Tiếng lạch cạch của kim đồng hồ treo tường len lỏi vào từng thớ thịt của không gian. Trong căn phòng nhỏ, ánh sáng đèn tuýp trắng soi rõ những vệt bụi nhảy múa trên mặt bàn gỗ. Nam ngồi đó, đôi mắt dán chặt vào màn hình máy tính, ngón tay gõ nhịp xuống đùi theo một tiết tấu bất định.
- Anh vẫn chưa định đi à? - Tiếng của Mai vang lên từ phía cửa.
Nam không quay đầu lại, chỉ buông một hơi thở dài:
- Đi đâu? Để nhìn thấy những gương mặt phán xét đó sao? Em biết rõ là gã giám đốc mới luôn tìm cách dìm hàng anh mà.
Mai đứng tựa lưng vào khung cửa, đôi mắt cô phản chiếu sự mệt mỏi đã tích tụ qua nhiều tháng ngày. Cô không tranh cãi, chỉ lẳng lặng đặt túi xách xuống rồi đi vào bếp.
Sáng hôm sau, Nam có mặt tại văn phòng. Tiếng máy in chạy rè rè, mùi cà phê nồng nặc và những cuộc trò chuyện xì xầm xung quanh. Anh bước vào phòng họp, đặt bản kế hoạch lên bàn trước mặt Hoàng - vị giám đốc trẻ tuổi vừa tiếp quản bộ phận.
Hoàng lướt nhanh qua các trang giấy, lông mày khẽ nhíu lại. Anh ta đẩy bản báo cáo trở lại phía Nam, mỉm cười nhưng ánh mắt thì lạnh lẽo:
- Nội dung này không tệ, nhưng nó thuộc về mười năm trước rồi, Nam ạ. Thế giới đang chuyển động theo hướng số hóa hoàn toàn, còn anh vẫn đang đề xuất các chiến dịch phát tờ rơi.
Nam siết chặt nắm tay, mặt đỏ bừng:
- Nhưng khách hàng mục tiêu của chúng ta là người trung niên, họ vẫn đọc báo giấy!
- Đó là lý do doanh thu giảm 20% trong quý vừa rồi. Anh không thay đổi, khách hàng sẽ thay đổi nhà cung cấp. Vậy thôi.
Hoàng đứng dậy, kết thúc cuộc họp mà không đợi Nam phản hồi. Nam đứng chôn chân giữa phòng họp, cảm thấy cả thế giới này đang quay lưng lại với nỗ lực của mình.
Sau giờ làm, Nam không về nhà ngay. Anh ngồi ở một quán bia vỉa hè, nhìn dòng người hối hả lướt qua. Anh tự nhủ rằng mình là nạn nhân. Nạn nhân của một gã sếp trẻ ngạo mạn, nạn nhân của một thời đại quá nhanh, và nạn nhân của một người vợ không còn biết cảm thông.
Trong suy nghĩ của Nam, nếu Hoàng biết lắng nghe hơn, nếu công ty có quy trình đào tạo tốt hơn, hoặc nếu Mai động viên anh nhiều hơn, thì mọi chuyện đã khác. Anh đang chờ đợi một phép màu, một ai đó sẽ đến và chỉnh sửa lại thế giới xung quanh sao cho vừa vặn với con người anh.
- Này, anh có dùng chỗ này không?
Một ông lão với mái tóc bạc phơ, mặc bộ đồ bảo hộ lao động cũ mèm hỏi Nam khi định ngồi xuống chiếc ghế trống bên cạnh. Nam chỉ gật đầu hờ hững. Ông lão bắt đầu lôi ra một chiếc máy tính bảng đời cũ, màn hình đã nứt một góc, và loay hoay với nó.
- Ông dùng cái đó làm gì thế? - Nam tò mò hỏi khi thấy ông lão cứ lóng ngóng chạm vào màn hình.
- Tôi đang học cách đặt xe ôm công nghệ. Thằng cháu nó dạy mãi, mà tay chân tôi cứng quá. - Ông lão cười, để lộ những nếp nhăn sâu hoắm trên khuôn mặt.
Nam cười khẩy:
- Sao ông không ra đầu ngõ mà bắt xe truyền thống cho nhanh? Việc gì phải khổ thế?
Ông lão dừng tay, nhìn Nam bằng ánh mắt hiền từ:
- Mấy chú xe ôm truyền thống ở ngõ tôi bỏ nghề cả rồi, hoặc họ cũng cài ứng dụng này. Tôi không thể bắt cả khu phố phải chờ tôi ở đầu ngõ như ngày xưa được. Nếu tôi không học cái này, tôi sẽ bị nhốt trong nhà mãi mất thôi.
