Chương 1: Khi tay bùn gặp tay nhớt

Sài Gòn bước vào mùa mưa. Những cơn mưa chiều đổ ập xuống nhanh như lật một bàn tay, phù phép con hẻm nhỏ của tiệm sửa xe chú Năm thành một dòng sông bùn lầy lội. Nước mưa từ mái tôn rách gỉ sét nhỏ tong tong xuống nền xi măng, hòa vào những vệt váng dầu loang lổ thành những mảng màu sắc cầu vồng kì dị. Hùng ngồi trên chiếc ghế đòn bằng gỗ mục, hai tay ôm lấy đầu gối, mắt đăm đăm nhìn ra màn nước trắng xóa ngoài hẻm. Tiếng mưa gõ trên mái tôn như hàng ngàn cây kim chọc vào màng nhĩ. Trong túi quần, chiếc điện thoại cục gạch vẫn nằm im lìm, nhưng cái tin nhắn "Cha mẹ tự hào về con. Cả dòng tộc tự hào về con..." của cha từ tối qua giống như một khối nam châm trì nặng, kéo cả bờ vai anh sụp xuống. - Nè, làm điếu cho ấm người. - Chú Năm thảy qua cho Hùng điếu thuốc bấm đầu lọc rẻ tiền. Hùng xua tay: - Con không biết hút, chú Năm. Chú Năm tặc lưỡi, tự mình châm lửa. Khói thuốc bay ra, nồng nặc và khét lẹt, lẫn vào mùi ẩm mốc của những ngày mưa dầm. Chú nhìn thằng phụ việc trẻ tuổi, lắc đầu: - Mày sống gì mà như ông già tám mươi vậy Hùng? Trẻ măng, có học thức, sao không kiếm cái gì sáng sủa mà làm? Cái nghề này… nói thiệt với mày, chỉ dành cho mấy thằng ít chữ như tao, kiếm cơm qua ngày thôi. Chứ tương lai gì cái xó hẻm này. Câu nói của chú Năm vô tình khía vào vết thương chưa lành của Hùng. Anh cười trừ, mắt vẫn không rời những hạt mưa bong bóng phập phồng trên mặt nước. Anh có học thức chứ. Nếu không vì tiền mua thuốc cho mẹ còn nợ người ta chưa biết chừng nào trả hết, nếu không vì khoản học phí đại học leo thang theo từng kỳ như muốn bóp nghẹt những gia đình thuần nông, thì giờ này anh đang ngồi trong thư viện trường, hoặc giả là một phòng máy lạnh nào đó như lời anh đã dối gian. Mưa ngớt dần khi trời chập choạng tối. Dòng người lại bắt đầu hối hả chen chúc ngoài đầu hẻm. - Có ai ở tiệm không? Sửa giùm tôi cái xe với! Một giọng nói hớt hải vang lên từ phía đầu hẻm. Một người đàn ông dắt chiếc xe Wave cũ, áo mưa cánh dơi rách bươm, cả người ướt sũng như chuột lột. Chiếc xe ngập nước chết máy, tiếng xích líp kêu rột rột. Hùng đứng bật dậy theo bản năng nghề nghiệp: - Dạ có, chú dắt xe vào đây… - Lời chưa nói hết, cả hai người cùng khựng lại. Dưới ánh đèn neon công suất thấp muỗi bay vo ve của tiệm sửa xe, khuôn mặt người đàn ông hiện ra rõ mồn một dưới chiếc mũ bảo hiểm bạc màu. Đó là chú Ba Thà - người hàng xóm cách nhà Hùng ở quê chỉ một bờ dậu, người mà mấy tháng trước sang nhà cha mẹ Hùng uống rượu, còn vỗ vai cha anh khen: - Thằng Hùng nhà ông bà sau này làm ông chủ lớn, nhớ dắt díu mấy đứa nhỏ ở quê nghe chưa! Hùng đứng chết trân. Chiếc cờ-lê trên tay anh suýt chút