"Hoài Chân! Hoài Chân! Mau tỉnh lại đi!"
Tiếng gọi dồn dập vang bên tai.
Hoài Chân chậm rãi mở mắt. Đầu óc chàng nặng trĩu, hai bên thái dương đau nhức như vừa trải qua một cơn bệnh dài. Chàng đưa tay ôm đầu, hồi lâu mới nhìn rõ người đang ngồi trước mặt.
"Đầu ta... đau quá. Nguyệt Khanh, sao muội lại ở đây?"
Nguyệt Khanh thở phào một hơi, giọng vẫn còn chút bực dọc:
"Trời ạ, huynh làm ta hết hồn. Gọi mãi chẳng tỉnh, cứ như người đã ngủ say suốt mấy ngày vậy."
Hoài Chân gượng cười, đưa tay gãi đầu.
"Lỗi của ta, lỗi của ta. Mà có chuyện gì khiến muội vội vã tìm ta thế?"
"Còn chuyện gì nữa? Huynh lại lên cơn mê loạn chứ sao! Lão Lý đang tức đến nổi trận lôi đình, chỉ vì huynh lập bàn thờ ngay trước cửa nhà lão đấy."
Nói đến đây, Nguyệt Khanh bỗng im lặng.
Nàng cúi mắt, hai bàn tay vô thức siết chặt. Khi cất lời lần nữa, giọng nàng đã nhỏ đi đôi chút.
"Huynh à... Dạo gần đây, những cơn mê loạn của huynh ngày một kéo dài. Có khi nào... huynh thực sự không ổn?"
Hoài Chân không đáp ngay.
Từ thuở nhỏ, thần trí chàng đã chẳng được bình thường. Có những lúc chàng tỉnh táo, cũng có những khi chẳng phân biệt nổi đâu là thực, đâu là hư. Người trong làng thường gọi chàng là kẻ khờ, thậm chí ngay cả người đứng đầu bản làng cũng chẳng ít lần đem chuyện ấy ra giễu cợt.
Nguyệt Khanh là sư muội của chàng, cũng là người duy nhất trong làng chịu đứng ra bênh vực chàng. Bởi vậy, dân làng thường đem hai người ra trêu ghẹo, lâu dần còn mặc nhiên xem họ là một đôi.
Chỉ có điều, gần đây tình trạng của Hoài Chân ngày càng trở nên kỳ lạ.
Mỗi khi tỉnh táo, chàng vẫn chỉ là một người nông dân bình thường, ngày ngày làm lụng kiếm sống. Thế nhưng, mỗi khi rơi vào cơn mê loạn, chàng lại thấy mình trở thành một thầy cúng, miệng niệm chú, tay lập đàn, làm những việc mà chính chàng cũng chẳng thể nhớ nổi sau khi tỉnh lại.
Những cảnh tượng hiện ra trong cơn mê cũng ngày một chân thực. Đôi khi, ngay cả lúc đã tỉnh, chàng vẫn không khỏi hoài nghi những gì mình vừa trải qua.
"Ta không sao đâu. Chẳng qua dạo này làm lụng hơi nhiều, thân thể có chút mệt mỏi thôi."
Hoài Chân nói vậy, nhưng ngay chính bản thân chàng cũng chẳng mấy tin vào lời mình.
Nguyệt Khanh nhìn chàng hồi lâu, cuối cùng chỉ đành khẽ thở dài.
"Thôi được rồi. Trời cũng sắp tối, chúng ta về thôi."
Nàng đứng dậy, phủi nhẹ bụi đất trên áo.
Hoài Chân cũng lặng lẽ đứng lên. Hai người men theo con đường nhỏ, chậm rãi trở về làng dưới ánh chiều tà.
Đến đầu ngõ, Hoài Chân chắp tay từ biệt Nguyệt Khanh rồi mới quay về nhà.
---
Ngoài sân, phụ thân chàng, ông Tạ Nhân Chính, đang ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ, cúi đầu gọt tre. Mái tóc ông đã bạc quá nửa, tấm lưng vốn thẳng nay cũng chẳng còn được như xưa.
Bên cạnh, mẫu thân chàng, bà Tống Nhược Lan, đang ngồi nhặt rau chuẩn bị bữa tối.