Về đến nhà, Nam thấy Mai đang dọn dẹp tủ sách. Cô gom những cuốn sổ tay cũ của anh vào một chiếc thùng giấy.
- Em làm gì thế? Đừng có động vào đồ của anh! - Nam gắt lên.
Mai dừng tay, nhìn thẳng vào mắt chồng:
- Nam, đây là những thứ anh không đụng đến suốt ba năm qua. Anh giữ chúng lại để làm gì khi chúng chỉ bám đầy bụi bụi bặm?
- Đó là kỷ niệm, là cách làm việc của anh!
- Không, đó là cái kén của anh. Anh đang tự giam mình trong đó và bắt em cũng phải sống trong bóng tối cùng anh. Em đã nộp đơn xin chuyển công tác vào miền Nam. Em cần một bầu không khí khác.
Nam sững sờ. Anh chưa bao giờ nghĩ Mai sẽ rời bỏ mình. Anh cho rằng sự hy sinh của cô là hiển nhiên, và việc cô thích nghi với sự cau có của anh là trách nhiệm của người vợ.
Thứ Hai tuần sau, Nam đến công ty và phát hiện ra vị trí của mình đã có sự thay đổi. Một cậu thực tập sinh trẻ măng đang ngồi ở bàn của anh, hỗ trợ Hoàng thực hiện dự án mới. Nam bị điều sang bộ phận lưu trữ hồ sơ.
- Anh Nam, đây là quyết định từ phía nhân sự. - Hoàng nói khi gặp anh ở hành lang - Chúng tôi không thể giữ một người ở vị trí chiến lược khi người đó từ chối học cách sử dụng các phần mềm quản lý mới.
Nam định quát tháo, định kiện cáo, nhưng khi nhìn quanh, anh thấy mọi người đều đang làm việc hăng say. Không ai nhìn anh với vẻ thương hại. Họ đơn giản là đang tiến về phía trước, và anh là người tự chọn đứng lại.
Nam đi bộ lang thang trên phố và vô tình gặp lại ông lão ở quán bia hôm trước. Lần này, ông đang đứng bên đường, tay cầm điện thoại, gương mặt rạng rỡ.
- Được rồi chú em ạ! Tôi vừa tự đặt được xe để đi thăm bà lão nhà tôi ở bệnh viện đấy! - Ông khoe với Nam như một đứa trẻ vừa được điểm mười.
Nam nhìn ông lão, rồi nhìn xuống đôi bàn tay trắng trẻo của mình. Ông lão tám mươi tuổi còn có thể học cách thích nghi để tìm đường đến với người mình yêu, còn anh? Anh đang làm gì với cuộc đời mình?
Đêm đó, Nam ngồi vào bàn làm việc. Anh không mở tivi, không uống bia. Anh mở chiếc máy tính xách tay và bắt đầu tìm kiếm các khóa học trực tuyến về marketing kỹ thuật số.
Anh nhận ra rằng, suốt thời gian qua, anh đã đổ lỗi cho Hoàng là "ngạo mạn", đổ lỗi cho Mai là "thiếu kiên nhẫn", nhưng sự thật là anh đã quá lười biếng để thay đổi chính mình. Thế giới chẳng có lỗi gì khi nó vận hành theo cách của nó. Lỗi là ở người đứng yên nhưng lại muốn con đường phải uốn lượn theo ý mình.
Sáng hôm sau, Nam chủ động gặp Hoàng. Không phải để tranh cãi, mà là để đề nghị:
- Tôi muốn học cách sử dụng hệ thống mới. Tôi có thể làm trợ lý cho cậu thực tập sinh đó trong dự án này không? Tôi có kinh nghiệm về tâm lý khách hàng, tôi nghĩ mình có thể đóng góp nếu tôi biết cách vận hành công cụ.
Hoàng hơi ngạc nhiên, rồi gật đầu:
- Nếu anh thực sự muốn học, tôi sẵn sàng.
Nam bắt đầu làm việc từ những việc nhỏ nhất. Anh học cách đọc các chỉ số dữ liệu, học ứng dụng phần mềm. Những ngón tay anh vốn vụng về với công nghệ nay bắt đầu trở nên linh hoạt hơn.
Tối hôm đó, Nam về nhà sớm. Anh không chờ Mai nấu cơm mà đã tự mình vào bếp. Khi Mai trở về, cô thấy trên bàn là những món ăn đơn giản nhưng nóng hổi.