nữa rơi xuống đất. Ruột gan anh lộn nhào, máu trong người như dồn hết lên mặt, nóng bừng rồi đột ngột lạnh toát. Anh muốn quay lưng chạy trốn vào cái hốc tối phía sau tiệm, nhưng đôi chân như bị đóng đinh xuống nền xi măng ẩm ướt. Chú Ba Thà dụi mắt, nhìn chằm chằm vào gã trai mặc chiếc áo thun rách vai, chiếc quần jean loang lổ dầu mỡ và khuôn mặt nhem nhuốc những vệt đen mờ. Phải mất đến mười giây, chú Ba mới thốt lên, giọng đầy kinh ngạc: - Hùng? Phải thằng Hùng con ông Bảy không mày? - Dạ… con… - Giọng Hùng lí nhí, nghẹn lại nơi cuống họng. - Trời đất ơi! Sao mày lại ở đây? Không phải mày đi học đại học rồi còn đi làm thêm, làm trưởng phòng, làm kỹ sư ở công ty nước ngoài trên quận 1 hả? Sao lại… sao lại đi sửa xe dạo thế này? - Chú Ba Thà bước tới, nhìn từ đầu đến chân Hùng, ánh mắt chuyển từ ngỡ ngàng sang một sự thương hại xen lẫn thất vọng não nề. Tiếng chú Ba vang lên oang oang giữa con hẻm nhỏ. Chú Năm phía trong nghe thấy, ngó đầu ra, tò mò nhìn hai người. Hùng cảm thấy thế giới xung quanh mình như sụp đổ. Cái vỏ bọc lấp lánh mà anh dày công dựng lên suốt sáu tháng qua, những lời nói dối ngọt ngào để cha mẹ có thể ngẩng cao đầu với xóm giềng, tất cả vỡ vụn thành từng mảnh nhỏ chỉ trong một khoảnh khắc. Sự tự tôn của một đứa con ngoan, một học sinh giỏi, niềm hy vọng của cả một vùng quê nghèo bị phơi bày trần trụi dưới ánh đèn vàng vọt và mùi dầu nhớt hôi hám. - Chú Ba… con… - Hùng mím môi, cái tay gồng lên ghì chặt cây cờ-lê đến nổi gân xanh lét. Anh muốn giải thích, muốn nói về gánh nặng học phí, về nợ nần, nhưng lòng tự trọng quá lớn chặn họng anh lại. Anh sợ. Sợ cái tin này bay về quê ngay trong đêm nay. Sợ ánh mắt thất vọng của cha, sợ tiếng khóc nghẹn của mẹ. Chú Ba Thà thở dài một tiếng, lắc đầu: - Thôi, chuyện của mày để sau đi. Coi giùm chú cái xe, chú đang đi có việc, trễ giờ rồi. Anh cúi gục đầu, không dám nhìn thẳng vào mắt chú Ba: - Dạ, để con coi. Hùng quỳ xuống, tháo bugi, thổi sạch nước, kiểm tra bộ chế hòa khí. Đôi tay run lên bần bật. Chưa bao giờ anh thấy việc sửa một chiếc xe Wave lại khó khăn đến thế. Mỗi động tác siết ốc, lau chùi vốn dĩ đã thành thục giờ đây trở nên vụng về. Chú Ba Thà đứng bên cạnh, vừa nhìn vừa lẩm bẩm: - Thương tình ông Bảy ở quê, ngày nào cũng khoe thằng con trai thành đạt. Ai dè lên Sài Gòn lại đi làm cái nghề lấm lem này. Đúng là đời không biết đường nào mà lần… Mỗi lời chú Ba nói như một nhát dao khứa vào lòng Hùng. Sự im lặng của anh lúc này là sự thừa nhận cay đắng nhất. Chú Năm đứng trong nhà, dường như đã hiểu ra câu chuyện. Chú không nói gì, chỉ lẳng lặng đi ra cửa hẻm, đứng hút thuốc, nhường lại căn tiệm cho hai người đồng hương. - Xong rồi