"Phụ thân! Mẫu thân! Con về rồi đây!"
Ông Tạ ngẩng đầu nhìn con trai, bất giác thở dài.
"Thằng nhóc này! Lại gây ra chuyện gì mà khiến lão Lý chửi ầm cả xóm lên thế?"
Hoài Chân cười hì hì.
"Con biết lỗi rồi. Lát nữa con mang ít táo sang nhà lão, coi như tạ lỗi."
Bà Tống nghe vậy, không nhịn được mà bật cười.
"Cái tính nghịch ngợm của con bao giờ mới sửa được đây? Thôi, chuyện ấy để sau. Hôm nay có gặp Nguyệt Khanh không?"
Vừa nghe nhắc đến tên nàng, Hoài Chân lập tức giật mình. Hai má chàng thoáng chốc đỏ bừng.
"M-Mẫu thân! Sao người lại hỏi chuyện ấy?"
Chàng lắp bắp một hồi rồi vội vàng phân bua:
"Có... có gặp thì cũng chỉ là tình cờ thôi. Bọn con là sư huynh, sư muội, tuyệt nhiên không có chuyện gì khác!"
Bà Tống che miệng cười, chẳng buồn vạch trần lời con trai.
"Được rồi, được rồi. Mau vào nhóm lửa đi, kẻo lát nữa cơm canh nguội cả."
Hoài Chân vừa định đáp lời thì từ phía đầu làng bỗng vọng lại ba hồi tù và.
U... U... U...
Tiếng tù và kéo dài, trầm đục, vang vọng qua những mái nhà tranh. Ngay sau đó là tiếng trống thúc từng hồi, xen lẫn tiếng chân người rầm rập trên đường.
Hoài Chân ngẩng đầu nhìn ra ngoài sân.
"Mẫu thân, đã đến kỳ Song Đồng Tế rồi ư? Nhanh thật. Không ngờ đã mười hai năm trôi qua kể từ lần trước."
Bà Tống thoáng ngừng tay, ánh mắt hơi trầm xuống.
"Ừ. Đêm nay dân làng lại phải đến miếu Thành Hoàng."
Song Đồng Tế là một lệ tế cổ xưa của bản làng, cứ mười hai năm lại được cử hành một lần. Mỗi kỳ, dân làng sẽ chọn ra một đồng nam và một đồng nữ, gọi chung là Song Đồng, đem dâng lên Thành Hoàng đại nhân.
Theo lời truyền tụng, hai vị đồng tử sau khi được dâng tế sẽ được Thành Hoàng đón về Thần Cảnh, hưởng phúc muôn đời, ngày đêm phụng sự thần minh, giúp ngài cai quản bản cảnh, che chở bách tính, ban cho dân làng cuộc sống bình an, mùa màng tươi tốt.
Không ai biết những người được chọn thực sự đã đi đâu. Từ trước đến nay, chưa từng có cặp Song Đồng nào trở về.
Thế nhưng, dân làng vẫn tin rằng đó là phúc phần mà người thường cầu còn chẳng được.
Ít nhất, đó là điều họ vẫn luôn tự nhủ với nhau.
---
Sau bữa cơm tối, dân làng lần lượt kéo đến miếu Thành Hoàng. Người lớn dẫn theo con trẻ, kẻ già người trẻ đều tụ họp đông đủ, tiếng chuyện trò vang khắp sân miếu.
Đây vốn là một ngôi làng lớn, dân cư đông đúc, ruộng đất trải dài quanh vùng. Lệ Song Đồng Tế đã được duy trì qua nhiều đời, mỗi kỳ chỉ chọn một đôi thiếu niên nam nữ trong số những người đến tuổi.
Người chủ trì tế lễ năm nay là ông Hà, vị trưởng làng đời thứ mười tám của dòng họ Hà. Từ nhiều đời trước, chức vị đứng đầu làng đã được dòng họ này kế tục, truyền từ đời này sang đời khác.
Tổ tiên của ông Hà, vị trưởng làng đời thứ tư, chính là người từng dẫn dắt dân làng đứng lên chống lại viên quan tham tàn năm xưa.
