Chương 117: Hầu phủ hoán chỉ

Sáng hai mươi, gã quản sự mặt tròn về tới hầu phủ khi Tống Quát chưa uống xong chén trà đầu. Gã quỳ dưới hiên thư phòng, áo the lấm bụi đường tới đầu gối, mặt vẫn tròn, vẫn cúi thấp hơn mức cần. Từ trước rằm, gã đã không ở hầu phủ. Sáng mười tám, gã đứng giữa đám đông ngoài cổng nhà họ Lương, nhìn lá cờ giở ra trên đầu sào. Gã ở lại thêm một ngày nữa, đếm người, rồi mới lên ngựa. – Bẩm hầu gia. Sáng mười tám, ngoài đường cái chừng năm trăm người. Chiều mười chín, gần nghìn. Phần đông là tá điền với người kéo thuyền, gậy tre, dao phát bờ. Người có đao, ba nhà gộp lại, chưa tới ba trăm. Tống Quát gật đầu. Con số ấy, lão đã tính gần đúng như thế. – Người ấy thế nào? – Bẩm, cao, gầy, mắt sâu, nói giọng kinh. Hay cười. – Gã ngập ngừng. – Lúc người ấy cười, trong gian không ai cười theo. – Còn gì nữa? Gã quản sự cúi đầu thấp thêm một chút. – Bẩm, giờ Thìn hôm mười tám, ở gian sau, người ấy mở cái bọc vải dầu. Trong bọc là một lá thư tay của Đông cung Đại Hạo, có ấn Đông cung. Thư nói ngày người ấy lên ngôi, ruộng đất, thuyền bè, gia binh của ba nhà giữ nguyên như cũ, quân Đại Hạo không xuống phía Đông. Đổi lại, nước ta xưng thần. Gã dừng lại một nhịp. – Ba nhà, bẩm hầu gia. Lương, Nghiêm, Lã. Tiểu nhân đọc hai lần. Không có Hoành Châu. Tống Quát không đổi sắc. Lão nhấc chén trà lên, uống một ngụm, đặt xuống. – Ngươi có hỏi không? – Bẩm, không. – Tốt. Lui ra nghỉ. Chiều nay ta còn việc. Gã quản sự lui ra. Tống Quát ngồi lại sau án, ngón tay cái lần chậm từng hạt trên chuỗi hạt gỗ trầm. Lão cộng. Nhà họ Lương mở bến sau đêm mười ba, là nhờ một câu lão sai người xuống nói. Chiếc thuyền biển vào được bến ấy, là nhờ người của lão dẫn đường. Chỗ mái lá dưới chân tường Đông, cũng do tay lão chỉ. Lão làm ba việc. Việc nào cũng không ký tên. Tờ hịch dựng cờ, không có tên lão. Ấy là lão chọn. Đầu tháng Năm, lão Lương sai người tới hỏi, Hoành Châu có đứng tên không. Lão trả lời một câu: Hoành Châu giữ muối cho cả phía Đông, tên ở trên cờ thì muối không lên được kinh. Lão Lương hiểu, thôi không nhắc nữa. Đứng ngoài một tờ hịch, thì thắng lão chẳng mất gì, thua lão cũng chẳng mất gì. Lá thư của Đông cung, không có tên lão. Ấy là người ta chọn. Thư ấy viết từ bên kia biên giới, từ trước đêm mười ba lâu lắm, trước khi lão mở bất cứ cánh cửa nào. Nghĩa là ngay từ đầu, trong tính toán của người ta, đã không có Hoành Châu. Lão không giận. Giận thì có ích gì. Lão chỉ nhận ra một điều mà cả đời làm ăn lẽ ra lão phải biết từ lâu. Đứng ở chỗ lùi được, thì không ai nợ mình. Mình giúp ai mười phần, người ta cũng chỉ ghi vào sổ một phần, phần dành cho kẻ đứng ngoài. Kẻ đứng ngoài, thì đến lúc chia, cũng đứng ngoài. Hôm qua, tờ hịch chép tay cũng đã tới Hoành Châu. Hịch nói đền dưới chân thành kinh cháy là ý trời. Lão đọc tới chỗ ấy thì đặt xuống. Ý