chú Ba. Xe bị ngập nước vô bugi thôi. Hùng đứng dậy, lau mồ hôi trên mặt. Anh cố gắng nở một nụ cười gượng gạo. Chú Ba Thà nổ máy, tiếng xe kêu giòn giã trở lại. Chú rút tiền ra trả, nhưng Hùng gạt đi: - Người quen ở quê, con không lấy tiền đâu chú. Chú đi giao hàng lẹ đi kẻo trễ. Chú Ba nhìn Hùng, ánh mắt có chút phức tạp. Chú nhét lại tiền vào túi, gạt chân chống rồi thở dài: - Ừ, chú cảm ơn. Mà thôi… ráng mà học lại hay kiếm cái việc gì tử tế mà làm nghe con. Đừng để cha mẹ mày ở quê trông ngóng tội nghiệp. Chiếc xe Wave lao đi, mất hút vào dòng người đông đúc ngoài đại lộ, để lại làn khói xám nhạt hòa vào màn mưa đêm. Hùng đứng lặng người giữa cửa tiệm. Đêm Sài Gòn ập xuống, lạnh ngắt. Anh lấy chiếc điện thoại từ trong túi ra, màn hình lại sáng lên. Lần này không phải tin nhắn, mà là cuộc gọi từ số của cha. Ngón tay Hùng đặt trên nút nghe, run rẩy. ... Tiếng chuông điện thoại vẫn reo. Giai điệu rên rỉ, đều đặn vang lên giữa căn nhà sặc mùi dầu nhớt như một bản án tử hình treo lơ lửng. Hùng nhìn chằm chằm vào cái tên "Cha gọi". Màn hình xanh lét hắt lên khuôn mặt nhem nhuốc của anh một thứ ánh sáng nhợt nhạt, lạnh lẽo. Mười lăm giây trôi qua như một thế kỷ. Anh biết mình không thể trốn chạy mãi. Hùng hít một hơi thật sâu, nuốt ngụm nước bọt chát đắng, rồi quẹt ngón tay run rẩy vào nút nghe. Anh chưa kịp lên tiếng thì đầu dây bên kia đã dội đến một sự im lặng. Không có tiếng trách mắng. Chỉ có tiếng thở dài nặng nề của ông Bảy - người đàn ông cả đời bán mặt cho đất bán lưng cho trời để nuôi giấc mơ chữ nghĩa của thằng con trai. Sự im lặng ấy còn đáng sợ hơn cả một trận lôi đình. - Cha… - Hùng lí nhí, giọng anh mỏng như một tờ giấy thấm nước. - Thằng Ba Thà nó mới gọi cho tao. - Giọng ông Bảy khàn đặc, trầm xuống đến mức run rẩy. - Nó nói thấy mày mặc đồ rách rưới, mặt mũi đen thui ngồi quỳ gối sửa xe dưới gầm cầu hẻm hóc nào đó trên Sài Gòn. Nó nói mày gạt vợ chồng tao, gạt cả cái họ này. Hùng nhắm mắt lại. Một giọt nước mắt nóng hổi chực trào ra, trộn lẫn với vệt mỡ bò trên má, để lại một đường rãnh sạch sẽ hiếm hoi trên làn da sạm nắng. Anh im lặng. Sự im lặng của một tội đồ bị bắt quả tang tại trận. - Mày nói đi Hùng! - Giọng ông Bảy bỗng cao lên, lạc đi vì nghẹn ngào. - Có phải mày thất nghiệp? Có phải mày bị người ta đuổi? Hay là mày… mày ăn chơi lêu lổng rồi bị đuổi học từ đời nào rồi? Tiền học phí mấy chục triệu tao cắm sổ đỏ gửi lên cho mày, mày làm cái gì rồi hả Hùng? - Cha ơi, con không có ăn chơi! - Hùng bật khóc, nỗi uất ức kìm nén suốt sáu tháng qua vỡ òa ra theo tiếng nấc. - Con không có phá một đồng nào của cha mẹ hết! Tiền học phí học kỳ trước tăng gấp đôi, tiền thuốc khớp của mẹ tháng