Ông Hà vốn tinh thông thuật số. Tương truyền, năm xưa ông từng bấm đốt ngón tay mà đoán trước ngày mưa. Lời đoán ấy ứng nghiệm đến mười lần không sai, nhờ vậy dân làng tránh được một trận mất mùa lớn. Từ đó, mọi người càng thêm kính trọng ông, cùng nhau tôn ông làm người đứng đầu làng.
Gia đình Hoài Chân cũng theo dòng người đến xem lễ.
Trước sân miếu, một đống lửa lớn đã được đốt sẵn. Từng đôi thiếu niên nam nữ lần lượt bước qua đống lửa, coi như gột bỏ điều ô uế, xua đuổi tà khí trước khi tiến vào hành lễ.
Sau đó, họ được dẫn đến trước án thờ Thổ Địa.
Trên án đặt hai miếng gỗ hình bán nguyệt, một mặt phẳng, một mặt cong, thường dùng để xin ý thần linh. Ông Hà cầm lấy hai miếng gỗ, chắp tay khấn vái rồi tung chúng xuống trước án.
Hai miếng gỗ rơi xuống nền gạch.
Ông cúi xuống xem xét, sau đó lại tiếp tục gieo lần nữa.
Mỗi người được xin keo ba lượt. Chỉ khi nhận đủ ba lần thánh bôi mới được xem là có duyên với thần minh.
Từng thiếu niên, thiếu nữ lần lượt tiến lên. Hơn mười người đã qua, nhưng chẳng một ai nhận được đủ ba lần thánh bôi.
Mãi đến lượt Nguyệt Khanh.
Nàng bước lên trước án, khẽ cúi đầu rồi chắp tay khấn nguyện.
Ông Hà cầm lấy hai miếng keo, tung xuống.
Một miếng úp, một miếng ngửa.
Thánh bôi!
Lần thứ hai, kết quả vẫn vậy.
Lần thứ ba, hai miếng keo lại nằm đúng một úp một ngửa.
Ông Hà chậm rãi đứng lên, cất giọng:
"Thổ Địa đã giáng ý. Trần Nguyệt Khanh được chọn làm đồng nữ, kính dâng lên Thành Hoàng đại nhân!"
Lời vừa dứt, đám đông lập tức xôn xao.
"Con nhóc ấy mà cũng được chọn ư?"
"Con gái nhà ta rõ ràng còn tốt hơn nó, cớ sao thần linh lại chọn nó?"
Những lời bất mãn mỗi lúc một nhiều. Có người còn định bước lên phía trước, nhưng ông Hà đã đập mạnh tay xuống bàn.
"Tất cả im lặng!"
Giọng ông vang vọng khắp sân miếu.
"Việc chọn Song Đồng do Thổ Địa định đoạt. Thần linh đã có ý chỉ, phàm nhân há có thể tùy tiện xen vào?"
Đám đông dần im bặt.
Sau đó, ông Hà tiếp tục gọi tên người kế tiếp.
"Người tiếp theo, Tạ Hoài Chân!"
Hoài Chân nghe gọi tên, thoáng ngẩn người. Chàng nhìn sang phụ thân, rồi lại nhìn về phía Nguyệt Khanh đang đứng trước án. Cuối cùng, chàng chậm rãi bước lên.
Hai miếng keo được tung xuống.
Thánh bôi!
Lần thứ hai, vẫn là thánh bôi.
Lần thứ ba, kết quả không hề thay đổi.
Trong khoảnh khắc ấy, sân miếu bỗng trở nên im ắng lạ thường.
Hàng chục ánh mắt đồng loạt đổ dồn về phía Hoài Chân. Trong đó có kinh ngạc, ghen ghét, bất bình, cũng có cả những ánh nhìn chẳng buồn che giấu vẻ khinh miệt.
"Không thể nào! Thằng nhóc ấy mà cũng xứng làm Song Đồng sao?"
"Đúng thế! Nó vốn là kẻ khờ, sao có thể phụng sự Thành Hoàng đại nhân?"
"Gieo lại đi! Nhất định là có nhầm lẫn!"
Tiếng phản đối lập tức nổi lên.
Ông Hà đập mạnh xuống bàn lần nữa. Dù tuổi đã cao, tiếng quát của ông vẫn đầy uy nghiêm.