trời ấy, lão biết nó nằm ở đâu. Nó nằm ở dòng thứ hai lão viết đêm mười một, trên mặt sau lá thư của khách, lạnh tới buốt tay. Người ta dùng việc của lão, mà không cần tên lão. Lão lần thêm một hạt. * * * Trưa, người lão sai lên Tây Lĩnh từ đầu tháng Năm về tới. Gã gầy rộc đi một vòng, bảy ngày ngồi yên ngựa, quỳ dưới thềm mà hai đầu gối run. Tống Quát cho gã uống nước xong mới hỏi. – Bẩm hầu gia. Tiểu nhân lên tới châu lỵ hôm mùng bảy. Mùng mười lên Bản Khê. Đền dưới gốc đa cháy, ngày nào cũng có người thắp, sáng có, chiều có. Đêm, trai bản thay nhau ngủ trong miếu, có chó, có đuốc. – Còn Pá Hốc? – Bẩm, đền Pá Hốc nhỏ, ở xa bản, người lên thắp thưa hơn. Ban đêm, không ai giữ. – Người Bản Khê nói gì? – Bẩm, họ không nói nhiều với người dưới xuôi. – Gã kia nói. – Tiểu nhân chỉ nghe được một chuyện. Đầu tháng Tư, chính ông vua trẻ lên tận bản, đứng dưới gốc đa cháy với họ. Từ đó, người lạ lên đền, đi tới đâu cũng có người đi theo sau, không hỏi, chỉ đi theo. – Sao ngươi về sớm? Gã kia cúi mặt. – Bẩm… hôm mười ba, ở châu lỵ, lính dinh châu chặn tiểu nhân lại, hỏi giấy. Tiểu nhân xưng đi buôn muối. Họ hỏi muối đâu. Tiểu nhân không có. Họ không bắt, chỉ bảo phải đi khỏi châu ngay trong ngày. Tiểu nhân đi ngay. Tống Quát nhìn gã một lúc. Một người đi buôn muối mà không mang theo hạt muối nào. Lão không trách. Lỗi ấy là của lão, lúc sai đi đã không nghĩ tới. – Lui ra. Ăn cơm. Không nói với ai. Gã kia lui ra. Tống Quát kéo ngăn gỗ dưới mặt án, lấy tờ giấy ghi hai ngôi đền ra, trải lên án. Lão chấm bút, viết thêm dưới tên mỗi đền một dòng. Bản Khê: ngày có người thắp, đêm trai bản ngủ trong miếu. Pá Hốc: đêm không người giữ. Viết xong, lão ngồi nhìn tờ giấy. Dinh châu Tây Lĩnh đã hỏi giấy một người Hoành Châu dò đường lên đền. Quan châu cũ đã về kinh nằm ngục. Dinh ấy bây giờ nghe lệnh kinh thành. Chuyện hôm mười ba, chắc đã có một lá thư đi về kinh. Thư từ Tây Lĩnh về kinh, chậm thì mười ngày, nhanh cũng sáu, bảy ngày. Thứ lão giữ trong ngăn, giá đang xuống từng ngày. Thứ gì giá đang xuống, phải đổi đi trước khi người ta biết nó rẻ. Đổi cho khách, thì không được gì. Khách sai lão như sai gia nhân, lấy xong thì đi, không hứa một chữ. Đổi cho tiểu tử trên ngai, thì lão phải tự khai ra mình đã sai người dò đền của nó. Chỉ còn một người vừa cần thứ này, vừa có thứ để đổi. * * * Chiều, Tống Quát gọi gã quản sự mặt tròn vào thư phòng. Lão gấp tờ giấy ghi hai ngôi đền lại, đặt lên án, đẩy về phía gã. – Mang cái này tới nhà họ Lương. Đưa tận tay người ấy, không qua tay lão Lương. Gã quản sự cầm tờ giấy lên, hai tay, không dám mở ra xem. – Người ấy cần thứ này. Khách của người ấy cũng cần. – Tống Quát nói. – Từ tháng Tư, khách đã hỏi ta chủ của chiếc Trống có đền ở Tây Nam. Ta tìm ra hai chỗ. Chưa đưa ai. – Bẩm, đổi lấy gì? – Một dòng chữ. Gã quản sự ngẩng