Chào mừng bạn đã trở về nhà
Có một hiểu lầm kinh điển mà hầu hết chúng ta đều mắc phải khi bước chân vào con đường tìm kiếm bản thân: Chúng ta nghĩ giác ngộ là một thứ gì đó "cao siêu", là hào quang rực rỡ, là ngồi kiết già hàng giờ trên đỉnh núi, hay là đạt đến một trạng thái tâm linh thoát tục.
Nhưng sự thật, đỉnh cao của tỉnh thức lại giản dị đến mức khiến người ta phải bật cười. Đó là khi bạn nhận ra rằng: Đi vệ sinh cũng quan trọng như ngồi thiền, và trả nợ ngân hàng cũng thiêng liêng như đọc kinh Kim Cang.
Chúng ta thường tách biệt cuộc đời thành hai mảng: "Đạo" và "Đời". Đạo là những gì thanh cao, yên tĩnh; còn Đời là cơm áo gạo tiền, là những tiếng chửi thề, là những lo toan vụn vặt. Nhưng những bậc chân sư thực sự đã "phàm trần hóa" hoàn toàn sự giác ngộ của mình.
Họ không còn cố gắng tỏ ra mình là người tu hành. Họ không mặc áo tràng, không dùng những từ ngữ cao siêu để giáo điều. Họ sống một cuộc đời dung dị đến mức tột cùng, không còn một chút dấu vết nào của một người đã đắc đạo.
Tại sao lại như vậy? Bởi vì khi bạn đã thực sự hiểu, bạn không còn nhu cầu phải chứng minh. Một tiếng chửi thề lúc vấp ngã cũng có giá trị như một lời chân ngôn, vì cả hai đều là âm thanh của sự sống, đều là phản ứng tự nhiên của thực tại ngay lúc đó.
Đa số mọi người tìm đến tâm linh, thiền định hay tỉnh thức như một loại "thuốc giảm đau". Chúng ta muốn tỉnh thức để bớt khổ, để tâm trí được bình an, để né tránh những cơn bão lòng.
Nhưng một người thực sự tự do thì khác. Họ không còn đi tìm kiếm bất cứ điều gì, kể cả sự bình yên.
Nếu đau khổ đến, họ đau khổ trọn vẹn.
Nếu lo âu về cơm áo gạo tiền đến, họ lo âu trọn vẹn.
Họ không dùng sự tỉnh thức để trốn tránh thực tại. Họ chấp nhận sự hữu hạn, sự khiếm khuyết và nỗi đau của kiếp người như một phần tất yếu của trò chơi. Họ không còn mong muốn mình phải tốt hơn, sáng suốt hơn hay tự tại hơn. Họ chỉ đơn giản là "chính mình trong từng khoảnh khắc", dù khoảnh khắc đó có tồi tệ đến đâu.
Hãy tưởng tượng về hình ảnh một vị hòa thượng bụng phệ, đi chân đất, tay cầm túi vải đi vào chợ, mà không, ngay cả cái túi vải vốn được coi là "pháp khí" ấy, ông cũng vứt đi.
Ông có thể ngồi uống rượu với tay hàng thịt, cười đùa với trẻ con, và chẳng ai biết ông là ai. Ông không có giáo pháp để dạy, không có đạo lý để truyền.
Sự hiện diện của ông chính là bài học. Ông không còn là một "bậc thầy" ngồi trên cao để ban phát trí tuệ. Ông chỉ là một "người bạn". Ông không dạy bạn cách thoát khổ, ông chỉ cho bạn thấy rằng sống một cuộc đời bình thường cũng là một điều kỳ diệu.
Tâm trí chúng ta luôn bận rộn phân tích: Cái này đúng, cái kia sai; cái này cần sửa, cái kia cần cứu độ. Nhưng khi tâm trí hoàn toàn im bặt, bạn sẽ nhận ra một sự thật rằng: Thế giới này vốn dĩ đã xong rồi.
Mọi thứ đều hoàn hảo ngay trong sự đổ nát của nó.
Một bông hoa héo úa cũng hoàn hảo như một bông hoa đang nở.
Một người đang lầm lạc cũng chính là một vị Phật đang biểu đạt sự lầm lạc của mình.
Bạn không còn thấy mình cần phải "cứu độ" ai, vì bạn thấy chẳng có ai bị lạc lối cả. Tất cả chỉ là một màn trình diễn vĩ đại, đa sắc màu của sự sống. Mỗi người đang đóng vai của mình một cách xuất sắc nhất có thể.
Hành trình đi từ "Bình thường" đến "Bình thường"
Bạn đang ở đâu trên con đường này?
Giai đoạn 1: Bạn là một người bình thường nhưng đầy lo âu. Bạn thấy cuộc đời là một gánh nặng và bạn đi tìm lối thoát.
Giai đoạn 2: Bạn trở thành người "tu hành". Bạn ăn chay, hành thiền, đọc sách đạo lý, và có chút tự hào rằng mình "tỉnh thức" hơn những người ngoài kia. (Đây thường là giai đoạn cái tôi tâm linh lớn nhất).
Giai đoạn 3: Bạn trở về làm một đứa trẻ. Bạn kết thúc hành trình như một người bình thường, nhưng hoàn toàn tự do.
Sự tự do này không phải là có được mọi thứ mình muốn, mà là "không còn vướng bận bởi những gì mình không có." Bạn trả nợ ngân hàng với tâm thế thanh thản như đang dâng hoa cúng Phật. Bạn nấu cơm, rửa bát, quét nhà với sự chú tâm tuyệt đối, không phải vì đó là "bài tập thiền", mà vì đó chính là sự sống.
Cuối cùng: Đừng tìm kiếm nữa!
Có thể bạn đã đọc rất nhiều sách, nghe rất nhiều bài giảng, nhưng sự tỉnh thức tuyệt đối không nằm trong những dòng chữ này.
Tỉnh thức thực sự là lúc bạn đóng Facebook này lại, tắt điện thoại, đứng dậy vươn vai, và đi làm những việc bạn cần làm với một trái tim không còn vướng bận.
Nếu bạn cần nấu cơm, hãy nấu cơm thật ngon.
Nếu bạn cần lau dọn bếp, hãy lau dọn thật tận tâm.
Nếu bạn cần mắng con, hãy mắng con với tất cả sự hiện diện (nhưng đừng để lòng thù ghét ở lại).
Đừng cố gắng trở thành ai đó vĩ đại. Đừng cố gắng trở thành "người giác ngộ". Hãy cứ làm một người bình thường, ăn khi đói và ngủ khi mệt. Đó chính là đạo.
Chào mừng bạn đã trở về nhà - nơi mà sự bình thường chính là điều thiêng liêng nhất.