Mưa quất vào cửa kính căn hộ tầng 15, tạo ra những âm thanh lộp độp. Nam đứng trước gương trong nhà tắm, tay cầm chiếc dao cạo râu sắc lẹm. Anh nhìn sâu vào đôi mắt mình trong gương - một đôi mắt mệt mỏi với những quầng thâm không thể che giấu. Anh ghét cái nhìn đó. Nó không chỉ là sự mệt mỏi của một nhân viên văn phòng làm quá giờ, mà là sự chán chường tận xương tủy đối với thực thể đang tồn tại trước mặt. Nam đưa tay chạm vào mặt kính, nơi phản chiếu hình ảnh của chính mình, rồi thầm thì:
- Mày lại định lừa dối ai nữa đây?
Tiếng chuông điện thoại vang lên cắt ngang dòng suy nghĩ. Là Minh, người bạn thân duy nhất còn đủ kiên nhẫn để gọi cho anh vào tối thứ Sáu.
- Alo? - Nam nhấc máy, giọng khản đặc.
- Này, bọn tao đang ở quán "Cuối Phố". Có cả Lan và một vài người bên nhóm nhiếp ảnh. Ra đây đi, đừng có giam mình trong cái hộp diêm đó nữa.
- Tao bận rồi.
- Bận ghét bỏ bản thân à? Tao biết thừa. Ra đây ngay, mười phút nữa không thấy mặt thì tao đến tận nhà phá cửa.
Nam thở dài. Anh tắt đèn nhà tắm, để mặc bóng tối nuốt chửng hình ảnh của mình.
Quán bia hơi ồn ào với tiếng chạm cốc và mùi khói thuốc nồng nặc. Nam ngồi xuống góc bàn, cố gắng thu mình nhỏ lại hết mức có thể. Lan, cô gái có nụ cười rạng rỡ như nắng mùa thu, đẩy ly bia về phía anh.
- Anh Nam trông gầy đi đấy. Dạo này anh vẫn chụp ảnh chứ? - Lan hỏi, ánh mắt đầy quan tâm.
- Anh bán máy rồi. - Nam đáp ngắn gọn, mắt nhìn chằm chằm vào những bọt bia đang tan dần.
- Sao lại bán? Những bức ảnh anh chụp ở Hà Giang đẹp lắm mà? Em vẫn giữ tấm ảnh anh chụp cho em năm ngoái.
Nam không trả lời. Anh không thể nói với Lan rằng anh đã đập vỡ chiếc máy ảnh trong một cơn hoảng loạn, khi anh nhận ra mình chỉ có thể bắt trọn vẻ đẹp của thế giới nhưng không bao giờ tìm thấy một chút cái đẹp nào ở chính mình. Anh thấy mình như một kẻ lừa đảo, dùng ống kính để tạo ra những ảo ảnh mà bản thân anh không tin vào.
- Anh thấy mình không đủ giỏi. - Nam nói thêm, giọng nhỏ đi.
Minh vỗ vai anh, lực tay hơi mạnh khiến Nam hơi loạng choạng:
- Ông lúc nào cũng thế. Cứ tự hạ thấp mình mãi. Uống đi, đừng nghĩ nhiều.
Vào lúc nửa đêm, khi cả nhóm chuẩn bị ra về. Một người đàn ông say xỉn từ bàn bên cạnh loạng choạng đâm sầm vào Lan. Anh ta không xin lỗi mà còn lẩm bẩm những lời thô tục. Nam đứng đó, tay anh siết chặt thành nắm đấm, tim đập thình thịch. Anh muốn bước ra che chắn cho Lan, anh muốn hét vào mặt gã đó. Nhưng một giọng nói bên trong anh vang lên: "Mày là ai mà đòi làm anh hùng? Mày chỉ là một kẻ hèn nhát, vô dụng thôi."
Nam đứng chôn chân tại chỗ. Cuối cùng, chính Minh là người bước ra dàn xếp. Lan nhìn Nam, một cái nhìn thoáng qua rất nhanh, nhưng đủ để Nam thấy sự thất vọng tràn trề. Anh cảm thấy một luồng điện lạnh ngắt chạy dọc sống lưng. Đó không phải là nỗi sợ gã say kia, mà là nỗi kinh tởm chính mình vì đã không hành động.
- Anh xin lỗi. - Nam nói khi họ ra đến bãi xe.
- Không sao đâu anh. Ai cũng có lúc bối rối mà. - Lan cười, nhưng nụ cười không còn chạm đến mắt.
Sáng hôm sau, Nam thức dậy với cơn đau đầu như búa bổ. Anh nhận được một phong thư từ bưu điện. Đó là lời mời tham dự triển lãm ảnh cá nhân từ một người quen cũ, người đã từng rất ngưỡng mộ tài năng của anh. Nam cầm thư trên tay, rồi từ từ xé nó thành những mảnh nhỏ.
Anh tự hỏi tại sao người ta lại thích công việc của anh. Họ thấy gì trong đó? Sự cô đơn? Nỗi đau? Hay chỉ là sự giả tạo tinh vi? Nam bước vào bếp, pha một tách cà phê đen đặc. Anh nhìn vào tay mình, chúng run rẩy. Anh không thể yêu nổi đôi bàn tay này, đôi bàn tay đã tạo ra những thứ mà người khác gọi là nghệ thuật nhưng lại chẳng thể giữ nổi lòng tự trọng của chính chủ nhân nó.
Buổi chiều hôm đó, Nam quyết định đi dạo ở công viên gần nhà. Anh thấy một đứa trẻ đang khóc vì ngã trầy đầu gối. Người mẹ chạy đến, ôm lấy đứa trẻ và nói: "Không sao đâu, mẹ yêu con, vết thương sẽ lành thôi."
