Chương 107: Bất thiên kỳ từ

Giờ Mão mười bốn, Ninh Viễn mở cửa sổ phòng trọ, thấy trên bậu, phía ngoài song gỗ, có một ống tre nhỏ. Hai đầu bịt sáp. Không dấu triện. Nằm ngay ngắn giữa bậu, như ai đặt nó xuống rồi lấy tay sửa lại cho thẳng. Phòng y ở tầng trên quán trọ đầu bến Đông. Dưới cửa sổ là mái hiên dốc, dưới mái hiên là con ngõ đất dẫn xuống bến. Muốn đặt một thứ lên bậu cửa sổ này, phải trèo lên mái hiên giữa đêm, ngay dưới mắt những người canh trên mặt thành. Đêm qua y không nghe thấy tiếng ngói. Không nghe thấy tiếng chân. Y đứng nhìn ống tre một lúc lâu rồi mới đưa tay qua song. Lạnh. Không phải cái lạnh của sương đêm đọng trên tre. Ống tre lạnh như vừa vớt lên từ đáy sông, lạnh từ trong ra, cầm một lúc mà các đầu ngón tay buốt lại. Y biết cái lạnh ấy. Đêm mùng tám tháng Tư, một phong thư cũng lạnh như thế đã nằm trên án của y. Y bẻ sáp. Bên trong là một mẩu giấy cuộn nhỏ. Một dòng chữ, nét mảnh và đều, cùng một tay với phong thư tháng Tư. Đền trong vòng thành. Ở đâu. Ninh Viễn đọc một lần. Y cuộn mẩu giấy lại như cũ. Không một chữ xin, không một chữ thưa gửi. Một câu sai bảo, như sai một kẻ vẫn còn nằm trong tay mình. Người viết câu này biết y vẫn ở đây, biết y ngủ phòng nào, biết y mở cửa sổ lúc nào. Người ấy không cần y trả lời bằng thư. Chỉ cần y đặt một mẩu giấy lên đúng chỗ này, đêm nay. Đền trong vòng thành. Ai ở kinh cũng biết. Mái lá dưới chân tường Đông, cách bến chừng trăm bước, cạnh tấm bia đá. Đứa trẻ bán rau ngoài chợ cũng chỉ được đường. Từ chính ô cửa sổ này, nhìn chếch xuống, thấy được khói nhang dưới mái lá ấy. Kẻ đặt ống tre đã tới tận đây, ngó xuống là thấy, mà vẫn phải hỏi. Thứ ai cũng biết, thì viết ra chẳng tốn gì. Chỉ là, viết ra, là chính tay y chỉ đường. Y không mài mực. Y ngồi xuống mép giường, ống tre đặt trên đầu gối. Không viết, thì đêm nay bậu cửa sổ trống. Người đặt ống tre sẽ biết y đã đọc, đã hiểu, và đã không làm. Tháng Tư, y đã chọn một lần, trong xưởng nỏ, trước mặt một lão già chống gậy. Lần ấy y còn có thể nói với chính mình rằng y chỉ không gửi đi một dòng hết giá. Lần này thì khác. Không viết, là trả lời thẳng vào mặt kẻ không có bóng. Y nghĩ tới cái lạnh trên bậu cửa sổ. Kẻ đặt nó tới được đây. Tới được sát song cửa phòng y, giữa đêm, không một tiếng ngói. Đêm mai, kẻ ấy cũng tới được. Dưới nhà, tiếng người nói vọng lên qua sàn gỗ. Chủ quán, mấy người khách đi thuyền sớm, một người đàn bà bán cá. Y không cần áp tai xuống sàn cũng nghe rõ. Bãi giữa. Đêm qua. Một người kéo lưới đêm, cuối bãi. Sáng nay vợ gọi mãi không thấy thưa, ra tới nơi thì thấy nằm cạnh tấm lưới, khô như con trâu hôm trước. Ninh Viễn cầm ống tre lạnh, gói vào một mảnh vải, nhét vào tay áo. Y xuống cầu thang. Y không rẽ về phía Hộ bộ. Y đi thẳng lên phía cung, tới xưởng nỏ Công bộ. Tháng Tư, y đã đứng trước cửa xưởng ấy suốt một buổi chiều, mới dám đặt một ống tre lên bàn rèn. Lần ấy y đã nghĩ suốt mười mấy ngày. Lần này, từ lúc đọc xong dòng chữ tới lúc đặt chân lên con đường đá dẫn về phía cung, y không nghĩ gì. * * * Giờ Thìn, trong xưởng nỏ, Cao Lỗ nhận lấy gói vải. Lão không mở. Lão chỉ cầm nó trong tay một lúc, như người ta cầm một hòn đá xem nặng nhẹ. Cái lạnh thấm qua lớp vải, lên lòng bàn tay lão. Lão đặt gói vải lên bàn rèn nguội. – Thư lại về Hộ bộ. – Lão nói. – Như mọi ngày. Ninh Viễn chắp tay, lui ra. Y đi giữa hai hàng lò rèn, ra tới cửa, mới hiểu câu ấy. Cao Lỗ không bảo y trả lời, cũng không bảo y đừng trả lời. Không ai bảo y làm gì nữa. Không trả lời, cũng là một câu trả lời. Đêm nay, bậu cửa sổ phòng y sẽ trống. Người đặt ống tre sẽ thấy nó trống. Ngoài cửa, Đoàn Kim đang đứng chẻ than, thấy y đi ra thì dừng tay, gật đầu một cái. Tháng Tư, gã thợ rèn trẻ ấy thấy y là rụt vào. Hôm nay gã gật đầu. Ninh Viễn gật đầu đáp lại. Y về Hộ bộ, ngồi vào án, mở sổ lương. Đỗ chủ sự đi ngang, kể với mấy thư lại chuyện xác khô ở bãi giữa, kể to, như kể chuyện quỷ ngoài chợ. Kể xong, lão vỗ vai y, bảo y ở trọ sát bến, tối nhớ cài cửa. Y chắp tay tạ. Tay y không run. Chỉ có lòng bàn tay trái, chỗ đã cầm ống tre, tới quá trưa y vẫn cứ xoa mãi vào vạt áo, như còn dính cái lạnh ấy. * * * Giờ Tỵ, trong thư phòng, Lạc Thiên đọc dòng chữ ấy. Cao Lỗ ngồi ở góc. Trạng Quỳnh đứng bên án. Phan Trung đứng cạnh cửa. Ngoài thềm, Yết Kiêu quỳ một gối, tóc còn ướt. Hà Tiểu Ngư quỳ sau lưng y. Yết Kiêu kể. Ngắn, không thêm chữ nào. Chân cọc bến đò. Luồng nước lạnh trôi dọc bãi. Hai tiếng gọi của y, không ai thưa. Ánh đèn trên chiếc thuyền nan tắt mà không có tiếng kêu. Lúc gà gáy, chỗ lạnh nằm yên ở đầu bãi trên, trước bãi lau, hướng lên khúc quanh. – Như chờ. – Y nói. – Tiểu nhân nằm nhìn tới sáng. Nó không động. Tiểu Ngư bẩm tiếp. Người kéo lưới tên Trạch, ba mươi tuổi, nhà ở cuối bãi. Vợ tìm thấy lúc sáng, nằm cạnh tấm lưới trên thuyền nan, đèn dầu đã tắt. Không vết thương. Như con trâu nhà Đinh Tám, như lão Thìn đò. Năm đêm, ba cái xác. Cả ba ở bãi giữa. Yết Kiêu không nói một chữ nào về lệnh. Lạc Thiên tự biết. Chục bước nước nông giữa Yết Kiêu và chiếc thuyền nan ấy, là chục bước chính hắn đã cấm. Lạc Thiên đặt mẩu giấy xuống án. Đền trong vòng thành. Ở đâu. Thứ ấy đang tìm đền. Nó chưa biết đền ở đâu. Nếu biết, nó đã không phải hỏi. Ống tre nằm ngay đầu bến Đông, cách mái lá một quãng ngắn, mà nó vẫn phải hỏi. Đêm rằm tháng Tư, hắn bỏ một lượt triệu hoán, đổi lấy che chắn. Kẻ lần theo sợi dây hương hỏa, vào tới trong vòng thành thì không còn sợi dây nào mà lần. Đứng trước mái lá, nó cũng chỉ thấy một mái lá giữa mấy chục mái lều xóm chài. Nhưng nó đã hỏi người. Hỏi một người, thì có thể hỏi người khác. Mái lá ở bến Đông, ai trong kinh cũng biết. Nó tìm ra, chỉ là sớm hay muộn. Hắn nhớ lời Yết Kiêu. Chỗ lạnh nằm yên trước bãi lau, đầu hướng lên khúc quanh. Qua khúc quanh, là bến Đông. Phan Trung bước lên một bước. – Bệ hạ. Dời mái lá vào sau tường. Trong thành có chỗ, lão phu cho lính dựng lại trong một ngày. Có tường, có cổng, có người canh. Trạng Quỳnh nói tiếp, giọng đều. – Hoặc giữ chỗ cũ, nhưng cấm thắp sau chạng vạng. Tối, đóng bến. Không