Tiếng chuông báo động vang lên liên tục trong trung tâm chỉ huy.
Cánh cửa phòng họp mở ra, từng nhóm cán bộ, sĩ quan vội vã bước vào. Người mang theo bản đồ, người ôm tập hồ sơ, người vừa đi vừa trao đổi qua bộ đàm. Không ai còn giữ được vẻ bình tĩnh thường ngày. Một số người trên quần áo vẫn còn vết máu và bụi bê tông từ những điểm cứu hộ.
Hệ thống liên lạc dân sự đã tê liệt. Điện thoại di động không thể kết nối, Internet mất hoàn toàn, các đường dây viễn thông không còn tín hiệu. Những nỗ lực liên lạc với cấp trên và các địa phương lân cận đều thất bại.
Chỉ còn hệ thống thông tin quân sự có khả năng hoạt động sau khi các đơn vị khẩn cấp kích hoạt thiết bị vô tuyến dự phòng.
Hưng ngồi ở vị trí chủ trì. Bên cạnh ông là Thái, Yên và Bình. Phía đối diện là đại diện quân đội, công an, hải quân, biên phòng, hải quan, y tế và các cơ quan chuyên môn.
Không có nghi thức khai mạc. Không có báo cáo dài dòng.
Hưng nhìn quanh phòng.
“Bắt đầu đi. Báo cáo những gì chúng ta đã nắm được.”
Bình đứng dậy, mở tập tài liệu.
“Thưa các đồng chí, tình hình hiện tại vẫn đang được thống kê. Hai cây cầu lớn đã bị gãy, khiến một số tuyến giao thông chính bị chia cắt. Nhiều tuyến đường xuất hiện vết nứt, sụt lún và vật cản. Các đơn vị công binh đang kiểm tra khả năng lưu thông, đồng thời mở những tuyến đường tạm phục vụ cứu hộ.”
Một bản đồ được chiếu lên màn hình. Hai cây cầu hiện màu đỏ, xung quanh là hàng loạt điểm đánh dấu những tuyến đường hư hỏng.
“Về công nghiệp, khoảng 5% nhà máy ghi nhận hư hại. Phần lớn là hư hỏng cục bộ ở nhà xưởng, đường ống và thiết bị. Một số cơ sở xảy ra sự cố cháy hoặc rò rỉ, hiện đã được cô lập. Các nhà máy còn lại đang được kiểm tra để xác định điều kiện vận hành an toàn.”
Thái hỏi:
“Còn cảng?”
Một sĩ quan hải quân đứng lên.
“Có hai tàu hàng bốc cháy sau khi xảy ra va chạm. May mắn cả hai tàu đều không chở hàng hóa. Lực lượng cứu hỏa và hải quân đã khống chế được đám cháy chính. Các tàu còn lại đã được điều động khỏi khu vực nguy hiểm. Hiện chúng tôi đang kiểm tra thân tàu, hệ thống neo và nguy cơ rò rỉ nhiên liệu.”
“Có tàu nào chìm không?”
“Chưa ghi nhận tàu hàng bị chìm. Tuy nhiên, một số phương tiện bị hư hỏng và chưa thể hoạt động.”
Hưng gật đầu.
“Tiếp tục.”
Bình chuyển sang trang khác. Giọng ông chậm lại.
“Thiệt hại về nhà ở nghiêm trọng hơn. Ước tính khoảng 20% nhà cửa trong các khu dân cư bị hư hại ở những mức độ khác nhau. Có nhà sập hoàn toàn, nhiều nhà nứt toác, nghiêng móng, sập mái hoặc hư hỏng kết cấu. Một số khu vực vẫn chưa thể tiếp cận vì nguy cơ sập đổ tiếp.”
“Thương vong?” Yên hỏi.
Cán bộ y tế đứng lên. Ông đã làm việc liên tục từ khi thảm họa xảy ra, đôi mắt đỏ ngầu.