lên. – Hoành Châu hầu đứng đầu các nhà phía Đông. – Tống Quát nói, chậm, từng chữ. – Chính tay người ấy viết. Một dòng, không cần hơn. Gã quản sự im một lúc. Gã đã biết nghĩ trước khi bị hỏi. Lão giao việc cho gã nhiều hơn cũng vì thế, canh gã kỹ hơn cũng vì thế. – Bẩm hầu gia… sao không xin ấn? – Ấn của người khác, ai cũng đóng được. – Tống Quát nói. – Chữ của chính người ấy, mới giữ được người ấy. Lão không giảng thêm. Một cái ấn, mai kia có thể bảo là kẻ dưới tự ý đóng, hay là ấn giả. Một nét chữ chính tay, thì không chối được. Ngày người ấy ngồi lên ngai, dòng chữ này là một lời hứa. Ngày người ấy ngã, nó chỉ còn là một tờ giấy nằm trong tay lão, mà giấy thì lúc nào cũng đốt được. Thắng, tờ giấy ấy có giá. Thua, nó cũng chẳng làm lão mất gì. Lão cũng không dựng cờ. Không gửi một người lính, một chiếc thuyền nào sang nhà họ Lương. Ba nhà kia đã đứng tên dưới cờ, thì cứ để họ đứng. Người đứng dưới cờ, cờ đổ thì đổ theo. – Bẩm, nếu người ấy không chịu viết? – Thì mang tờ giấy về. – Tống Quát nói. – Thứ còn trong tay, còn đổi được. Lão biết người ấy sẽ viết. Người ấy cần đền của chủ chiếc Trống hơn cần giữ một dòng chữ. Người đang đứng dưới cờ, chữ gì cũng hứa được. Chỉ có người đứng ngoài cờ mới biết một chữ hứa đáng giá bao nhiêu. – Đi đường bộ. Đi ngay chiều nay. – Lão nói. – Không theo thuyền muối. Mặt sông bây giờ không còn kín. Đầu tháng Năm, thuyền muối của lão cứ lên tới bến Đông là có người Tô gia ngồi ở mũi thuyền bên cạnh mà đếm. Từ giữa tháng, lão cho thuyền muối thôi lên. Lão đã học được điều ấy một lần, không cần học lại. Gã quản sự cất tờ giấy vào trong ngực áo, lạy một lạy, lui ra. Một khắc sau, tiếng vó ngựa đã ra tới cổng hầu phủ. * * * Sáng hai mươi mốt, lão lái gù xin vào. Lão lái gù quỳ dưới hiên, như mọi lần, hai tay để trên đầu gối, giọng to mà cố nói nhỏ. – Bẩm hầu gia. Tiểu nhân nghe bến dưới nói, tháng Sáu, Tô gia sẽ có một chuyến muối biển lớn, xuôi ra cửa biển rồi ngược lên kinh. Thế nào cũng đi qua khúc sông phía Đông. – Lão ngừng một chút. – Bẩm, có chặn không? Tống Quát không trả lời ngay. Cuối tháng Hai, cũng trong hầu phủ này, lão từng nói một câu. Chặn cờ Thiên Hưng, là chặn vua. Ta là thần tử, sao dám chặn vua. Nói xong câu ấy, lão sai người đem sợi xích sắt của ông nội ra Hạc Khẩu, cho thủy tặc mượn. Rốt cuộc, sợi xích chìm dưới đáy sông, ba mắt xích khắc chữ Tống bị một gã lặn sông phá rời, Tần Mục nằm trong ngục kinh, cuốn sổ tay ghi lời lão nằm trong tay triều đình. Lần ấy, lão nói một đằng, làm một nẻo. Lần này thì không cần. – Không chặn. – Lão nói. – Cờ ấy là cờ vua. Lão lái gù cúi đầu, đợi. Tống Quát nghĩ tới những con thuyền nằm trên bãi. Gã quản sự kể, thuyền nhà họ Lã hơn hai chục chiếc, kê gỗ trên bãi, nhưng chèo, buồm, dây neo đều để sẵn bên mạn. Một buổi là xuống nước. Khúc sông ấy, thuyền muối Tô