ai ở dưới mái lá ban đêm, thì đêm có chuyện gì, cũng không ai chết. Y ngừng một chút. – Còn một cách nữa. – Y nói, nhỏ hơn. – Nó muốn biết đền ở đâu. Thì trả lời nó. Tại hạ viết được nét chữ của gã thư lại. Chỉ cho nó một chỗ khác. Một bãi trống dưới chân thành Bắc, chẳng hạn, trong tầm nỏ. Nó tới, mười cây nỏ đã đợi sẵn. Cả phòng im. Lạc Thiên nhìn ba người. Ba cách, cách nào cũng có lý. Cách nào cũng giữ được mạng người đêm nay. Hắn nhớ buổi sáng mười tám tháng Tư. Hắn không ra bến, chỉ nghe Tiểu Ngư về kể. Mấy người đàn ông Bến Dâu vác tre, xách dao rựa, không ai là thợ, dựng một mái lá xiêu xiêu, cột trước cao hơn cột sau nửa gang tay. Một người đàn bà góa đặt bát hương đầu tiên dưới chân tấm bia đá. Không ai xin phép triều đình. Không ai đợi vua ban chữ. Tới trưa hôm ấy, người thắp đã đứng kín bờ sông. – Không dời. – Hắn nói. Phan Trung định nói, hắn giơ tay. – Mái lá ấy, dân Bến Dâu tự dựng. Không ai bảo, không ai cấp tiền. Ta dời nó vào sau tường, là ta chỉ cho kẻ đang rình biết chỗ nào quan trọng, quan trọng tới mức vua phải dời. Mà dân bến Đông sẽ hiểu: đền của họ, triều đình lấy đi rồi. Hắn quay sang Trạng Quỳnh. – Không cấm. Mấy hôm nay, người ta sợ, mái lá vắng. Ai còn ra thắp, là người sợ mà vẫn thắp. Cấm họ, là lấy đi nén hương của chính những người ấy. – Còn thư? – Trạng Quỳnh hỏi. – Không viết. Hắn nhìn mẩu giấy trên án. – Chỉ sai chỗ, là thả nó đi tìm dưới những mái nhà khác. Dưới chân thành Bắc không có ai, tiên sinh nói vậy. Nhưng nó tới đó, không thấy đền, nó sẽ đi tìm tiếp, qua những mái nhà có người. Ta không biết nó đi đường nào. Và ta đã hứa với gã thư lại ấy, không bắt gã viết thư giả. Nét chữ của gã, cũng là gã. Trạng Quỳnh cúi đầu, không nói nữa. – Vậy thì canh. – Lạc Thiên nói. – Ở chính chỗ ấy. Ở bãi giữa, đêm tối, một dải đất dài, mấy chục nóc nhà, nó muốn chọn ai thì chọn. Ở bến Đông, nó chỉ có một chỗ để tới: một mái lá, một bậc đá, mặt thành ngay trên đầu. Hắn nói từng việc. Đêm nay, Yết Kiêu thôi canh bãi giữa, về nằm dưới nước ngay trước mái lá. Mười người cầm cung trên mặt thành Đông, có đuốc, nhìn xuống bến. Phan Trung đặt mười lính dưới bậc đá, có thùng nước. Thấy gì lạ thì bắn. Giữ lấy lửa. Không ai xuống nước. Không ai đuổi. – Còn Thạch Sanh và Dã Tượng? – Phan Trung hỏi. – Ở lại Anh Linh Điện. – Hắn nói. – Nó hỏi đền trong vòng thành. Chưa chắc nó chỉ hỏi một ngôi. Phan Trung hiểu. Lão không nói nữa. Ngoài thềm, Yết Kiêu dập đầu. – Bẩm. Đêm nay, tiểu nhân xin nằm ngay dưới mái lá ấy. Chỗ ấy là chỗ của tiểu nhân. Lạc Thiên nhìn y. Tấm ván gỗ mít dưới mái lá kia, viết bằng than, là tên y. Dân Bến Dâu dựng mái lá ấy cho y. Y xin canh nó, như người ta xin canh nhà mình. – Nằm dưới nước. – Hắn nói. – Thấy gì, giữ nó dưới nước. Đừng để nó lên bậc đá. – Bẩm. – Dân bãi giữa, phát thêm gạo. – Hắn nói. – Ai muốn vào thành, mở thêm kho. Hắn quay sang Cao Lỗ. – Chiều nay, Thanh Vân đừng ra mái lá. Cao Lỗ gật đầu. Lão không hỏi vì sao. Chiều qua nàng ra thắp, người ta thấy, người ta theo. Chiều nay, người