nào cũng tiền triệu… Con… con bảo lưu rồi cha ạ. Con đem tiền đó gửi về đóng tiền thuốc cho mẹ, rồi con đi làm thợ phụ sửa xe kiếm tiền đóng tiền học cho thằng Út. Con không dám nói vì con sợ cha mẹ suy nghĩ rồi đổ bệnh thêm… Đầu dây bên kia đột ngột ngắt tiếng. Chỉ còn nghe thấy tiếng gió rít qua mái tôn ở quê và tiếng ho khan sù sụ của ông Bảy. Lời giải thích của Hùng như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào thực tại. Không có gã kỹ sư văn phòng phẳng phiu nào cả. Chỉ có một đứa con kiệt sức vì cái nghèo, đang cố chèo chống bằng đôi bàn tay lấm lem dầu mỡ. - Sao mày dại quá vậy con… - Giọng ông Bảy chùng xuống, không còn giận dữ, chỉ còn lại một nỗi xót xa vô hạn của người làm cha khi biết mình chính là gánh nặng bóp chết ước mơ của con cái. - Thà mày nói với tao một tiếng. Tao ráng làm mướn làm thuê, đi vay đi mượn để lo cho mày… chứ ai đời người ta đi học đại học, mày lại đi làm cái nghề giống lội bùn lấm lem như tao ở quê? Rồi mai mốt người ta nhìn vào, người ta nói nhà tao vô phước, nuôi thằng con học cho lắm rồi cũng đi chùi bugi, vá bánh xe dạo… "Đi chùi bugi, vá bánh xe dạo." Câu nói của cha như một cây đinh đóng chặt vào lòng tự trọng của Hùng. Hóa ra, trong mắt người cha đáng kính, trong mắt những người ở quê, cái nghề anh đang làm để nuôi sống bản thân, để kiếm từng đồng tiền lương thiện gửi về mua thuốc cho mẹ, lại là một sự sỉ nhục. Nó thấp kém, nó vô phước, nó là biểu hiện của sự thất bại. - Con tự làm ra tiền lương thiện, con không ăn cắp của ai hết cha à. - Hùng nói, giọng anh bỗng chốc đanh lại, một sự phản kháng yếu ớt nhưng đầy tổn thương nảy mầm trong lòng. - Lương thiện mà để người ta khinh cho hả con? Thôi, mày thu xếp đồ đạc đi. Mai đón xe về quê. Tao không chấp nhận cho mày làm cái nghề đó ở trên Sài Gòn. Về quê làm ruộng với tao còn hơn! Tút… tút… tút… Cuộc gọi ngắt kết nối. Hùng đứng chết trân trong góc tối sau tiệm xe. Chiếc điện thoại cục gạch tuột khỏi tay, rơi xuống vũng nước mưa dưới chân, màn hình tắt ngúm. Chú Năm từ phía trước tiệm lững thững đi ra, tay cầm hai hộp cơm bụi đã nguội ngắt tự bao giờ. Chú nhìn thằng nhỏ đang đứng gục đầu vào tường, bờ vai run lên bần bật theo từng tiếng nấc nghẹn. Chú thở dài, đặt hộp cơm lên cái lốp xe cũ, rồi vỗ vỗ vào cái vai gầy guộc của Hùng. - Đời mà con. Sài Gòn này nó không có chỗ cho sự sĩ diện đâu. - Chú Năm nói, giọng rổn rảng thường ngày bỗng chốc trầm ấm lạ thường. - Người ta trọng cái áo sơ mi trắng, chứ người ta đâu có trọng cái thằng thức đêm thức hôm lau từng cái xích xe. Nhưng mà tao nói cho mày nghe, cái tay dính dầu nhớt này rửa là sạch, chứ cái lòng mà dính bùn dơ dối trá thì không có xà bông nào chà