“Các bệnh viện đang quá tải. Một số cơ sở bị hư hỏng, mất điện, buộc phải chuyển bệnh nhân sang khu vực an toàn. Chúng tôi đã sử dụng nhà thi đấu, trường học và các công trình công cộng còn nguyên vẹn làm điểm sơ cứu tạm thời.”
Ông nhìn xuống tờ báo cáo.
“Con số tử vong sơ bộ hiện khoảng hai nghìn người. Số người bị thương cao hơn nhiều. Vẫn còn người mất tích và nhiều khu vực chưa được tìm kiếm hết. Đây chưa phải số liệu cuối cùng.”
Hai nghìn người.
Căn phòng im lặng.
Không ai muốn hỏi thêm. Mỗi người đều hiểu rằng phía sau con số ấy là hàng nghìn gia đình đang chờ người thân trở về.
Yên đặt cây bút xuống.
“Tiếp tục ưu tiên cứu người. Những khu vực có khả năng còn người mắc kẹt phải được tìm kiếm trước. Không được vội vàng thu dọn hiện trường khi chưa xác định chắc chắn không còn nạn nhân.”
“Rõ.”
***
Tại cảng, tình hình vẫn căng thẳng.
Những con tàu được phân loại theo tình trạng kỹ thuật. Hải quân phối hợp với biên phòng lập chốt kiểm soát tại các cầu cảng. Hải quan tập hợp danh sách thuyền viên, hành khách và những người nước ngoài đang có mặt trong khu vực.
Một nhóm thủy thủ nước ngoài tụ tập trước văn phòng cảng vụ. Họ liên tục gọi điện nhưng không có tín hiệu. Một vài người bắt đầu lớn tiếng, yêu cầu được rời khỏi cảng.
Một thuyền trưởng bước tới trước sĩ quan hải quân.
“Các anh không thể giữ chúng tôi ở đây mà không giải thích bất cứ điều gì! Chúng tôi cần liên lạc với công ty và gia đình!”
Sĩ quan giơ tay ra hiệu cho mọi người bình tĩnh.
“Các anh bình tĩnh. Hiện tại, chúng ta đang ở trong một tình huống khẩn cấp đặc biệt. Toàn bộ khu vực vừa trải qua một thảm họa nghiêm trọng. Hệ thống giao thông và liên lạc đều bị gián đoạn. Ngay cả chúng tôi cũng đang tìm cách xác minh chuyện gì đã xảy ra.”
Người phiên dịch nhanh chóng chuyển lời.
Sĩ quan nói tiếp:
“Chúng tôi hiểu các anh đang lo lắng cho gia đình, công ty và tài sản của mình. Nhưng trước mắt, điều quan trọng nhất là bảo đảm an toàn cho tất cả những người đang có mặt tại cảng. Chính quyền sẽ bố trí nơi nghỉ ngơi, lương thực và chăm sóc y tế nếu cần thiết. Mong các anh phối hợp với lực lượng quản lý cảng.”
“Vậy khi nào chúng tôi được rời đi?”
“Hiện tại, vùng biển bên ngoài chưa được xác minh an toàn. Chúng tôi chưa thể cho phép tàu tự ý rời cảng. Khi có thông tin mới, chính quyền sẽ thông báo ngay.”
Vị thuyền trưởng vẫn chưa hài lòng, nhưng không tiếp tục phản đối. Ông nhìn ra phía những con tàu đang neo đậu, nơi các chiến sĩ hải quân vẫn đang kiểm tra từng cầu dẫn.
Không ai biết những gì đang chờ đợi họ ngoài kia.
***
Một mệnh lệnh mới được truyền từ sở chỉ huy xuống cảng.
Hải quan phải khẩn trương kiểm kê toàn bộ hàng hóa trên những con tàu đang neo đậu, đặc biệt là lương thực, nước uống, thuốc men, vật tư y tế, nhiên liệu và các nhu yếu phẩm thiết yếu.
Tại văn phòng cảng vụ, một cuộc họp khẩn cấp được tổ chức.
Sĩ quan phụ trách hậu cần trải danh sách tàu lên bàn.
