Chương 12: Truyện ngắn số 12: Nắng đậu trên mu bàn tay
Sáng sớm ở Đà Lạt, sương giăng mờ mịt trên những tán thông, nhưng trong căn bếp nhỏ của quán cà phê "Tĩnh", mùi bánh mì nướng mới ra lò đã bắt đầu lan tỏa, ấm áp và mời gọi.
Bàn tay Minh run nhẹ khi đặt chiếc tách sứ lên khay. Anh hít một hơi sâu, cảm nhận vị đắng thanh của hạt cà phê vừa xay. Hôm nay là ngày đặc biệt, hoặc ít nhất, anh muốn tin là như vậy.
Quán "Tĩnh" không nằm ở mặt tiền. Nó nấp mình sau một con dốc dài, bao quanh bởi những bụi cẩm tú cầu xanh ngắt. Đây là nơi Minh dành cả thanh xuân để chăm chút, không phải để làm giàu, mà để tìm lại nhịp thở của chính mình sau những năm tháng lao vào vòng xoáy công việc ở phố thị.
Trong quán, ngoài Minh ra còn có hai người đồng hành:
Bà Nội: Người phụ nữ 90 tuổi với mái tóc bạc như mây, luôn ngồi bên cửa sổ đan len.
An: Cô sinh viên thực tập 20 tuổi, luôn mang theo chiếc máy ảnh phim và nụ cười rạng rỡ như nắng mùa hạ.
Tiếng chuông điện thoại rung lên trên quầy gỗ. Minh cầm máy, mắt dừng lại ở dòng tin nhắn ngắn ngủi từ bác sĩ điều trị của An. Anh lặng người. An không biết anh đã vô tình biết bí mật của cô: căn bệnh quái ác đang đếm ngược những ngày cuối cùng của cô gái đôi mươi ấy.
An bước vào, chiếc khăn len vàng rực quấn quanh cổ.
- Anh Minh, hôm nay mình thử pha hạt Arabica mới về nhé? Em thấy mùi nó thơm lạ lắm!
- Được chứ. Em cứ chuẩn bị đi.
Minh cố mỉm cười, giấu vội chiếc điện thoại vào túi tạp dề. Ánh mắt anh chạm phải bóng dáng gầy gò của Bà Nội đang nhìn ra xa xăm. Một người đang ở vạch đích, một người đang đứng trước vực thẳm khi vừa mới bắt đầu.
Bà Nội đã sống qua hai cuộc kháng chiến, mất đi người thân và chứng kiến sự thay đổi của cả một thời đại. Giờ đây, bà sống chậm đến mức dường như thời gian không còn chạm tới bà. Còn An, cô gái trẻ trung kia, đáng lẽ phải có cả một bầu trời phía trước, nhưng bầu trời ấy đang khép lại.
Chiều đó, quán vắng khách. An mang một tách trà đến ngồi cạnh Bà Nội.
- Bà ơi, bà có tiếc điều gì trong 90 năm qua không ạ?
Bà Nội ngừng tay đan, đôi mắt mờ đục nheo lại vì cười:
- Tiếc chứ cháu. Tiếc những mùa trà không kịp hái, tiếc những người bạn đã đi xa. Nhưng mà An này, mỗi sáng thức dậy thấy nắng đậu trên mu bàn tay, bà thấy mình đã sống đủ rồi.
An cúi đầu, tay miết nhẹ lên mặt bàn gỗ:
- Cháu lại sợ mình chưa kịp làm gì cả. Cháu mới 20 thôi mà...
An giơ chiếc máy ảnh lên, định chụp khoảnh khắc Bà Nội đang cười. Nhưng rồi tay cô run lên, chiếc máy rơi xuống sàn gỗ. Tiếng động chát chúa làm Minh giật mình chạy ra.
- Em không sao, anh Minh. Chỉ là... tay em hơi yếu.
An nhặt máy lên, mắt rơm rớm nhưng vẫn cố cười. Minh nhận ra, sự trọn vẹn không nằm ở việc chiếc máy ảnh có hoạt động hay không, mà ở khoảnh khắc cô muốn lưu giữ vẻ đẹp của bà.
Minh ngồi lại với An sau giờ đóng cửa.
- An này, em có bao giờ nghĩ, một bông hoa nở trong một ngày và một cây cổ thụ sống trăm năm, cái nào giá trị hơn không?
- Cây cổ thụ chứ anh? Nó che bóng mát cho bao nhiêu người.
- Không hẳn đâu. Bông hoa chỉ nở một ngày, nhưng nó đã dâng hiến toàn bộ sắc hương rực rỡ nhất cho khoảnh khắc đó. Nó không sống để chờ ngày mai, nó sống hoàn toàn cho "bây giờ".
An quyết định dành số tiền tiết kiệm ít ỏi để tổ chức một bữa tiệc nhỏ ngay tại quán cho tất cả những người quen. Cô gọi đó là "Lễ hội của những người đang sống". Bà Nội cũng tham gia, bà tự tay đan một chiếc mũ len nhỏ cho An.
Giữa bữa tiệc, An khuỵu xuống. Minh đỡ kịp cô. Trong hơi thở dốc, An thì thào:
- Anh Minh... em thấy vui quá. Em chưa bao giờ thấy mình... "sống" nhiều như lúc này.
Bà Nội tiến lại gần, đặt bàn tay nhăn nheo lên trán An. Không có sự bi lụy, chỉ có một sự bình thản đến lạ lùng.
Bà Nội nói khẽ vào tai An:
- Đừng sợ, con chim nhỏ. Bà đã đi gần hết con đường, và bà thấy con cũng đã đi đến đích rồi. Đích không phải là số năm, mà là lòng con đã thấy ấm áp chưa?
An nhìn bà, nước mắt chảy dài, nhưng đôi môi lại nở nụ cười thanh thản.
Minh nhìn hai người phụ nữ ấy và nhận ra bấy lâu nay anh chỉ tồn tại chứ không phải đang sống. Anh lo lắng cho tương lai, nuối tiếc quá khứ, mà quên mất mùi hương của ly cà phê trên tay.
Mùa đông năm ấy, dã quỳ nở vàng rực dọc con dốc dẫn vào quán. An không còn đủ sức để ra ngoài, nhưng cô yêu cầu Minh mở toang cửa sổ.
- Đẹp quá anh ạ. 20 năm của em, gói gọn trong màu vàng này là đủ rồi.
Vào một buổi sáng nắng đẹp nhất trong năm, An ra đi nhẹ nhàng trong giấc ngủ, ngay bên cửa sổ nơi Bà Nội vẫn ngồi. Chỉ một tuần sau đó, Bà Nội cũng mỉm cười nhắm mắt, như thể bà đã hoàn thành sứ mệnh dẫn đường cho một linh hồn trẻ tuổi.
Minh đứng giữa quán cà phê vắng lặng. Anh không thấy đau khổ tột cùng, mà thấy một sự rung động sâu sắc.
Bàn tay anh chạm vào chiếc mũ len An để lại và bức ảnh cuối cùng bà nội chụp cùng cô. Ở tuổi 20 hay 90, họ đều đã chạm đến cái kết của mình với tâm thế của một người vừa hoàn thành một bản nhạc hay.
Cuộc đời không đo bằng chiều dài của thời gian, mà bằng chiều sâu của sự hiện diện. Minh mở cửa quán, đón những vị khách đầu tiên. Anh mỉm cười, pha một tách cà phê với tất cả sự chú tâm. Ngay tại đây, vào lúc này, mọi thứ đều đã trọn vẹn.