Truyện ngắn: Lá thư chôn dưới gốc cây bàng
(Tiêu đề phụ: Bí mật của Bình)
Tác giả: Nguyễn Tự Long (Chill)
Chiếc khóa đồng trên cặp sách của thằng Bình cứ kêu lách cách mỗi lần nó bước chân qua ngạch cửa.
Mẹ đang ngồi nhặt mớ rau lang bên hiên nhà, lá rau gãy bụp dưới ngón tay thô ráp, nhựa trắng tươm ra dính đầy đốt tay. Bình không dám nhìn thẳng vào mắt mẹ. Nó thả chiếc cặp nặng trịch xuống nền xi măng, tiếng những cuốn vở rơi bộp vào nhau nghe nặng nề hơn mọi ngày.
Cơn mưa chiều ở đảo Phú Quốc thường đến rất vội, mang theo mùi mặn mòi của biển và hơi đất ngai ngái bốc lên từ khoảng sân sau.
Ngôi nhà nhỏ nằm sát rặng cây xanh, nơi ba má và chị em tôi tụ tập mỗi buổi chiều sau những giờ mưu sinh bận rộn. Thằng Bình là em út, năm nay vừa tròn mười hai tuổi, độ tuổi mà chân tay cứ dài ra lêu khêu nhưng suy nghĩ thì bắt đầu giấu kín như hũ chìm. Ngoài ba má, gia đình còn có chị Hai đã lấy chồng.
Anh Hai (chồng chị Hai) vừa đi biển về với làn da rám nắng nồng mùi nước muối, và con bé Mận - đứa cháu gái bốn tuổi lăng xăng chạy nhảy khắp nhà. Trong căn nhà ấy, mọi thứ vốn dĩ rất rõ ràng, ai làm gì, nghĩ gì đều hiện hết lên nét mặt.
Chiều hôm qua, thằng Bình lùi xùi kéo chiếc áo thun ẩm mồ hôi ra, để lộ tấm lưng gầy gò rồi lủi thủi đi thẳng ra phía sau vườn, nơi có gốc cây bàng già tán lá rợp bóng mát. Nó không đi tắm rửa như mọi khi, cũng chẳng chạy đi tìm con mực vàng hay tranh giành cái bánh ngọt với con Mận. Nó cúi gập người, ngó nghiêng xung quanh xem có ai nhìn thấy mình không, đoạn đưa tay thọc sâu vào chiếc hốc đất ngụy trang bằng mấy viên gạch vỡ ngay sát rễ cây bàng.
Gốc bàng ấy vốn là chỗ tụi trẻ con trong xóm hay cất giấu những thứ linh tinh: viên bi sành đổi được từ tiệm tạp hóa, chiếc vỏ sò vằn vện nhặt ngoài bãi cát, hay mớ giấy khen gấp tàu bay. Nhưng với Bình, cái hốc đất đó từ sáng nay đã trở thành nơi trú ẩn của một vật thể hoàn toàn khác - một chiếc phong thư màu trắng nhàu nhĩ, dán kín miệng bằng keo trong, bên trong chứa một tờ giấy gấp làm tư mà nó chỉ dám liếc nhìn một thoáng qua khe hở lúc trưa nay ở góc sân trường.
- Này Bình! Mẹ gọi kìa, đứng ngây ra đấy làm gì thế hả em?
Giọng anh Hai cất lên từ phía bể nước làm Bình giật bắn mình. Chiếc phong thư trong tay nó trượt nhẹ, suýt rơi xuống vũng bùn. Bình vội ấn mạnh nó vào trong hốc đất, lấp vội mấy chiếc lá khô lên trên rồi đứng phắt dậy, tim đập thình thịch như vừa chạy đua qua bãi cát dài.
- Em... em đang tìm con bọ ngựa, anh Hai ạ! - Bình lắp bắp trả lời, mặt đỏ lựng lên vì sợ hãi.
