Chương 128: Trường nang dạ chí

Giờ Mão mùng bốn, Phạm Ngũ Lão đứng trên bậc đá cao nhất của bến Đông, đếm. Sáng nào y cũng đếm. Ở chỗ cũ, các lão tướng dạy y thế: muốn biết hôm nay có gì khác, phải biết hôm qua có những gì. Y đếm lính gác trên mặt thành, từ cửa Đông xuống tới ba tấm bia. Đếm lều dân chài Bến Dâu dưới chân tường. Đếm thuyền neo ở bến chung. Sau cùng, y đếm cái không có. Tám ngày nay, không một chiếc thuyền nào từ phía dưới ngược lên bến Đông. Không thuyền thóc của các huyện dưới xuôi. Không thuyền muối từ cửa biển. Không cả những chiếc xuồng con của người buôn cá khô, thứ xuồng xưa nay ngày nào cũng có dăm chiếc chen nhau ở bậc đá dưới cùng. Thuyền ở bến chung giờ chỉ còn thuyền của người trên kinh, đậu lâu tới mức dây neo đã đóng rêu. Thuyền cờ Thiên Hưng của Tô gia cũng nằm đó, chuyến muối tháng Sáu chưa xuôi. Ở chợ Đông, muối lên giá. Sáng hôm kia, lên một lần. Sáng nay, Trịnh Khê bảo, lên thêm lần nữa. Người bán không nói vì sao. Người mua cũng không hỏi. Ai cũng ngoái ra phía sông. Phạm Ngũ Lão nhìn ra phía sông. Nước tháng Sáu đã lên, đục ngầu, chảy xiết. Mặt sông trống trơn tới tận khúc quanh, như một con đường người ta vừa đuổi hết người đi đường ra khỏi. * * * Giờ Thìn, bãi ngoài cửa Đông. Hai trăm lính Vũ Thành đứng giáo, bốn hàng. Hàng đầu quỳ một gối, hàng sau đặt giáo lên vai hàng trước. Từ hôm vua đi, sáng nào cũng thế. Không còn ai đứng chụm chân. Không còn ai để mũi giáo chao. Mồ hôi vẫn chảy, nhưng không ai lau. Mười bảy người lính quê phía Đông vẫn đứng trong hàng. Y biết từng người. Y đã đếm họ từ cái trưa Phan Trung ngồi dưới gốc bàng đếm cho y nghe. Không ai trốn. Không ai xin về. Mỗi sáng, lúc đứng vào hàng, có người vẫn quay mặt nhìn về phía hạ lưu một cái, rồi mới nhìn thẳng. Y để họ nhìn. Người đứng trong hàng giáo mà không được nhìn về quê mình, sớm muộn cũng bỏ hàng giáo mà đi về đấy. Giữa giờ Thìn, lúc cả bãi ngồi nghỉ tay, một người trong mười bảy người ấy tới trước mặt y, quỳ xuống. Gã chừng ba mươi, vai dày, bàn tay chai của người kéo thuyền. – Bẩm tướng quân. Nhà tiểu nhân ở huyện dưới, ngay dưới khúc sông hẹp. – Gã nói. – Tám ngày nay không thuyền nào lên. Tiểu nhân không biết nhà mình ra sao. – Không thuyền nào lên, thì cũng không thuyền nào xuống. – Phạm Ngũ Lão nói. – Ngươi có về, cũng không về được. Gã cúi đầu. – Nếu có thuyền từ dưới ấy lên tới bãi này, – y hỏi, – ngươi đứng hàng nào? Gã im. Cả bãi nghe. – Bẩm. Hàng này. – Gã nói. Phạm Ngũ Lão gật đầu, bảo gã về chỗ. Y không biết câu ấy giữ được tới đâu. Ở chỗ cũ, y từng thấy những câu thề trước trận còn chắc hơn thế mà vỡ. Nhưng một câu tự nói ra trước mặt cả bãi, thì người nói nó sẽ phải đứng cạnh nó thêm một ngày. Phan Trung ra bãi lúc nắng lên tới ngọn giáo. Lão đi dọc bốn hàng một lượt, không nói gì, rồi tới đứng cạnh y dưới gốc bàng đầu bãi. – Tám ngày. – Phạm