Sau này, tôi có cơ hội tham gia một dự án do Minh và Thành phụ trách.
Phan Thành vẫn khó tính. Ông có thể trả lại một kế hoạch chỉ vì thiếu một bước kiểm tra tưởng như không đáng kể. Ông cũng chưa trở thành người quản lý công bằng tuyệt đối. Có những người ông tin hơn mức cần thiết, có những người làm rất lâu mới được ông ghi nhận.
Trần Minh cũng không biến thành người khiêm tốn.
Anh vẫn ghét sự kém cỏi được bảo vệ bằng quan hệ. Vẫn không đủ kiên nhẫn với những người hỏi lại một vấn đề quá ba lần. Khi tranh luận, anh có thể khiến cả căn phòng im lặng chỉ bằng giọng nói bình thường.
Hai người không trở thành bạn.
Họ chỉ học được cách sử dụng điểm mạnh của nhau.
Thành có thể nhìn một chiến lược rồi chia thành hàng chục bước thực hiện. Minh có thể nhìn hàng triệu dòng dữ liệu rồi phát hiện phần nào trong chiến lược ấy sẽ không hoạt động.
Thành biết hệ thống quyền lực vận hành thế nào.
Minh biết hệ thống sản xuất thực sự hỏng ở đâu.
Khi Thành đưa ra một kế hoạch quá cứng, Minh sửa nó cho phù hợp với con người. Khi Minh đắm vào giải pháp kỹ thuật, Thành kéo anh trở lại mục tiêu kinh doanh.
Họ cãi nhau rất nhiều.
Nhưng không cãi về chuyện cũ.
Một lần, nhân viên mới vô tình nhắc tới lá thư nghỉ việc nổi tiếng. Cậu ta chưa biết người bị bỏ tên đang ngồi ngay đầu bàn, còn hào hứng kể:
“Em nghe nói anh Minh ngày xưa ghê lắm, cảm ơn toàn công ty trừ đúng một người.”
Cả phòng không ai dám thở mạnh.
Minh cúi xuống xem tài liệu.
Phan Thành hỏi:
“Thế cậu có biết người đó là ai không?”
Nhân viên mới lắc đầu.
Thành đáp:
“Tôi cũng không biết. Chắc người đó sống không ra gì.”
Minh ho một tiếng, không rõ vì sặc hay cố nhịn cười.
Sau buổi họp, người nhân viên mới được đồng nghiệp kéo ra ngoài giải thích. Mặt cậu ta trắng bệch, suýt viết đơn xin nghỉ ngay trong ngày.
Thành biết chuyện, chỉ bảo:
“Đừng dọa nó. Tôi còn ngồi đây được thì nó sợ gì?”
Nhiều người từng kể câu chuyện của Trần Minh như một màn trả thù nơi công sở.
Một người tài bị chèn ép.
Anh nghỉ việc, công khai làm nhục người sếp bất công.
Anh tìm được nơi tốt hơn, sau đó được thầy cũ gọi về với chức vụ cao.
Người sếp kia mất quyền lực và phải rời đi.
Nếu câu chuyện kết thúc ở đó, mọi thứ rất đẹp.
Người tốt chiến thắng. Kẻ sai bị trừng phạt. Công bằng đến muộn nhưng cuối cùng vẫn đến.
Chỉ tiếc đời thật thường viết thêm một chương mà độc giả không yêu cầu.
Người sếp quay lại.
Quyền lực hơn trước.
Trở thành cấp trên của chính người từng công khai sỉ nhục mình.
Điều khiến mọi người bất ngờ không phải Phan Thành không trả thù.
Mà là Trần Minh cũng không bỏ đi.
Hai người đều có đủ lý do để ghét nhau. Nhưng họ còn có một dự án cần hoàn thành, hàng nghìn công nhân phụ thuộc vào hệ thống và một tập đoàn không trả lương cho ai chỉ để người đó bảo vệ lòng tự ái.
Minh chưa từng xin lỗi vì lá thư.
Thành cũng chưa từng yêu cầu.
Có lẽ cả hai đều hiểu mỗi người từng đúng một phần và sai một phần.
Thành đã để một nhân tài bị xem nhẹ vì không dám đụng vào cơ chế ưu ái.
Minh đã dùng khoảnh khắc ra đi để biến sự bất mãn cá nhân thành một cuộc hành hình công khai.
Thành từng nghĩ giữ bộ máy quan trọng hơn con người.
Minh từng nghĩ nếu bản thân đủ giỏi, tổ chức phải vận hành theo cảm xúc của mình.
Sau nhiều năm, họ gặp lại nhau ở một vị trí không ai còn đủ trẻ để giả vờ rằng mình hoàn toàn vô tội.
Buổi chiều cuối cùng của dự án, đội ngũ tổ chức một bữa ăn nhỏ. Lê Hải đã nghỉ hưu nhưng vẫn được mời tới.
Ông nhìn hệ thống mới vận hành trên màn hình rồi hỏi Minh:
“Cậu thấy Thành quản lý thế nào?”
Minh đáp:
“Khó chịu.”
Ông Hải quay sang Thành:
“Còn cậu thấy học trò tôi thế nào?”
Thành nói:
“Cứng đầu.”
Ông Hải gật gù:
“Vậy là hợp nhau.”
Cả bàn cười.
Trước khi ra về, Minh đưa ông Hải xem báo cáo cuối cùng. Ở trang đầu có danh sách những người tham gia dự án.
Tên Phan Thành đứng đầu.
Ông Hải nhìn danh sách, rồi nhìn Minh.
“Lần này không quên ai à?”
Minh bình thản đáp:
“Lần trước tôi cũng không quên.”
Phan Thành nghe thấy, quay sang nói:
“Tôi biết.”
Hai người nhìn nhau vài giây.
Không ai xin lỗi.
Không ai thắng.
Nhưng hệ thống họ xây dựng vẫn tiếp tục vận hành nhiều năm sau đó.
Có lẽ trong đời đi làm, đó đã là một kiểu hòa giải rất tử tế rồi.