gia nhất định phải đi qua. Thuyền nhà họ Lã, không phải thuyền Hoành Châu. Cờ trên mũi những con thuyền ấy, cũng không phải cờ của lão. Tháng Sáu, khúc sông phía Đông sẽ có hai lá cờ vàng. Một lá của tiểu tử trên ngai, một lá của người cùng dòng máu với nó. Hai lá cờ ấy gặp nhau thế nào, lão không cần có mặt. Còn tiểu tử trên ngai, giờ này hẳn cũng đã cầm tờ hịch. Đem quân xuống phía Đông, thì kinh trống, người cùng dòng máu kia chỉ việc đợi. Không đem quân, thì phía Đông có thêm thời gian, gia binh ba nhà sẽ đủ nghìn, rồi quá nghìn. Đằng nào, Hoành Châu cũng không cần đứng dưới lá cờ nào. – Lui ra. – Tống Quát nói. – Thuyền muối của hầu phủ, tháng Sáu vẫn nằm ở bến. * * * Đêm hai mươi mốt, gã quản sự mặt tròn về. Gã đi từ chiều hôm qua, đổi ngựa hai lần, giờ quỳ dưới thềm mà hai chân còn run. Gã rút trong ngực áo ra một mảnh giấy gấp đôi, hai tay dâng lên. Tống Quát mở ra. Một dòng chữ. Nét đậm, nghiêng, ngông, khác hẳn thứ chữ chân phương trong tờ hịch. Không ấn. Không ngày tháng. Hoành Châu hầu đứng đầu các nhà phía Đông. Lão đọc một lần. Lão lấy tờ hịch chép tay người ta gửi tới hôm mười chín ra đặt cạnh, so từng nét. Không cùng một bàn tay. Tờ hịch là chữ của kẻ chép thuê, nắn nót từng nét. Dòng này là chữ của một người quen cầm bút trong cung, chưa bao giờ phải viết cho ai duyệt. – Người ấy nói gì? – Bẩm, người ấy đọc tờ giấy hai đền, rồi cười. – Gã quản sự nói. – Người ấy hỏi hầu gia có khỏe không. Xong mới viết. Viết xong, không nói thêm câu nào. Tống Quát khẽ hừ một tiếng. Hỏi thăm sức khỏe một người không có mặt, là nhắc cho cả gian nhớ người ấy không có mặt. Lão không bận lòng. Chữ đã viết rồi. – Còn gì nữa? Gã quản sự ngập ngừng. – Bẩm, ba người đeo dao ở nhà ấy, giờ chỉ còn một. Người có vết chàm dưới mắt. Hai người kia, không thấy đâu. – Gã nuốt khan. – Lúc tiểu nhân ra bến sau, người trẻ đang dặn mở cổng vườn phía Tây đêm nay. Nhốt chó. Không thắp đèn. Nói, khách ở gian sau đi. Tống Quát không hỏi khách nào. Lão không hỏi khách đi đâu. Chiều qua, lão đổi đi một tờ giấy ghi hai ngôi đền trên núi Tây Lĩnh. Đêm nay, có một vị khách rời nhà họ Lương, đi về phía Tây. Có những chuyện, biết thêm một chữ là gánh thêm một phần. Lão gật đầu, cho gã quản sự lui ra. Thư phòng chỉ còn một ngọn đèn. Tống Quát kéo ngăn gỗ dưới mặt án ra. Trong ngăn, ống tre của Ninh Viễn. Lá thư lạnh hồi tháng Tư. Toàn là chữ của người khác, tên của người khác, những thứ lão biết về người khác mà chưa đem ra dùng. Chỗ tờ giấy hai đền nằm từ cuối tháng Tư, giờ trống một khoảng. Lão chạm đầu ngón tay lên dòng chữ. Mực đã khô. Mặt giấy không lạnh. Mấy tháng nay, đây là tờ giấy đầu tiên từ phía ấy tới tay lão mà ấm như giấy thường. Lão đặt tờ giấy vào khoảng trống ấy. Cả cái ngăn ấy, đây là tờ đầu tiên có tên lão.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