Ngũ Lão nói. – Lão phu biết. – Sông trống tám ngày, là có người giữ nó trống. Phan Trung không đáp. Lão nhìn xuống chuôi kiếm, tay đặt lên chuôi, không siết. Ấn vua giao tạm vẫn treo trên đai lão, cạnh túi đá lửa. Toàn binh trong kinh là của lão. Quyền xuất quân về Đông thì không. Câu ấy, vua nói trước mặt mọi người trong thư phòng hôm hai mươi tư, lão nghe rõ hơn ai hết. – Thư bệ hạ chưa tới. – Lão nói. – Bẩm, chưa. Thư từ Tây Lĩnh, nếu có, phải mất năm sáu ngày. Vua tới châu lỵ chừng hai mươi chín. Sớm nhất, mai hay ngày kia thư mới tới. Còn trước khi thư tới, ai muốn làm gì với con sông này, cũng không phải hỏi kinh. Phan Trung đứng thêm một lúc, rồi đi về phía cửa thành. Bước lão vẫn dài, nhanh như người trẻ. Chỉ là sáng nay, lão không thử ai. * * * Gần trưa, Yết Kiêu về. Y đi bộ dọc bờ, từ phía khúc quanh bãi lau. Tóc ướt, áo ướt, ống quần xắn quá gối. Từ hôm vua đi, sáng nào y cũng xuống tới khúc quanh, chiều mới về, có đêm ngủ lại dưới bãi lau. Lưỡi đục mượn giắt bên hông. Y ngồi xuống bậc đá thứ ba dưới chân tường, đúng chỗ y vẫn ngồi. – Bẩm. Không thuyền. – Y nói khi Phạm Ngũ Lão xuống tới. – Đêm qua tiểu nhân lặn ra giữa dòng chỗ khúc quanh. Không có gì. – Không có gì là thế nào? – Bẩm. Không có tiếng mái chèo trong nước. – Yết Kiêu nói. – Thuyền đi xa, nằm dưới nước nghe được trước. Đêm qua không có. Phạm Ngũ Lão gật đầu. Không có tiếng mái chèo. Không có nghĩa là không có thuyền. Chỉ có nghĩa là đêm qua, những chiếc thuyền ấy, nếu có, đang đứng yên. Hai người thời Trần ngồi cạnh nhau trên bậc đá, cùng nhìn ra một khúc sông trống. Không ai nói ra cái điều cả hai cùng nghĩ. Ở chỗ cũ, giặc phương Bắc cũng tới bằng đường sông. Thuyền đứng yên lâu, là thuyền đang đợi một ngày. Ở cửa Tây, Dã Tượng vẫn giữ cổng với con Mộc. Sáng nay có người lính chạy sang báo: cửa Tây yên, con voi già ăn hết một bó mía, đứng ngủ dưới bóng cổng. Phía ấy, không ai lo. * * * Quá trưa, Phạm Ngũ Lão đi dọc dãy lều dân chài dưới chân tường Đông. Lều Bến Dâu dựng sát nhau, lưng dựa vào tường thành, mặt quay ra sông. Mái lợp lá gồi, vách thưng phên tre. Tháng Sáu nắng to, lá trên mái đã khô giòn, gió sông thổi qua kêu xào xạc như giấy. Giữa dãy lều là mái lá bến Đông, mái mới dựng lại hôm mười lăm tháng trước, lá đã ngả vàng, cột trước vẫn cao hơn cột sau một chút. Đêm mười bốn tháng trước, mái lá ấy cháy. Y chưa giáng thế, nhưng y đã nghe kể. Lửa bén từ một góc, cả khúc bờ đỏ rực, lính xách thùng hắt nước, dân chài xách nước từ sông lên, thủy thủ ngoài thuyền cũng xách lên. Tới khi đủ người xách nước, mái lá đã thành tro. Y đứng ở đầu dãy lều, nhìn từ đầu này tới đầu kia. Nếu có người tới bằng đường sông, ban đêm, không cần leo thành. Một bó đuốc ném lên mái lá đã giòn nắng, là đủ. Y không có quyền xuất quân. Y cũng không xin. Bãi ngoài cửa Đông là chỗ y giữ. Dãy lều này nằm giữa bãi