ra được đâu. Ăn cơm đi, rồi tính tiếp. Chú Năm quay lưng đi vào trong, để lại Hùng một mình với hộp cơm nguội và bóng tối hẻm sâu. Hùng ngồi xuống chiếc lốp xe, nhìn hộp cơm bụi rẻ tiền. Anh mở hộp cơm ra để ăn, tự nhiên những giọt nước mắt uất nghẹn lại trào ra, rơi xuống hộp cơm. Cơm chan nước mắt, anh vừa ăn vừa khóc. Đêm đó, Hùng không ngủ. Anh nằm trên chiếc phản gỗ kê tạm ở gác lửng của tiệm sửa xe, nghe tiếng chuột chạy trên mái tôn và tiếng ngáy khò khò của chú Năm dưới nhà. Chiếc điện thoại rớt nước đã được anh tháo pin, lau khô rồi vùi sâu trong hũ gạo, im lìm như chính tương lai của anh lúc này. Vé xe đò về quê chuyến sớm nhất là năm giờ ba mươi sáng. Đồ đạc của Hùng chẳng có gì nhiều, ngoài ba bộ quần áo thun và một xấp tài liệu học tập của trường đại học được bọc kỹ trong túi nilon. Bốn giờ ba mươi sáng, Hùng ngồi dậy. Anh nhìn trân trân vào cái ba lô sờn rách đặt ở góc tường. Chỉ cần khoác nó lên vai, bước ra bến xe miền Đông, anh sẽ kết thúc chuỗi ngày nói dối nhục nhã này. Anh sẽ trở lại làm thằng Hùng ngoan ngoãn của ngày xưa, chấp nhận đi làm ruộng theo ý ba, chấp nhận một đời bằng phẳng nhưng mang danh "thất bại". Nhưng khi nhìn xuống đôi bàn tay mình, những vết dầu nhớt bám trong kẽ móng tay dường như đang cựa quậy. Hùng chợt nhớ đến ánh mắt khinh rẻ của chú Ba Thà, nhớ đến câu nói của cha: "Nuôi thằng con học cho lắm rồi cũng đi chùi bugi, vá bánh xe dạo". Chẳng lẽ cái nghề nuôi sống anh sáu tháng qua, cái nghề giúp mẹ anh có thuốc uống mỗi ngày, lại đáng nhục nhã đến thế sao? Nếu anh về quê bây giờ, anh chỉ chứng minh cho mọi người thấy một điều: Anh thực sự là một kẻ thua cuộc, một đứa con bất tài làm hoen ố sự kỳ vọng của dòng họ. - Không. Mình không thể về như một kẻ trốn chạy. - Hùng thì thầm vào bóng tối, hàm răng bặm chặt. Anh cất cái ba lô vào sâu trong hốc tủ. Anh chọn ở lại. Không phải vì anh ghét quê hương, mà vì anh muốn một ngày nào đó, khi anh bước về nhà, anh có thể đứng thẳng lưng trước mặt cha mà nói rằng: Con làm thợ, nhưng con sống ngẩng cao đầu. Năm giờ ba mươi sáng, Sài Gòn thức dậy bằng những tiếng chổi quét rác loẹt xoẹt ngoài đường lớn. Chú Năm bước xuống nhà, ngáp dài một tiếng rồi định bụng gọi thằng Hùng dậy phụ dắt xe ra cửa. Nhưng chú sững người. Cánh cửa cuốn bằng sắt của tiệm đã được kéo lên tự bao giờ. Mặt sàn xi măng mọi ngày đầy vệt mỡ bò đen sì giờ đã được dội nước, lau chùi sạch sẽ, bốc lên mùi xà bông bột thơm hăng hắc. Toàn bộ cờ-lê, mỏ-lết, tuốc-nơ-vít được lau chùi sáng bóng, xếp ngay ngắn vào từng khay sắt theo đúng kích cỡ từ nhỏ đến lớn. Hùng đang ngồi xổm cạnh chiếc máy nén khí, tỉ mẩn dùng giẻ dầu lau sạch lớp bụi bám trên dây curoa. Anh