"Đây là ý trời! Các ngươi muốn chống lại thần ý hay sao?"
Đám đông lập tức im bặt. Không ai dám nói thêm lời nào.
Cuối cùng, dân làng lần lượt rời khỏi sân miếu. Chỉ còn lại gia đình Hoài Chân, gia đình Nguyệt Khanh và ông Hà.
Hai gia đình nhìn nhau, chẳng ai nói nên lời. Trong ánh mắt mỗi người đều hiện rõ nỗi lo lắng khó giấu.
Bởi lẽ, từ trước đến nay, chưa từng có cặp đồng nam, đồng nữ nào trở về sau khi được dâng lên Thành Hoàng.
Thế nhưng, Hoài Chân dường như chẳng mấy bận tâm đến điều ấy.
Chàng chỉ biết rằng mình sẽ được đi cùng Nguyệt Khanh.
Nghĩ đến đó, chàng không khỏi mỉm cười.
Nguyệt Khanh đứng bên cạnh khẽ cúi đầu. Hai má nàng ửng hồng, nhưng cũng chẳng nói lời nào.
---
Một tuần sau.
Theo lệ cũ, hai người được tắm rửa bằng nước pha cỏ thơm và gừng, coi như gột sạch bụi trần trước khi hành lễ.
Hoài Chân khoác lên mình chiếc áo giao lĩnh màu đỏ sẫm, bên dưới là chiếc quần trắng. Chàng cúi đầu nhìn y phục mới, trong lòng vui sướng khôn nguôi.
Từ nay, chàng sẽ được phụng sự Thành Hoàng đại nhân, không còn là gánh nặng khiến phụ mẫu phải lo âu. Hơn nữa, chàng còn được ở bên người mình thương mến.
Nghĩ đến đây, Hoài Chân bất giác nở nụ cười.
Sau khi chỉnh trang y phục, chàng bước ra khỏi nhà. Một chiếc kiệu đã chờ sẵn ngoài ngõ, đưa chàng đến miếu Thành Hoàng ở đầu làng.
Khi đến nơi, Hoài Chân trông thấy Nguyệt Khanh đã đứng đợi từ trước.
Nàng cũng khoác áo giao lĩnh đỏ sẫm, mái tóc được chải chuốt gọn gàng. So với ngày thường, nàng có vẻ trầm mặc hơn đôi chút, hai tay khẽ đặt trước bụng.
"Muội đợi lâu chưa?"
"Không lâu."
Nguyệt Khanh khẽ đáp.
Hoài Chân bước đến bên nàng, nhưng chẳng biết phải nói gì thêm.
Miếu Thành Hoàng là một tòa nhà lớn, tường cao, cổng rộng. Nghe người trong làng kể lại, nơi đây vốn là biệt phủ của một viên quan từng cai quản vùng đất này.
Năm xưa, viên quan ấy tham ô vô độ, bóc lột dân nghèo, lại thường xuyên làm điều trái luân thường. Dân làng phải chịu cảnh đói rét, ruộng đồng bỏ hoang, nhưng vẫn không ngừng bị thúc ép sưu thuế.
Trước cảnh ấy, Thành Hoàng đại nhân chẳng đành lòng khoanh tay đứng nhìn.
Tương truyền, ngài đã hiển linh, trợ giúp vị trưởng làng đời thứ tư cùng dân làng đứng lên chống lại viên quan tham tàn. Cuối cùng, viên quan bị lật đổ, chịu tội trước dân chúng.
Hay tin, triều đình liền phái một viên quan khác đến thay thế. Từ đó, dân làng mới dần được yên ổn làm ăn, có cơm ăn áo mặc.
Để ghi nhớ ân đức của Thành Hoàng, dân làng bèn lấy chính biệt phủ của viên quan kia làm nơi thờ phụng, hương khói quanh năm. Lệ Song Đồng Tế cũng được lập ra từ đó, truyền lại qua nhiều đời.
---
Đêm xuống sâu.
Đúng giờ Tý, cánh cổng ngoài của miếu Thành Hoàng chậm rãi mở ra.