Anh Hai vừa giũ chiếc áo len vừa cười lớn, tiếng cười vang động cả khoảng sân nhỏ. Anh vỗ mạnh vào vai Bình một cái rõ đau:
- Bọ ngựa với bọ vẽ gì tầm này. Vào mổ cá với tao nhanh lên, má hôm nay mua được mớ cá dìa tươi roi rói đấy.
Bình thở phào một hơi dài, lủi thủi bước vào nhà. Nhưng cái cảm giác ngón tay chạm phải lớp keo dán bướng bỉnh trong hốc đất thì vẫn còn bám chặt lấy tâm trí nó.
Bữa cơm gia đình quây quần bên chiếc bàn gỗ quen thuộc. Ba vừa nhấp ngụm trà nóng vừa nhắc chuyện ngày xưa đi biển, má thì liên tục gắp thức ăn vào chén cho con Mận đang há hốc miệng đòi kể chuyện đi nhà trẻ. Chị Hai ngồi bên cạnh, tay thoăn thoắt bóc vỏ tôm cho con. Mọi người nói cười rôm rả, chẳng ai để ý đến chén cơm của Bình vẫn còn một nửa. Bình chỉ cúi gằm mặt chọc đũa vào hạt cơm trắng, trong đầu vang lên câu nói của thầy giáo chủ nhiệm lúc trưa: "Thầy muốn ngày mai em đem phụ huynh đến gặp thầy một chút, chuyện này không thể xem nhẹ được đâu, Bình nhé!"
Câu nói ấy cứ lặp đi lặp lại trong tai Bình như tiếng sóng vỗ bờ không dứt. Chiều hôm qua, trong giờ học vẽ, vì quá tò mò về cuốn sổ tay ghi chép biên bản để quên trên bàn giáo viên, Bình đã lén với tay cầm lấy. Nó chỉ định xem thử tên mình có được nhắc đến trong danh sách trực tuần hay không, nhưng không ngờ ngay lúc đó, lớp trưởng bước vào và nhìn thấy tay nó đang cầm nguyên xấp giấy tờ. Dù Bình đã lập tức thả ra, ánh mắt nghiêm nghị của cô giáo lúc đứng ở bục giảng hôm nay đã biến hành động nhỏ đó thành một vết nhơ lớn mà nó chưa từng đối mặt bao giờ trong đời.
- Bình! Ăn chậm thế con? Món này con thích nhất mà sao nay bỏ mứa vậy? - Má lên tiếng, ánh mắt hiền từ nhìn ngang qua mâm cơm.
Bình nuốt vội miếng cơm nghẹn lại ở cổ họng, cố nặn ra một nụ cười méo xệch:
- Dạ... con no rồi má ạ. Chắc tại chiều nay con ăn bánh mì với mấy đứa bạn rồi.
Anh Hai liếc nhìn Bình một cái sắc lẻm, cái nhìn của người từng trải qua tuổi dại khờ:
- Ăn vặt gì mà ăn no thế? Trông mặt mày cứ tái mét đi, lại tính giấu giếm chuyện gì ở trường đúng không?
Câu nói đùa của anh Hai trúng ngay chỗ hiểm khiến Bình giật mình đánh rơi cả đôi đũa xuống mâm. Tiếng đũa nhựa va vào chén sứ lanh lảnh vang lên giữa không gian đang yên tĩnh. Cả nhà bỗng chốc im bặt. Con Mận ngơ ngác nhìn xung quanh, còn ba thì chậm rãi đặt chén trà xuống bàn, ánh mắt đăm chiêu nhìn thẳng vào đứa con trai út. Không gian chùng xuống, nặng nề hệt như bầu trời trước cơn giông mùa hạ.
- Có chuyện gì ở trường hả con? - Giọng ba trầm ấm nhưng nghiêm khắc vang lên, phá tan sự im lặng đang cô đọng lại bên mâm cơm.
Bình cúi gằm mặt, hai tay đan chặt vào nhau dưới gầm bàn, mười đầu ngón tay lạnh ngắt. Nó không dám nhìn vào khuôn mặt dãi dầu nắng gió của ba, nơi có những nếp nhăn hằn sâu theo năm tháng bám biển. Thằng Bình vốn là đứa con ngoan, ít khi làm ba má nó phiền lòng, thế mà bây giờ ý nghĩ phải thú nhận tờ giấy triệu tập phụ huynh từ tay thầy giáo chủ nhiệm khiến cổ họng nó nghẹn đắng lại như nuốt phải cát biển.