- Anh định làm gì vậy? - Mai hỏi, giọng vẫn đầy cảnh giác.
- Anh không định ngăn em đi miền Nam nữa. - Nam nói, giọng trầm xuống - Nhưng anh muốn em biết rằng, từ nay anh sẽ không bắt em phải sống trong cái kén của anh nữa. Anh đang học cách mở cửa sổ ra rồi.
Mai nhìn thấy chiếc máy tính của Nam đang mở một khóa học kỹ năng. Cô không nói gì, nhưng đôi mắt cô bắt đầu mềm lại.
Dự án mới gặp sự cố khi dữ liệu khách hàng bị sai lệch. Cả đội loay hoay không biết xử lý thế nào vì các thuật toán không giải thích được hành vi kỳ lạ của người dùng. Nam quan sát biểu đồ một lúc lâu rồi lên tiếng:
- Đây không phải lỗi kỹ thuật. Đây là lỗi hành vi. Nhóm khách hàng này đang phản ứng lại với cách chúng ta đặt câu hỏi trong khảo sát. Họ cảm thấy bị làm phiền.
Nam đề xuất một cách tiếp cận nhân văn hơn, kết hợp giữa sự tinh tế của kinh nghiệm cũ và tốc độ của công nghệ mới. Hoàng đồng ý thử nghiệm. Kết quả thành công ngoài mong đợi.
Hoàng gọi Nam vào phòng:
- Tôi phải thừa nhận là tôi đã sai khi nghĩ anh không còn giá trị. Sự kết hợp của anh thực sự rất tốt. Tôi muốn mời anh trở lại vị trí quản lý dự án.
Nam mỉm cười, một nụ cười nhẹ nhõm:
- Cảm ơn Hoàng. Nhưng tôi nghĩ mình vẫn cần học thêm nhiều lắm.
Ngày Mai ra sân bay để chuyển vào chi nhánh phía Nam công tác, Nam đi tiễn cô.
- Anh sẽ ổn chứ? - Mai hỏi.
- Anh sẽ ổn. Và anh sẽ vào thăm em thường xuyên. Bây giờ anh biết cách đặt vé máy bay giá rẻ trên ứng dụng rồi. - Nam đùa, nhưng ánh mắt anh rất chân thành.
Hai người ôm nhau. Đây không phải là một cuộc chia ly bi kịch, mà là sự khởi đầu của hai cá thể độc lập và trưởng thành.
Nam trở về căn hộ. Anh mở toang tất cả các cửa sổ. Gió ùa vào, thổi bay mùi ẩm mốc của những ký ức cũ. Anh nhìn vào gương, thấy một người đàn ông khác hẳn với vài tháng trước. Không còn vẻ ủ rũ, không còn sự oán trách.
Thế giới bên ngoài vẫn vậy. Vẫn là phố xá ồn ào, vẫn là những áp lực công việc, vẫn là sự cô đơn khi vắng vợ. Nhưng cách anh nhìn chúng đã khác.
Một buổi chiều, Nam đang ngồi làm việc tại quán cà phê thì thấy một thanh niên trẻ đang quát tháo nhân viên vì đường truyền internet chậm.
- Cái quán này làm ăn kiểu gì vậy? Các người có biết là tôi đang lỡ mất một hợp đồng lớn không? Tại sao mọi thứ xung quanh tôi lại tệ hại thế này! - Chàng trai hét lên.
Nam nhìn chàng trai đó, rồi nhìn xuống ly cà phê của mình. Anh chợt nhận ra bóng dáng của mình ngày xưa. Anh bước lại gần, đặt tay lên vai chàng trai trẻ và nói khẽ:
- Này cậu em, thay vì quát họ, thử dùng mạng 4G từ điện thoại mình xem. Đôi khi thế giới không hỏng đâu, chỉ là mình chưa tìm đúng cách để kết nối thôi.
Chàng trai khựng lại, nhìn Nam với vẻ ngạc nhiên. Nam quay trở lại bàn của mình, tiếp tục gõ những dòng mã mới. Anh nhận ra rằng, chỉ khi anh ngừng đòi hỏi thế giới phải xoay quanh mình, anh mới thực sự bắt đầu làm chủ được cuộc đời mình.
Mặt trời bắt đầu lặn, tỏa ánh sáng vàng rực rỡ qua khung cửa kính. Nam không còn sợ bóng tối nữa, vì anh đã tự thắp lên ngọn đèn trong chính tâm hồn mình. Câu chuyện kết thúc khi anh nhấn nút "Gửi" bản kế hoạch tâm huyết nhất đời mình, với một nụ cười bình thản trên môi.