“Có một số tàu chở gạo, thực phẩm đóng hộp, mì khô và hàng tiêu dùng. Nếu huy động được, chúng ta có thể hỗ trợ đáng kể cho các điểm cứu trợ.”
Một cán bộ hải quan lập tức lên tiếng:
“Nhưng hàng hóa thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và các chủ tàu. Một số lô hàng có chủ sở hữu nước ngoài. Chúng ta không thể tự ý lấy.”
“Cấp trên đã có chỉ thị. Ưu tiên thương lượng với chủ tàu và doanh nghiệp để huy động hàng hóa thiết yếu. Việc sử dụng phải có biên bản, kiểm kê đầy đủ và cam kết bồi thường.”
“Thanh toán bằng gì?”
Sĩ quan hậu cần nhìn sang người phụ trách tài chính.
“Trước mắt có thể đề xuất thanh toán bằng vàng hoặc tài sản có giá trị nếu được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp chưa thể thanh toán ngay, chính quyền sẽ lập giấy xác nhận công nợ, ghi rõ chủ sở hữu, số lượng, giá trị hàng hóa và trách nhiệm hoàn trả.”
“Cần có cả biên bản bàn giao, tình trạng hàng hóa và chữ ký của các bên.”
“Đúng. Tài sản của doanh nghiệp và chủ tàu phải được bảo vệ. Chúng ta cần hàng hóa để cứu người, nhưng không thể để việc huy động biến thành tình trạng chiếm đoạt.”
Một sĩ quan nhìn đồng hồ rồi đứng dậy.
“Chuẩn bị người phiên dịch. Chúng ta sẽ làm việc với các chủ tàu ngay.”
***
Cuộc thương lượng đầu tiên diễn ra với chủ một tàu hàng chở lương thực.
Con tàu có nhiều container gạo, mì khô và thực phẩm đóng hộp. Đây là lô hàng lớn, đáng lẽ phải được vận chuyển đến một cảng khác trước khi thảm họa xảy ra.
Đại diện doanh nghiệp ngồi đối diện hai cán bộ chính quyền. Gương mặt ông vẫn còn vẻ bàng hoàng.
Một sĩ quan mở lời:
“Trước hết, chúng tôi xin lỗi vì tình huống bất thường đã ảnh hưởng đến hoạt động của quý công ty. Hiện tại, khu vực này đang phải đối mặt với một thảm họa nghiêm trọng. Có khoảng hai nghìn người tử vong theo thống kê sơ bộ, nhiều khu dân cư bị phá hủy và hàng nghìn người đang cần được hỗ trợ.”
Vị đại diện im lặng.
“Chính quyền mong muốn thương lượng để huy động một phần lô hàng lương thực trên tàu phục vụ cứu trợ người dân.”
“Các ông muốn lấy hàng của chúng tôi?”
“Chúng tôi muốn mua hoặc huy động theo thỏa thuận. Toàn bộ số hàng được tiếp nhận sẽ có biên bản, xác định chủ sở hữu, số lượng và giá trị. Chính quyền sẽ chịu trách nhiệm bồi thường tương xứng.”
“Nhưng chúng tôi không biết các ông sẽ trả bằng gì. Hệ thống ngân hàng không hoạt động. Chúng tôi cũng không thể liên lạc với công ty mẹ.”
Sĩ quan không né tránh câu hỏi.
“Chúng tôi hiểu điều đó. Có thể lựa chọn phương án thanh toán bằng vàng hoặc tài sản có giá trị nếu hai bên thống nhất. Nếu chưa thể thanh toán ngay, chính quyền sẽ cấp giấy xác nhận công nợ, có đầy đủ thông tin về số lượng hàng hóa, giá trị quy đổi và nghĩa vụ hoàn trả.”
Vị đại diện nhìn ông.
“Giấy xác nhận ấy có giá trị thế nào nếu chúng ta không thể liên lạc với thế giới bên ngoài?”
