Sạp hàng rung lên một nhịp ngắn. Thìa, bát nhôm trên giá va vào nhau kêu loảng xoảng, một cái ca nhựa lăn xuống đất, lăn vài vòng rồi dừng lại trong vũng nước đen. Người bán hàng chỉ liếc lên mái tôn chắp vá phía trên đầu, không nói gì, tay vẫn thoăn thoắt xếp lại chồng bánh tổng hợp bị xô lệch. Cả khu chợ hầu như không ai ngẩng đầu. Chỉ có mấy đứa trẻ đứng gần vết nứt lớn cắt ngang nền xi măng, nơi ai đó đã lấp tạm bằng một tấm tôn cong vênh, là còn nhìn nhau, chờ xem có rung tiếp không. Xa xa phía chân trời, bộ khung xương của một tòa tháp từng là trung tâm nghiên cứu AI, giờ chỉ còn trơ lại phần lõi thép gỉ, mấy cánh quạt turbine gió gãy đôi vẫn treo lơ lửng trên các thanh giằng, thỉnh thoảng đong đưa theo gió mà không rơi xuống.
Một con robot dọn rác cỡ nhỏ bò lệch bệch qua vũng nước, một bên bánh xích bị kẹt rác nên cứ đi ba bước lại khựng, rít lên một tiếng cơ khí the thé trước khi tự sửa lại hướng. Không ai buồn nhìn nó. Phía trên đầu, một chiếc xe bay cá nhân lướt qua giữa các tòa tháp, ánh đèn xanh dưới bụng máy quét một vệt sáng ngắn xuống đám đông rồi biến mất sau lớp mây khói. Có kẻ ngẩng lên nhìn theo, chửi thề một câu rồi cúi xuống tiếp tục mặc cả.
"Mười hai điểm một bánh tổng hợp! Không mua thì tránh ra cho người khác mua!"
Tiếng gào của gã bán hàng thô lỗ cắt ngang sự chú ý của Evan. Cậu quệt dòng mồ hôi trộn bụi than trên trán, đưa bàn tay phải ra trước cái máy đọc gắn cạnh sạp, mặt kính ám bụi, cạnh sứt một góc. Màn hình nhỏ phía trên nhấp nháy con số còn lại trong tài khoản của cậu.
"Tôi chỉ còn mười điểm. Ông chủ, làm ơn, anh trai tôi đang sốt nặng. Anh ấy cần thứ gì đó có chút dinh dưỡng."
Gã bán hàng nhổ một bãi nước bọt vàng quánh xuống vũng nước dưới chân, xua tay như đuổi ruồi.
"Mười điểm? Đi mà mua nước cống súc miệng đi thằng ranh. Hôm nay chỉ nhận điểm đủ, không thiếu một đồng. Mai kia lên tàu hết rồi, giữ điểm lại làm gì. Biến cho người khác mua."
Evan mím môi, hàm răng nghiến chặt tới mức nghe rõ tiếng kèn kẹt. Mắt cậu sượt qua khẩu súng điện dắt bên hông gã bán hàng rồi dừng lại. Ngón tay cậu co lại, thả lỏng, rồi lại co lại. Nếu cậu bị lôi vào khu an ninh hôm nay, điểm công dân sẽ bị phạt trừ một điểm, không ai mang cháo tới cho Ethan.
Cậu rút tay khỏi máy đọc, quay lưng, len qua dòng người đang chen lấn giữa chợ. Chiếc máy lọc không khí công cộng gần đó rít lên một tiếng khàn đục, vỏ máy bung một góc, được ai đó quấn tạm bằng dây điện cũ. Mùi ozone hăng hắc xộc lên mũi mỗi khi máy rít. Người ta xô đẩy nhau vì một hộp quẹt, một tấm bạt, một chỗ ngồi cao hơn trên bậc thềm bê tông, nơi có thể tránh được đợt lũ quét dự báo sẽ ập tới lúc nửa đêm. Một cụm robot an ninh bốn chân đứng án ngữ ở góc ngã tư, camera trên đầu xoay chậm rãi quét qua từng khuôn mặt, đèn báo trạng thái chớp đỏ lập lòe.
Evan len qua đám đông, đi ngang một dãy sạp bán linh kiện cũ. Cậu và Ethan từng đứng ở góc này hàng chục lần, lục lọi trong đống dây điện gỉ sét để tìm một con chip còn dùng được, đem đổi lấy điểm từ mấy tay thu gom phế liệu. Cha mẹ họ mất trong trận bão cát năm ngoái, để lại hai đứa trẻ tự xoay xở giữa những dãy nhà đổ nát. Evan bước nhanh hơn, tránh một vũng dầu loang trên nền đất.