Thực ra, tờ giấy trong chiếc phong thư giấu dưới gốc bàng không phải là một thông báo khiển trách nặng nề, mà là thư mời họp phụ huynh đột xuất kèm theo lời ghi chú ngắn gọn của thầy giáo về việc "cần phối hợp uốn nắn hành vi tò mò không đúng chỗ của học sinh". Nhưng đối với một đứa trẻ mười hai tuổi sống trong nề nếp gia đình truyền thống, việc bị mời phụ huynh chẳng khác nào một tội lỗi tày đình. Nó sợ ánh mắt thất vọng của ba, sợ tiếng thở dài của má và càng sợ hơn những lời trêu chọc từ anh Hai.
- Dạ... không có gì đâu ba ạ. Chỉ là... cô giáo bảo lớp con sắp tới phải đóng quỹ học tập bổ sung thôi mà! - Bình lí nhí nói dối, âm thanh nhỏ xíu như tiếng ve kêu trong lùm cây.
Chị Hai vừa dỗ con Mận vừa lườm yêu em trai:
- Đóng tiền thì cứ bảo má một tiếng, làm gì mà mặt cắt không còn một giọt máu thế kia? Trông mày gian lắm, có giấu diếm điểm kém hay lại trốn học đi tắm biển đúng không.
Anh Hai bật cười lớn, không khí gia đình tạm thời giãn ra một chút. Mọi người lại tiếp tục gắp thức ăn, coi câu trả lời lắp bắp của Bình chỉ là sự rụt rè quen thuộc của tuổi dậy thì. Chỉ có ba là vẫn lặng lẽ nhìn theo bóng thằng bé đang vội vã đứng dậy xin phép ra hiên nhà sau khi ăn xong mấy miếng cơm qua loa. Ba biết con trai mình đang che giấu một gánh nặng nào đó, bởi ánh mắt lảng tránh và đôi vai gầy gò co ro kia chưa bao giờ biết cách nói dối trọn vẹn trước mặt người lớn.
Đêm hôm đó, tiếng sóng biển vỗ ì ạch vào bờ cát phía xa vọng vào khung cửa sổ không khoá, mang theo vị mặn của gió đêm. Bình nằm trên chiếc giường gỗ cứng, trằn trọc qua từng nhịp thở đều đều của con Mận đang ngủ say bên cạnh. Giữa đêm khuya vắng lặng, cảm giác tội lỗi cứ gặm nhấm tâm can nó. Chiếc phong thư giấu ngoài gốc bàng bỗng hóa thành một khối sắt nặng ngàn cân đè nặng lên ngực. Nó quyết định phải làm một điều gì đó trước khi ánh bình minh ngày mai ló dạng.
Bình rón rén bước xuống giường, đôi chân trần chạm nhẹ xuống nền xi măng lạnh ngắt. Nó khoác vội chiếc áo khoác mỏng lên người, khe khẽ đẩy cửa bước ra khoảng sân rộng ngập dưới ánh trăng mờ ảo. Gió đêm lồng lộng thổi qua, làm lá cây bàng xào xạc như tiếng thì thầm của đất trời. Đứng một mình trong bóng tối, sự dũng cảm nhỏ nhoi của đứa trẻ mười hai tuổi bỗng trỗi dậy mạnh mẽ hơn nỗi sợ hãi ban chiều.
Bình cúi gập người xuống gốc cây, thọc tay vào hốc đất quen thuộc để lấy chiếc phong thư ra. Thế nhưng, ngón tay nó chỉ chạm vào những viên gạch vỡ lạnh và mấy chiếc lá khô. Chiếc phong thư đâu mất rồi? Trái tim Bình như rớt xuống vực sâu, mồ hôi lạnh túa ra đầm đìa trên trán. Nó hoảng loạn bới tung đống lá mục lên, thở dốc trong sự bất lực tột cùng.