Người cán bộ đi cùng trả lời:
“Chúng tôi không thể cam kết những điều nằm ngoài khả năng hiện tại. Nhưng chính quyền vẫn đang tồn tại, các cơ quan vẫn hoạt động và chúng tôi sẽ chịu trách nhiệm về những cam kết được ký kết. Tài sản của doanh nghiệp và quyền lợi của các ông sẽ được ghi nhận, bảo vệ.”
Căn phòng chìm vào im lặng.
Một lúc sau, vị đại diện hỏi:
“Các ông cần bao nhiêu?”
Sĩ quan mở tập tài liệu.
“Trước mắt, chúng tôi muốn tiếp nhận một phần lô hàng lương thực. Số lượng cụ thể sẽ được thống nhất sau khi kiểm kê và xác định nhu cầu cứu trợ. Chúng tôi không có ý định lấy toàn bộ hàng hóa nếu chưa cần thiết.”
Vị đại diện suy nghĩ một lúc rồi đưa ra điều kiện: phải giữ lại một phần lương thực cho thủy thủ đoàn, bảo đảm an toàn cho con tàu và lập biên bản đầy đủ về số hàng bàn giao.
Đại diện chính quyền ghi nhận từng yêu cầu.
Cuộc thương lượng chưa kết thúc, nhưng ít nhất hai bên đã bắt đầu tìm được tiếng nói chung.
***
Trong khi cảng tiến hành kiểm kê hàng hóa, tại các khu dân cư, công an và dân quân tự vệ vẫn đang hoạt động liên tục.
Các tổ công tác chia nhau từng tuyến phố. Một số người tìm kiếm nạn nhân mắc kẹt, số khác dựng rào chắn quanh những tòa nhà có nguy cơ sập đổ. Những người có chuyên môn y tế được tập hợp để hỗ trợ các điểm sơ cứu.
Tại một khu chung cư bị nứt toác, tổ dân quân đang dùng thiết bị cắt phá để mở lối vào tầng trệt.
“Bên trong còn người!”
Một tiếng hét vang lên.
Tất cả lập tức dừng tay.
Từ phía sau đống bê tông, một giọng nói yếu ớt vọng ra:
“Cứu… cứu tôi với…”
Hai dân quân lập tức bò vào khoảng trống. Một người dùng đèn pin soi, người còn lại gọi đội cứu hộ mang cáng tới.
“Bà con cố gắng giữ bình tĩnh! Chúng tôi đang tìm cách đưa bà con ra ngoài!”
Một người phụ nữ ở gần đó bật khóc.
“Anh ơi, chồng tôi còn ở trong đó!”
Một chiến sĩ dân quân tiến đến đỡ lấy vai chị.
“Chị bình tĩnh. Lực lượng cứu hộ đang làm việc, chúng tôi sẽ cố gắng đưa anh ấy ra. Chị tạm thời lùi lại phía sau để bảo đảm an toàn, đừng đứng gần khu vực có nguy cơ sập.”
Cách đó vài con phố, công an đang giải quyết một vụ tranh cãi giữa người dân và nhân viên cửa hàng thực phẩm. Người dân đòi mở kho hàng vì gia đình họ đã mất nhà, trong khi nhân viên cửa hàng không dám tự ý phân phát.
Một trung úy công an đứng giữa hai bên.
“Bà con bình tĩnh, đề nghị không chen lấn và không tự ý lấy hàng hóa. Đảng, chính quyền và các lực lượng chức năng đang khẩn trương khắc phục hậu quả, tổ chức cứu trợ và thống kê những hộ bị ảnh hưởng. Nguồn lương thực sẽ được kiểm kê và phân phối theo tình hình thực tế. Chúng tôi sẽ cố gắng đưa hàng cứu trợ đến những khu vực khó khăn sớm nhất.”
Một người đàn ông đứng phía trước vẫn chưa hết lo lắng.
“Nhưng nhà tôi sập rồi, cả gia đình chẳng còn gì. Nếu phải chờ thì chúng tôi biết sống thế nào?”