Bóng tối đổ xuống không kèm theo ánh sao. Các màn hình LED khổng lồ gắn trên thân ba tòa nhà chọc trời của Tập đoàn Năng lượng Quốc tế bất ngờ chớp nháy.
Xoẹt. Xoẹt.
Tiếng rè từ loa phát thanh công cộng vang lên, cắt đứt mọi tiếng ồn dưới mặt đất. Cả khu chợ khựng lại. Hàng vạn cái đầu ngước lên cùng lúc, đủ đông để lấp kín cả quảng trường trước ba tòa tháp, tràn ra tận các con hẻm dẫn về phía đông.
"Thông báo từ Ủy ban Điều phối Di cư Quốc tế," giọng nói tổng hợp bởi trí tuệ nhân tạo trung tâm vang khắp các ngõ ngách, đều đều, không có sắc thái. "Hệ thống tàu định cư hành tinh Elysium đã hoàn tất tiếp nhận ba nhóm thành phần: tinh hoa khoa học, lực lượng an ninh lãnh đạo, giới tài trợ chiến lược. Sau đây là danh sách năm nghìn suất vé cuối cùng, lựa chọn ngẫu nhiên công khai, dành cho cư dân phổ thông."
Cả khu chợ im phăng phắc. Năm nghìn suất, giữa mấy chục triệu người còn bám trụ trên mặt đất này.
Màn hình bắt đầu nhảy số. Tên người, mã định danh công dân cuốn qua với tốc độ chóng mặt. Một tiếng khóc nấc bật lên ở đâu đó gần cổng chợ. Ngay sau đó là tiếng chửi rủa của kẻ vừa thấy tên mình lướt qua mà không dừng lại.
Evan đứng chôn chân giữa vũng bùn, mắt dán vào dòng chữ đang cuộn trên bầu trời xám xịt. Cậu không nhìn thẳng vào màn hình, chỉ liếc ngang, một tay vẫn nắm chặt quai túi vải.
Màn hình khựng lại. Chữ phóng to, kèm một tấm ảnh chân dung trong hồ sơ định danh cũ mòn, góc ảnh ố vàng.
MÃ SỐ: RE-2145-00987
HỌ VÀ TÊN: ETHAN AVERY
KHU VỰC: SỐ 82
TRẠNG THÁI: TRÚNG TUYỂN, BOONG TÀU SỐ 04
Xung quanh Evan, đám đông nháo nhác.
"Ethan Avery? Thằng nào ở khu này vậy?"
"Mẹ kiếp, sao không phải tôi?"
Evan không còn nghe những tiếng chửi rủa đó nữa. Cậu đứng nhìn tấm ảnh trên màn hình, không nhấc chân, không chớp mắt. Người đàn ông đứng cạnh liếc sang cậu, rồi liếc lên màn hình, rồi lại liếc sang cậu, miệng há ra nhưng không kịp nói gì trước khi Evan quay đi.
Có thuốc. Có bác sĩ. Có giường bệnh.
Chỉ một tấm vé.
Trạm kiểm soát ra vào khu ổ chuột dùng một cái máy quét đời cũ, mặt kính nứt một đường chéo, dán tạm bằng băng keo đen. Có lần Evan đặt tay lên mặt kính, đèn xanh bật sáng, cổng mở. Ethan đứng sau lưng, đặt tay lên ngay sau đó, đèn vẫn xanh, cổng vẫn mở, nhưng màn hình phía trên chỉ hiện đúng một dòng tên, không đổi. Nhân viên trực gác ngồi trong buồng kính còn chẳng buồn ngẩng đầu lên nhìn hai đứa trẻ giống hệt nhau bước qua cùng lúc. Cả hai từng đứng đó cười với nhau vì chuyện ấy, gọi đùa cái máy là "con mắt một mí".
Evan quay người, cắm đầu chạy về phía khu ổ chuột phía đông, xuyên qua đám đông đang giẫm đạp lên nhau để giành chỗ nhìn rõ màn hình hơn. Bùn bắn tung lên ống quần cậu. Một cánh tay ai đó va vào vai cậu, xô cậu chúi về trước, cậu lảo đảo, lấy lại thăng bằng bằng một bước dài, rồi tiếp tục chạy, không ngoái lại.