ta sẽ không thấy nàng. Hắn biết thế là lấy đi một nén hương. Nhưng nàng ngủ cạnh Trống. Hắn không đặt nàng đứng sát mép nước, cạnh chỗ mà đêm nay hắn biết sẽ có chuyện. Mọi người lui ra. Hắn ngồi lại một mình. Hắn nghĩ tới gã thư lại. Kẻ đặt ống tre tới được bậu cửa sổ của gã. Muốn lấy mạng gã, kẻ ấy đã chẳng cần một ống tre. Nó cần gã còn sống, còn ngồi Hộ bộ, còn cầm bút, để còn hỏi lần sau. Hắn để gã về chỗ cũ, như Cao Lỗ đã để. Hắn đã chọn giữ mái lá ở chỗ cũ, giữ người thắp ở dưới mái. Nếu đêm nay có gì, người đứng gần nhất là mười người lính dưới bậc đá và một người nằm dưới nước. Một mái lá, dân dựng lại được trong một buổi sáng. Một người, thì không ai dựng lại được. Hắn biết điều ấy. Hắn vẫn đặt họ ở đó. * * * Chạng vạng mười bốn, ở bờ bên kia sông, một người đàn ông cưỡi ngựa dừng lại trước túp lều của một lão chài. Gã đi đường bộ từ sáng mười hai, từ Hoành Châu, đổi ngựa ở mấy quán quen của hầu phủ dọc đường. Ở quán nào, người ta cũng nhìn cái thẻ gỗ khắc dấu hầu phủ gã giơ ra, rồi dắt ngựa tốt nhất ra, không hỏi gã đi đâu. Tới quán cuối cùng, cách kinh nửa ngày, chủ quán vừa dắt ngựa vừa kể chuyện quỷ nước dưới khúc quanh bến Đông. Gã nghe, không đáp, uống cạn bát nước rồi lên ngựa. Từ sáng mười hai tới giờ, gã chỉ chợp mắt hai lần, lần nào cũng ngồi dựa cột. Trong ngực áo gã là một tờ giấy gấp lại, gã chưa mở ra lần nào. Hai ngày nằm sát ngực gã, tờ giấy ấy vẫn không ấm lên theo hơi người. Gã không biết chữ, mà có biết cũng không đọc. Quản sự mặt tròn dặn gã mấy câu: không qua bến Đông, bến ấy có người đếm; đặt dưới chân cọc bến đò bãi giữa, chặn một hòn đá, rồi đi. Không ở lại. Không nhìn xuống nước. Gã buộc ngựa sau lều, gọi lão chài ra. – Chở ta sang bãi giữa. Sang rồi về ngay. Lão chài nhìn gã, nhìn sang bãi giữa, lắc đầu. Gã đưa tiền. Lão vẫn lắc. Gã đưa thêm. Gấp ba tiền đò ngày thường, lão mới chịu xuống thuyền, vừa chèo vừa lầm rầm khấn. – Năm đêm, hai mạng người. – Lão nói, không nhìn gã. – Bến đò bên ấy, từ hôm lão Thìn chết, không ai dám neo. – Ta sang đặt một thứ, rồi về. Lão chài làm như không nghe. Lão chỉ chèo nhanh hơn, mái chèo khua nước mạnh tới mức nước bắn vào mạn thuyền. Qua giữa dòng, lão bảo gã: lúc về, ông có trả gấp năm, lão cũng không đợi quá lúc trời tối. Thuyền cập bến đò bãi giữa khi mặt trời vừa khuất. Bến vắng tanh. Cạnh cây cọc gỗ còn mẩu dây đứt, có một nấm mả mới đắp, một mái chèo cắm ở đầu mả. Xóm chài phía trong bãi lặng ngắt. Không ai ra bến. Không ai nhìn thấy gã. Gã nhảy xuống bãi cát, đi tới chân cọc. Gã rút tờ giấy trong ngực áo ra, đặt xuống đất, sát chân cọc, nhặt một hòn đá chặn lên. Gã làm nhanh, không cúi lâu, như người đặt một món hàng xuống rồi đi. Lúc đứng dậy, phủi cát trên hai bàn tay vào vạt áo, gã lỡ liếc xuống mép nước. Mặt sông đang trôi. Khúc nào cũng gợn, cũng lăn tăn dưới gió chiều. Chỉ có một chỗ, ngay dưới chân cọc, nước không gợn. Nước quanh chân cọc lặng hơn chỗ khác, như có ai đang đứng dưới ấy mà chờ.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