Dân làng đứng thành hai hàng, không ai dám lớn tiếng. Hương khói nghi ngút, ánh đèn dầu lay động trên những bức tường cũ.
Đoàn người lần lượt tiến vào sân miếu. Phía trước chính điện, một cánh cửa gỗ lớn vẫn đóng kín. Hai bên cửa treo đèn lồng đỏ, ánh sáng leo lét soi lên những nét chạm khắc đã cũ.
Ông Hà bước lên trước án thờ. Hôm nay, ông mặc lễ phục chỉnh tề, tay cầm một quyển sớ đã chuẩn bị từ trước.
Ông mở sớ, cất giọng đọc:
"Phục duy!
Thiên địa chứng giám, thần minh tại thượng.
Hôm nay, ngày mồng một tháng mười, năm Kiến Trung thứ hai, tại bản thôn, toàn thể hương thân phụ lão cùng bách tính trong làng thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kính cẩn dâng lên trước án Thành Hoàng đại nhân.
Kính nhớ thuở trước, khi quan lại tham tàn, hà hiếp bách tính, bóc lột dân lành, khiến ruộng đồng hoang hóa, nhân khẩu lầm than. Dân trong thôn đói rét triền miên, tiếng than ai oán thấu tận trời xanh, vậy mà quan phủ vẫn không ngừng thúc ép sưu thuế.
May thay, Thành Hoàng đại nhân thương xót sinh linh, chẳng nỡ nhìn bách tính lâm vào cảnh khốn cùng, đã hiển linh ban phúc, trợ giúp vị trưởng làng đời thứ tư cùng toàn thể hương thân đứng lên trừ gian diệt bạo, cứu lấy bản cảnh.
Sau trận ấy, quan tham đền tội, triều đình lại sai quan mới đến cai quản. Từ đó, dân làng mới được yên ổn làm ăn, có cơm ăn áo mặc, con cháu được an cư lạc nghiệp.
Ơn ấy sâu tựa biển trời, đức ấy truyền qua muôn thế hệ. Bách tính trong thôn khắc cốt ghi tâm, nguyện đời đời phụng thờ, hương hỏa không dứt.
Nay đến kỳ tế lễ, toàn thôn kính cẩn tiến dâng Kim Đồng, Ngọc Nữ, nguyện xin Thành Hoàng đại nhân từ bi tiếp dẫn, đưa hai vị đồng tử về chốn Thần Cảnh, ban cho phúc thọ, để được ngày đêm phụng sự bên cạnh thần minh.
Cúi xin đại nhân tiếp nhận lễ thành, tiếp tục trấn giữ bản cảnh, phù hộ bách tính được mưa thuận gió hòa, ngũ cốc phong đăng, lục súc hưng vượng, nhân khẩu bình an, tà ma lui bước, tai ương tiêu tán.
Nguyện thần vị trường tồn, hương hỏa bất tuyệt; bản cảnh thái bình, bách tính an cư.
Lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo!"
Tiếng đọc sớ vừa dứt, toàn bộ miếu đường chìm vào tĩnh lặng.
Không một ai lên tiếng.
Ông Hà chậm rãi cuộn quyển sớ lại, cúi đầu trước thần án.
Đúng lúc ấy, từ phía sau cánh cửa chính điện đang đóng kín bỗng vang lên một tiếng động khẽ.
Cộc.
Mọi người đồng loạt ngẩng đầu.
Tiếng động ấy rất nhẹ, nhưng trong đêm khuya tĩnh mịch, ai nấy đều nghe thấy rõ ràng.
Ông Hà thoáng biến sắc. Ánh mắt ông dừng lại trên cánh cửa gỗ trước mặt, hồi lâu mới chậm rãi lên tiếng:
"Thành Hoàng đại nhân... đã nhận lễ."
Dứt lời, toàn thể dân làng đồng loạt quỳ rạp xuống đất, cúi đầu trước thần án.
Chỉ riêng Hoài Chân vẫn đứng nguyên tại chỗ.
Chàng nhìn chằm chằm vào cánh cửa chính điện.
Không hiểu vì sao, trong khoảnh khắc ấy, chàng lại có cảm giác...
Có người đang gọi tên mình từ bên trong. Có người đang gọi tên mình từ bên trong.