và con sông. Chiều ấy, Phạm Ngũ Lão cho đặt chum nước dọc dãy lều. Cứ mười cái lều, một chum. Quanh mái lá bến Đông, bốn chum. Chum mượn của hàng nước chợ Đông, của nhà làm tương, của mấy ông lò gốm dưới xóm. Chỗ nào tiếc chum, y trả tiền thuê bằng tiền trong túi mình. Lính Vũ Thành xách nước từ sông lên đổ đầy. Mỗi chum để sẵn hai cái gáo dừa, một cái thùng gỗ. Dân Bến Dâu đứng nhìn, không ai hỏi. Một ông lão đầu xóm chài lại gần, sờ vào miệng một cái chum, rồi quay về lều mình, xách thêm một thùng nước đổ vào. Chu tẩu đứng trước lều, tay dắt đứa con trai, nhìn y một lúc lâu, rồi cúi đầu chào. Phan Trung đi ngang lúc mặt trời xế. Lão nhìn dãy chum, nhìn y. – Tướng quân tự đặt? – Bẩm. Mạt tướng tự đặt. Phan Trung không nói phải, cũng không nói sai. Lão chỉ đứng lại trước một cái chum, cúi xuống mặt nước trong ấy một lúc, như người già soi vại nước nhà mình, rồi đi. Chạng vạng, Trịnh Khê tìm tới bậc đá. Lão già gầy rộc thở hổn hển, mặt đỏ vì đi nhanh. – Bẩm tướng quân. – Lão nói. – Người đếm của tội thần xuôi về Đông từ hôm hai mươi chín, theo đường bờ. Nhanh thì ngày kia về. – Lão đếm được gì hôm nay? – Bẩm. Người phía Đông lên kinh, hôm nay không có ai. – Trịnh Khê nói. – Lần đầu từ khi tội thần đếm. Phạm Ngũ Lão không đáp. Y nhìn ra sông lần cuối trong ngày. Nắng đã tắt trên mặt nước. Dưới xuôi, tận khúc quanh bãi lau, con sông vẫn trống. Y ngồi xuống dưới gốc bàng, kéo cái sọt đan dở lại gần, rút một nan tre, đan tiếp. Lâu rồi y mới đan. Tay y nhớ việc ấy hơn đầu y. Ở chỗ cũ, hồi còn trẻ, có lần y ngồi đan bên vệ đường, mải nghĩ một việc binh, tới mức có người đâm mũi giáo vào đùi mà không biết. Người ta kể mãi chuyện ấy, kể cái đùi chảy máu, kể người đi ngang phải dừng ngựa lại hỏi. Y chỉ nhớ câu binh thư hôm ấy y đang nghĩ dở. Câu ấy nói về đánh giặc trên sông. Tối nay, y lại nghĩ tới sông. * * * Canh hai, Bản Khê. Trong lòng núi vẫn không có tiếng nào. Lạc Thiên ngồi trên tảng đá ngoài hàng giáo, không động. Từ lúc cái im ấy bắt đầu, hắn đã nghĩ tới mọi điều có thể. Con chim bay ra lỗ trời, đi kiếm mồi ở chỗ khác. Con chim ngủ. Con chim chết vì vết tên ở cánh. Con chim vẫn thức, vẫn ở đó, nhưng không còn cần kêu nữa. Hắn nghĩ những điều ấy, để không phải nghĩ điều kia. Không được. Điều kia vẫn tới, như nước ngấm qua đá. Đêm qua nàng gọi. Đêm qua tiếng gọi đứt ngang giữa chừng. Đêm nay không có gì. Không có gì, có thể là nàng ngủ. Có thể là nàng không còn sức gọi. Có thể là nàng không còn. Hắn không ăn. Lò Thị Hiên lại mang cơm lên từ chiều, chia cho mười người áo nâu, đặt phần hắn trên tảng đá cạnh chân. Phần ấy vẫn nằm đó, lá dong gói còn nguyên. Thạch Sanh ngồi cách hắn mấy bước. Y cũng nghe cái im ấy, từ đầu tới giờ. Mãi sau, y mới lên tiếng. – Bẩm. – Y nói. – Con chim im, là nó no. Lạc Thiên quay sang nhìn y. Câu ấy là câu của người đi săn. Thú rừng ăn no thì