Viên trung úy nhìn người đàn ông, sau đó ra hiệu cho một chiến sĩ bên cạnh.
“Anh ghi lại thông tin gia đình bác ấy, địa chỉ và số người cần hỗ trợ. Trước mắt đưa gia đình bác đến điểm tập trung gần nhất, báo bộ phận hậu cần cấp phát nhu yếu phẩm.”
Anh quay lại phía đám đông.
“Bà con cứ yên tâm, các lực lượng đang được huy động trên toàn địa bàn. Chúng tôi sẽ không bỏ mặc những gia đình bị ảnh hưởng. Mong bà con phối hợp, giữ trật tự để việc cứu hộ và phân phối hàng hóa được thực hiện nhanh chóng.”
Phía sau anh, một dân quân trẻ đang giúp một người phụ nữ bế đứa trẻ bị thương ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Những chiếc xe cứu thương còn hoạt động được huy động tối đa. Nhiều xe khác mắc kẹt giữa những tuyến đường đổ nát hoặc không thể tiếp cận các khu vực bị chia cắt. Có nơi, người dân phải dùng xe tải nhỏ, xe bán hàng và cả những chiếc xe máy còn hoạt động để đưa người bị thương đến điểm sơ cứu.
***
Tại sở chỉ huy quân sự, hệ thống liên lạc khẩn cấp đã bắt đầu hoạt động.
Các trạm vô tuyến quân sự được kích hoạt. Những đường truyền nội bộ được thiết lập bằng thiết bị dự phòng. Các đơn vị đóng quân ở những khu vực khác nhau bắt đầu nhận được mệnh lệnh từ sở chỉ huy.
Quân đội triển khai đồng thời ba nhiệm vụ: bảo đảm an ninh, thiết lập phòng tuyến tại các vị trí trọng yếu và tổ chức trinh sát bên ngoài khu vực dịch chuyển.
Những chiếc máy bay không người lái lần lượt rời khỏi các điểm cất cánh. Chúng bay theo nhiều hướng, mở rộng phạm vi trinh sát lên tới bán kính khoảng một trăm kilômét tính từ rìa khu vực dịch chuyển.
Trên màn hình điều khiển, những hình ảnh đầu tiên xuất hiện.
Không có thành phố.
Không có đường cao tốc.
Không có nhà máy điện hay khu dân cư.
Chỉ có rừng.
Những cánh rừng nhiệt đới trải dài qua các thung lũng, xen lẫn những dãy núi và dòng sông lớn. Một số khu vực có địa hình khá giống với vùng đất mà họ từng sinh sống, nhưng không có bất kỳ dấu hiệu nào chứng minh đây là cùng một nơi.
Một sĩ quan trinh sát phóng to hình ảnh.
“Đây là lưu vực sông?”
“Có vẻ vậy. Dòng chảy khá lớn, nhiều nhánh phụ. Phải tiếp tục khảo sát mới xác định được hướng thoát nước.”
“Có dấu hiệu con người không?”
“Chưa phát hiện.”
Tại một trạm radar quân sự, các hệ thống giám sát cũng được khởi động lại. Những tín hiệu phản hồi được ghi nhận từ các khu vực xung quanh, hỗ trợ xác định địa hình và hoạt động trên biển.
Một sĩ quan trực ban nhìn vào màn hình.
“Phía đông có biển.”
“Có tàu không?”
“Không phát hiện tàu thuyền. Không có tín hiệu cảng, không có tuyến hàng hải. Chỉ là mặt biển trống.”
“Tiếp tục theo dõi.”
Biển vẫn còn đó.
Nhưng không còn những con tàu thương mại, không còn các tuyến vận tải và cũng không còn ánh đèn của những thành phố ven bờ.
Đó là một vùng biển hoang vắng.
***
Những báo cáo mới tiếp tục được chuyển về phòng họp.