đã mặc bộ đồ lao động màu xanh công nhân cũ của chú Năm, tóc tai chải gọn gàng. Chú Năm đứng nhìn một hồi, khói thuốc lá chưa châm trên môi suýt rơi xuống. Chú hắng giọng: - Ủa, tao tưởng mày ra bến xe rồi chứ thằng nhỏ? Hùng ngước lên, quẹt mồ hôi trên trán, nở một nụ cười nhẹ nhưng ánh mắt kiên định lạ thường: - Con không về nữa chú Năm. Con ở lại đây làm và học nghề với chú. Chú Năm nhìn sâu vào mắt Hùng. Đôi mắt gã trai hai mươi ba tuổi không còn vẻ né tránh, tự ti của những ngày trước. Nó sáng lên một sự bướng bỉnh và quyết liệt của một kẻ đã chạm đáy và quyết định bật dậy. Chú Năm từ từ châm lửa điếu thuốc, rít một hơi dài rồi phả khói lên mái tôn: - Học nghề sửa xe không dễ đâu con trai. Học chữ thì chỉ mệt cái đầu, chứ học cái này là nát cái tay, đau cái lưng, mà suốt đời mang cái tiếng 'thợ thầy' lấm lem. Người ta nhìn vô không ai nể đâu. - Con không cần người ta nể cái áo của con. - Hùng dứt khoát. - Con muốn người ta nể cái tay nghề của con. Chú Năm bật cười, tiếng cười khàn khàn rổn rảng làm rúng động cả con hẻm nhỏ: - Được! Có chí khí! Vậy từ hôm nay tao chỉ dạy mày. Nhưng nói trước, tao chửi dai lắm đó nghe con! Chú Năm đi tới góc tiệm, lôi từ trong cái hòm gỗ cũ ra một bộ cờ-lê vòng cán dài, bóng loáng, còn nguyên mùi thép mới. Chú ném bịch một cái xuống bàn gỗ: - Bộ này của thằng con trai tao. Nó chê nghề này dơ, nó đi làm môi giới bất động sản, mặc vest đi giày Tây rồi. Bây giờ tao giao cho mày. Từ hôm nay, thấy cái xe nào vô, mày tự ra bắt bệnh. Tao đứng sau lưng coi. Sai một ly, tao gõ gõ cây kìm vô đầu ráng chịu. Trưa hôm đó, Sài Gòn nắng như đổ lửa. Mặt đường nhựa bốc hơi hầm hập. Một chiếc xe Dream cũ của một ông lão chở đá lạnh tấp vào tiệm. Chiếc xe tàn tạ đến mức cái sườn xe mục nát được gia cố bằng những sợi dây kẽm gỉ sét. Xe đang chạy thì khói đen xả ra mù mịt, máy lịm dần rồi tắt ngấm. - Coi giùm lão chút chú em, giao nốt chuyến đá này rồi về nghỉ. Ông lão lau mồ hôi, gương mặt nhăn nheo đầy khắc khổ. Hùng hít một hơi sâu, cầm bộ cờ-lê mới bước ra. Anh quỳ hai gối xuống đất, không ngần ngại để mặc cho cái nền xi măng nóng rát đốt cháy da thịt. Anh tháo bugi: đen thui vì thừa xăng. Anh mở lốc máy: dầu nhớt bên trong đã cạn khô, kết dính lại như nhựa đường. Chiếc xe bị bó máy, hỏng pít-tông vì chủ xe chạy quá lâu mà không thay nhớt. - Xe này phải làm lại máy, thay séc-măng với xoáy nòng mới chạy tiếp được chú ơi. - Hùng ngước lên nói. - Trời đất… hết nhiều tiền không chú em? Lão đi giao đá ngày được có hơn trăm ngàn… - Ông lão run run, nhìn chiếc xe cần câu cơm duy nhất của mình với ánh mắt bất lực. Chú Năm từ trong nhà bước ra, đứng khoanh tay dựa vào thành cửa, không nói một