Nam đứng lại nhìn. Anh chợt nhận ra mình chưa bao giờ nói câu đó với bản thân. Mỗi khi anh "ngã", anh chỉ biết tự dằn vặt, tự xát muối vào vết thương bằng những lời chửi rủa độc địa nhất. Anh đối xử với chính mình như một kẻ thù không đội trời chung.
Anh ngồi xuống ghế đá, nhìn những cặp tình nhân đi ngang qua. Họ nắm tay nhau, trao nhau ánh nhìn nồng cháy. Nam thấy ghen tị. Không phải ghen tị với tình yêu của họ dành cho nhau, mà ghen tị vì họ trông có vẻ rất thoải mái khi là chính mình. Họ không cần phải trốn tránh gương soi hay xé nát những lời khen ngợi.
Những ngày sau đó, Nam bắt đầu rơi vào một vòng xoáy im lặng. Anh không đi làm, không nghe điện thoại của Minh. Căn hộ của anh trở nên bừa bộn với những vỏ mì tôm và chai nhựa rỗng.
Anh nhìn thấy một con mèo hoang bị thương ở chân sau ngoài ban công. Nó gầy trơ xương, lông lá bẩn thỉu. Nam định đuổi nó đi, nhưng rồi anh dừng lại. Anh thấy mình trong con mèo đó - cô độc, bị tổn thương và không ai chào đón. Anh mang cho nó một ít sữa. Con mèo ăn một cách dè chừng, rồi nó khẽ cọ đầu vào tay anh.
Lần đầu tiên sau nhiều năm, Nam cảm thấy một sự kết nối nhỏ nhoi. Nhưng ngay lập tức, anh rụt tay lại. "Ngay cả con mèo này cũng tốt đẹp hơn mày," anh tự nhủ.
Lan đến nhà Nam. Cô không gõ cửa mà dùng chìa khóa dự phòng anh từng đưa cho cô hồi họ còn mặn nồng. Cô nhìn thấy đống hỗn độn và Nam đang ngồi trong bóng tối.
- Anh định tự hủy hoại mình đến bao giờ? - Lan hét lên.
- Anh không hủy hoại. Anh chỉ đang sống đúng với giá trị của mình thôi. - Nam đáp, giọng vô hồn.
- Giá trị của anh không phải là đống rác này! Tại sao anh có thể thương hại một con mèo nhưng lại tàn nhẫn với chính mình như thế?
Lan tiến lại gần, cầm lấy tay anh. Nam giật mạnh ra như thể bị bỏng.
- Đừng chạm vào anh. Em không hiểu đâu. Khi anh nhìn vào mình, anh chỉ thấy một khoảng trống đen ngòm. Không có gì để yêu cả.
Lan im lặng một hồi lâu, nước mắt lăn dài.
- Bất hạnh lớn nhất không phải là không có ai yêu mình, Nam ạ. Mà là khi cả thế giới đều yêu anh, anh vẫn thấy mình không xứng đáng.
Cô quay lưng bỏ đi.
Vài ngày sau đó, Nam thử làm việc trở lại, thử đi chạy bộ, thử đọc sách. Nhưng mỗi hành động đều bị ngăn trở bởi tiếng nói nội tâm: "Mày đang diễn kịch à?", "Mày nghĩ chạy bộ sẽ làm mày bớt tồi tệ sao?".
Một đêm trăng khuyết. Nam cầm một tấm ảnh cũ của gia đình lên. Trong ảnh, anh là một cậu bé mười tuổi với nụ cười hở lợi, đôi mắt lấp lánh niềm tin vào thế giới. Anh nhìn cậu bé đó và tự hỏi: "Mình đã giết chết đứa trẻ này từ khi nào?".
Nam nhận ra rằng, suốt bao nhiêu năm qua, anh đã xây dựng một tòa lâu đài bằng những lời tự phê bình và gạch đá của sự căm ghét. Anh đã giam cầm chính mình trong đó và đánh mất chìa khóa.
Anh bước lại gần chiếc gương trong phòng khách - chiếc gương duy nhất anh chưa che lại. Anh nhìn thẳng vào nó. Anh không tránh né nữa. Anh thấy một khuôn mặt hốc hác, một tâm hồn rách nát. Anh đưa tay lên, không phải để đập vỡ gương, mà để chạm vào khuôn mặt mình.
Nước mắt anh trào ra. Không phải nước mắt của sự tự thương hại, mà là nước mắt của sự nhận biết.
- Xin lỗi... - Anh thầm thì với chính mình.
Anh nhận ra rằng việc yêu bản thân không phải là một đích đến rực rỡ, mà là một cuộc chiến bền bỉ mỗi ngày để không còn coi mình là kẻ thù. Anh không cần phải trở nên vĩ đại hay tài năng để được phép yêu lấy sự tồn tại của mình.
Nam mở cửa sổ, luồng gió lạnh tràn vào phòng. Anh cầm điện thoại lên, nhắn một tin cho Minh:
- Mai đi cafe không? Tao muốn mượn lại cái máy ảnh.
Câu chuyện kết thúc khi Nam đứng bên cửa sổ, nhìn về phía chân trời đang dần hửng sáng. Anh vẫn còn mệt mỏi, vẫn còn những vết sẹo, nhưng lần đầu tiên sau rất lâu, anh không còn muốn biến mất nữa. Anh bắt đầu chấp nhận rằng mình là một bản thể khiếm khuyết, và điều đó - thật lạ lùng - lại chính là điểm khởi đầu của một sự sống mới.