Giọng ba vang lên trầm ấm ngay phía sau lưng làm Bình giật thót mình quay phắt lại. Dưới ánh trăng bạc, bóng dáng cao gầy của ba đứng lặng lẽ bên gốc bàng từ lúc nào. Trên tay ba chính là chiếc phong thư màu trắng nhàu nhĩ mà Bình đã cố công cất giấu. Đôi mắt từng trải qua bao giông bão trên biển cả của ba nhìn xuống đứa con út bằng một vẻ điềm tĩnh đến lạ lùng, không hề có sự giận dữ hay trách mắng như nó từng tưởng tượng.
Bình đứng chôn chân tại chỗ, nước mắt trào ra khóe mi vì tủi thân và sợ hãi. Nó cúi gằm mặt xuống đất, đôi vai gầy rung lên bần bật:
- Con... con xin lỗi ba. Con không cố ý lấy đồ của cô giáo đâu ạ. Con chỉ tò mò xem thử thôi... rồi thầy giáo bắt được... thầy bắt con đưa thư mời phụ huynh... Con sợ ba mẹ buồn...
Tiếng nấc nghẹn ngào bật ra giữa không gian tĩnh mịch của khu vườn đêm.
Ba bước đến gần hơn, đặt bàn tay to lớn, thô ráp vì sương gió và lưới chài lên mái tóc xoăn nhẹ của Bình. Hơi ấm từ bàn tay ba truyền qua đỉnh đầu, làm dịu đi cái lạnh buốt của đêm tối và cơn hoảng loạn trong lòng đứa trẻ. Ba không mắng mỏ một lời nào về lỗi lầm ở trường, cũng không nhắc đến chuyện nó đã nói dối trong bữa cơm chiều. Sự im lặng đầy bao dung của người cha già đôi khi còn có sức nặng hơn ngàn lời khiển trách.
Ba từ từ ngồi xổm xuống cạnh gốc bàng, ánh mắt nheo lại nhìn ra phía biển xa mờ ảo, nơi những chiếc tàu đánh cá đang lấp loé ánh đèn chong mực. Ba mở tờ giấy trắng trong phong thư ra, dưới ánh trăng mờ, ba đọc lướt qua từng dòng chữ mà không hề phát ra một tiếng động. Bình nín thở, hai tay bấu chặt vào vạt áo, chờ đợi trận đòn hoặc những lời mắng mỏ nặng nề nhất sẽ giáng xuống đầu mình. Thế nhưng, ba chỉ gấp tờ giấy lại thật phẳng phiu, nhét trở lại vào bao thư rồi đứng dậy. Ba đưa chiếc phong thư về phía Bình, giọng trầm đục vang lên giữa đêm khuya:
- Sai thì nhận, sợ thì trốn, nhưng giấu giếm thì chỉ làm cái hốc đất này càng ngày càng sâu thêm thôi, con trai ạ. Ngày mai, ba sẽ cùng con đến gặp thầy. Là con trai, dám làm thì phải dám đối mặt, nghe chưa?
Nghe ba nói vậy, Bình bỗng cảm thấy sống mũi cay xè. Không có roi mây vụt mông, không có tiếng la mắng om sòm như nó vẫn thường tưởng tượng mỗi lần phạm lỗi. Chỉ có sự nghiêm khắc và tình thương mộc mạc gói gọn trong đôi bàn tay chai sạm của người cha già xứ đảo. Bình run rẩy đưa tay nhận lấy chiếc phong thư trắng, gật đầu thật mạnh trong bóng đêm.
Sáng hôm sau, chiếc cặp da lạch cạch bước đi bên cạnh đôi ủng cao su của ba trên con đường đất đỏ rợp bóng cây. Nỗi sợ hãi ngày hôm qua đã nhẹ bớt đi theo từng bước chân. Gió từ biển khơi lồng lộng thổi vào, mang theo mùi mặn mòi và cả tiếng lá bàng xì xào sau nhà, như một lời nhắc nhở dịu dàng rằng lớn lên chính là học cách đối mặt với những bí mật của chính mình.
Hết.