lời, chỉ đưa mắt nhìn Hùng như muốn xem anh xử lý ra sao. Một tình huống thử thách lòng trung thực. Nếu là những tiệm khác ngoài mặt đường, họ sẽ hét giá vài trăm, thậm chí cả triệu đồng cho một ca làm máy nặng thế này. Hùng nhìn giỏ đá đang chảy nước tong tong xuống đường, nhìn đôi dép tổ ong đứt quai được buộc lại bằng dây thun của ông lão. Anh quay sang chú Năm: - Chú Năm, trong kho mình còn cái pít-tông cũ của chiếc Dream hôm trước khách bỏ lại không chú? Con thấy cốt còn xài được. Chú Năm nhướng mày, rồi quay mặt đi chỗ khác, hất hàm: - Trong cái thùng sơn góc tường đó, tự vô mà tìm. Hùng lụi cụi vào kho. Anh tìm được linh kiện cũ nhưng còn tốt. Suốt ba tiếng đồng hồ sau đó, Hùng quên cả ăn trưa. Anh dồn hết tâm trí vào từng chi tiết máy. Đôi bàn tay anh bị cạnh sắc của lốc máy cứa vào chảy máu, máu hòa lẫn với dầu nhớt đen sì, rát buốt, nhưng anh không dừng lại. Anh cạo từng mảng muội than bám trên đầu quy lát, rửa sạch từng chi tiết bằng xăng, rồi tỉ mẩn lắp ráp lại. Đây không còn là công việc mưu sinh ép buộc nữa. Đối với Hùng, việc hồi sinh chiếc xe nát này giống như việc anh đang cố gắng nhặt nhạnh lại những mảnh vỡ của chính cuộc đời mình. Ba giờ chiều, Hùng đứng dậy, dùng hết sức đạp mạnh cần khởi động. Bạch… bạch… bạch… Tiếng máy nổ vang lên, giòn giã, đều đặn. Không còn một giọt khói đen nào xả ra nữa. Ông lão chở đá mừng rỡ rớt nước mắt, run rẩy rút từ trong túi áo túi nilon đựng vài tờ tiền lẻ xếp nếp cẩn thận đưa cho Hùng: - Cảm ơn chú em nhiều lắm. Hết bao nhiêu cho lão gửi? Hùng lau mồ hôi trên mặt, cười lộ hàm răng trắng: - Con xài đồ cũ có sẵn ở tiệm, chú gửi con năm mươi ngàn tiền công được rồi ạ. Ông lão nhét vào tay Hùng tờ năm mươi ngàn và hai ổ bánh mì thịt mua ở đầu hẻm, rối rít cảm ơn rồi nổ máy chạy đi. Hùng đứng nhìn theo bóng chiếc xe khuất dần, trong lòng bỗng dâng lên một cảm giác nhẹ nhõm chưa từng có. Số tiền năm mươi ngàn này ít ỏi hơn rất nhiều so với những khoản tiền anh từng mơ ước khi ngồi trên giảng đường, nhưng nó là đồng tiền sạch sẽ nhất, được làm ra bằng sự lương thiện và tay nghề đích thực của anh. Chú Năm bước ra, giật lấy một ổ bánh mì từ tay Hùng, cắn một miếng to rồi nói bằng giọng cộc cằn quen thuộc: - Làm ăn kiểu đó thì cuối tháng húp cháo nha con. Nhưng mà… cái tay nghề được đó. Hùng nhìn xuống đôi bàn tay mình. Vết máu đã khô, dầu nhớt găm sâu vào từng chỉ tay, đau rát nhưng vững chãi. Anh đi tới bên lu nước trước tiệm, múc một gáo nước dội mạnh. Nước chảy xuống, mang theo những mảng đen xám, phơi bày những vết chai sạn mới hình thành. Dẫu rằng, bão giông ở quê nhà vẫn còn đó, lời phán xét của xóm giềng vẫn đang đợi anh, nhưng ít nhất lúc này, anh