nằm im trong hang, không kêu, không đi, ngủ cho tiêu bữa. Y nói ra, là để bảo hắn: nó im không phải vì nàng. Là vì nó vừa có một thứ để ăn. Hắn biết y muốn nói gì. Hắn cũng biết cái nặng sau câu ấy. Nó no. Thì nó đã ăn. Ăn gì? Hai kẻ đeo dao dắt một con trâu cày già vào núi từ cuối tháng trước. Dắt vào để làm gì, từ hôm ở châu lỵ hắn đã nghĩ ra một nửa: mồi, để giữ nó ở lại. Nửa kia, đêm nay hắn mới nghĩ ra. Có người đang nuôi nó. Nuôi cho no, cho khỏe, cho kịp một ngày. Hắn nhìn vào khe tối sau rào. Nếu nó ăn con trâu, thì nàng còn. Nếu có người nuôi nó tới đêm nay, thì người ấy cũng đang đợi. Đợi cùng một ngày với hắn. Mười người áo nâu đổi ca. Gã trai trẻ nhất hàng ngồi xuống tựa vách, nhắm mắt chưa được bao lâu thì mở ra, đứng dậy, vào đúng vạch của mình. Người đứng thay gã định nói gì, thấy mặt gã thì thôi, cũng ngồi xuống. Lạc Thiên nghĩ tới kinh. Giờ này, ở kinh, có lẽ Phan Trung đang đi tuần mặt thành. Cao Lỗ ngồi trong địa thất cạnh Trống. Lá thư hắn viết ở dinh châu đêm hai mươi chín, chắc vẫn còn trên đường, trong bọc của một lính châu đang ngủ ở một trạm bỏ hoang nào đó dọc quan lộ. Kinh chưa biết hắn tới Bản Khê. Hắn cũng không biết gì về kinh. Từ lúc rời cửa Tây, hai đầu con đường ấy, đầu nào cũng chỉ biết đầu kia bằng cách đoán. * * * Canh ba. Từ dưới chân núi, một hồi tù và vọng lên. Dài, khàn, đứt ở cuối như hơi người thổi đã cạn. Một hồi thôi. Mười người áo nâu cùng nắm chặt giáo. Năm người đang ngồi bật đứng lên. Thạch Sanh đã đứng dậy. Lạc Thiên cũng đứng dậy, trước cả khi kịp nghĩ. Gò cửa dưới cách đây nửa ngày đường, tiếng sừng trâu ở đó không vọng lên tới đây. Tiếng vừa rồi chỉ có thể từ chân con đường lát đá, từ phía bản. Một hồi thôi. Hắn đứng, tim đập dồn, một nhịp lâu mới nhớ ra chính mình đã dặn đúng như thế. – Không phải. – Hắn nói, giọng khàn. – Là người của ta. Mười người áo nâu vẫn nắm giáo. Không ai buông. Dưới bản, có tiếng chó sủa. Có ánh lửa nhóm lên ở một nhà sàn. Một lúc sau, những đốm đuốc hiện ra ở chân con đường lát đá, chậm, lên từng bậc. Bốn đốm. Năm người. Đi đầu là hai gã trai bản hắn sai xuống từ trưa, đuốc giơ cao, đi chậm hơn lúc đi, để người phía sau theo kịp. Đi cuối là hai người lính châu áo ngắn, mỗi người một bó đuốc, giáo vác trên vai, thở hồng hộc. Người đi giữa không cầm đuốc. Gã đi khập khiễng. Đôi giày cỏ đã rách nát, bết bùn và máu, mỗi bậc đá gã dừng lại một nhịp mới bước tiếp. Áo lính trạm bạc thếch, ống tay sờn. Một tay gã chống vào vách đá ven đường, một tay giữ chặt sợi dây chéo trước ngực, như sợ ai giằng mất. Trên lưng gã, buộc dây chéo qua vai, là một bọc vải dài. Lúc gã lên tới mấy bậc cuối, hắn nhìn thấy cái nút ở đầu bọc, dưới ánh đuốc của gã trai bản đi trước. Nút buộc kép kiểu thợ nỏ, thứ nút Cao Lỗ vẫn buộc mỗi bó nỏ đưa lên mặt thành. Chưa ai mở.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