnh không khêu. Phan Trung ngồi ghế dưới, im lặng.
Lạc Thiên đặt tờ giấy xuống.
– Mai, ta đọc một tờ khác.