Hưng nhìn bản đồ đang hiển thị trên màn hình. Những điểm đỏ đánh dấu các khu vực thiệt hại, những đường màu xanh thể hiện tuyến đường còn có thể lưu thông. Phía ngoài ranh giới khu vực dịch chuyển là một khoảng trống rộng lớn, chỉ có những đường nét địa hình do các đơn vị trinh sát thu thập được.
“Chúng ta có thể xác nhận điều gì?” ông hỏi.
Một sĩ quan quân đội đứng dậy.
“Bước đầu có thể xác nhận khu vực xung quanh không có dấu hiệu của các khu đô thị hay cơ sở hạ tầng hiện đại. Dữ liệu trinh sát cho thấy chủ yếu là rừng nhiệt đới, lưu vực sông, núi và biển. Chúng tôi chưa phát hiện hoạt động của con người bên ngoài.”
“Có thể khẳng định chúng ta đã sang một thế giới khác chưa?”
“Về mặt quân sự, chúng tôi chỉ có thể báo cáo những gì quan sát được. Chưa đủ dữ liệu để đưa ra kết luận khoa học.”
Thái lên tiếng:
“Dù nguyên nhân là gì, tình hình hiện tại không cho phép chúng ta chờ đợi. Chúng ta phải tổ chức lại toàn bộ hoạt động của tỉnh. Không thể tiếp tục vận hành như trước.”
Yên đồng tình.
“Trước mắt phải bảo vệ người dân, duy trì trật tự và kiểm soát nguồn hàng hóa. Không được để xảy ra tình trạng đầu cơ, cướp bóc hoặc tự ý sử dụng các kho dự trữ.”
Bình bổ sung:
“Cần lập danh sách người chết, người mất tích, người bị thương và những hộ mất nhà. Đồng thời phải xác định lượng lương thực, nước sạch, thuốc men và nhiên liệu còn lại.”
Một sĩ quan hậu cần nhắc nhở:
“Lương thực dự trữ tại cảng có thể hỗ trợ trong ngắn hạn, nhưng chúng ta chưa biết sẽ phải duy trì tình trạng này bao lâu. Nếu không kiểm soát phân phối, nguồn hàng sẽ cạn nhanh hơn dự kiến.”
Không ai phản bác.
Hai triệu người vẫn cần ăn mỗi ngày.
Họ vẫn cần nước sạch, thuốc men, điện, nhiên liệu và nơi ở. Những thứ trước đây được cung cấp thông qua một mạng lưới kinh tế khổng lồ giờ đây không còn được bảo đảm.
Hưng đứng lên.
“Các đơn vị tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, giữ vững an ninh, bảo vệ cảng và các công trình trọng yếu. Quân đội triển khai trinh sát, lập phòng tuyến và bảo đảm hậu cần. Công an phối hợp với dân quân tự vệ kiểm soát các khu dân cư. Các cơ quan chuyên môn khẩn trương thống kê thiệt hại và nguồn lực còn lại.”
Ông nhìn từng người trong phòng.
“Chúng ta chưa biết chuyện gì đã xảy ra. Cũng chưa biết bên ngoài kia là nơi nào. Nhưng có một điều chắc chắn: không ai ở đây có thể chờ thế giới cũ đến cứu mình nữa.”
Không ai lên tiếng.
Ngoài kia, những chiếc máy bay không người lái vẫn tiếp tục bay qua các cánh rừng xa lạ. Tại cảng, những kho hàng được kiểm kê và bảo vệ nghiêm ngặt. Trong các khu dân cư, những tổ cứu hộ vẫn đào bới từng lớp bê tông để tìm người sống sót.
Trên bảng thống kê, con số thương vong tiếp tục được cập nhật.
Và bên cạnh nó, một mục mới được thêm vào:
**Tình trạng liên lạc với bên ngoài: Mất hoàn toàn.**
Lần đầu tiên, chính quyền tỉnh phải đối diện với một thực tế mà không một kế hoạch ứng phó thảm họa nào từng chuẩn bị:
Họ không còn là một địa phương nằm trong một quốc gia.
Họ đang là toàn bộ thế giới mà hai triệu con người này có thể dựa vào.