đã tìm thấy cái neo để bám trụ lại giữa dòng đời Sài Gòn cuộn xiết. ... Sài Gòn bước vào những ngày nắng, cái nắng hanh hao như vắt kiệt chút hơi ẩm cuối cùng của thành phố. Hùng vừa hoàn thành ca đại tu bộ máy cho một chiếc xe ba gác - cái ca khó nhất từ trước đến nay mà chú Năm giao trọn cho anh tự lực cánh sinh. Anh đứng dậy, vươn vai nghe xương sống kêu răng rắc. Đúng lúc đó, chú Năm từ đầu hẻm đi bộ vào, theo sau chú là một bóng người già nua, gầy gò, tay xách một cái bao tải dứa lớn. Hùng nhìn ra. Trái tim anh như ngừng đập một nhịp. Là cha. Ông Bảy lên Sài Gòn. Chiếc áo sơ mi sờn cổ rộng thùng thình bám đầy bụi đường đỏ, đôi dép cao su mòn vẹt gót. Khuôn mặt ông khắc khổ, đôi mắt nghiêm nghị thường ngày giờ mệt mỏi sau chuyến xe đò dài đằng đẵng, nhưng ánh mắt ấy khi đảo qua tiệm sửa xe, dừng lại trên người Hùng, liền lập tức đanh lại. Hùng đứng chôn chân tại chỗ. Bộ đồ công nhân trên người anh sực mùi nhớt, đôi bàn tay đen kịt chưa kịp rửa, bọt xà bông chùi máy vẫn còn dính một mảng bên vành tai. Nửa tháng qua, họ chỉ đối thoại trên điện thoại bằng những tiếng khóc và lời trách móc. Hôm nay, thực tại trần trụi phơi bày trước mặt người cha cả đời tôn thờ chữ nghĩa. - Tao vô tình gặp ổng ở đầu hẻm nên dắt vô luôn. - Chú Năm lên tiếng phá vỡ bầu không khí ngột ngạt, chú vỗ vai ông Bảy. - Vô ngồi uống miếng nước đi ông anh, đường sá Sài Gòn nắng nôi dữ lắm. Ông Bảy không ngồi. Ông đặt cái bao tải dứa xuống nền xi măng, nhìn trân trân vào đứa con trai từng là niềm kiêu hãnh lớn nhất đời mình. - Mày quyết định ở lại đây để làm thế này thiệt sao Hùng? - Giọng ông Bảy không gầm lên giận dữ, nó trầm xuống, nghẹn ngào và chứa đựng một nỗi thất vọng sâu hoắm. - Tao nuôi mày mười hai năm học sinh giỏi, tao tưởng mày ngồi văn phòng máy lạnh, viết chữ bằng máy tính... Ai dè mày trốn chui trốn lủi trong cái hẻm này, quỳ gối dưới gầm xe người ta để lượm vài đồng bạc cắc... - Cha... Hùng bước tới một bước, nhưng nhìn lại thân mình đầy dầu mỡ, anh lại rụt tay về. - Con không trốn chui trốn lủi. Con đang tự nuôi sống mình bằng nghề lương thiện. - Lương thiện mà lấm lem, mà để người ta nhìn vô nói thằng Hùng học cho lắm rồi cũng đi làm thợ đụng sao con? - Giọng ông Bảy run lên, hai bàn tay gầy guộc đan chặt vào nhau. - Về quê đi con. Tao lạy mày... Về quê làm ruộng với cha. Chú Năm định lên tiếng phân bua cho Hùng, nhưng Hùng đã khẽ lắc đầu ra hiệu. Anh nhìn sâu vào đôi mắt đầy định kiến của cha. Anh hiểu ông. Ông không ghét nghề sửa xe, ông chỉ quá thương anh, ông sợ cái nghèo, cái khổ của đời thợ sẽ đè nặng lên vai đứa con trai độc nhất như nó đã từng đè nặng lên đời ông. Đúng lúc cuộc đối thoại rơi vào ngõ cụt thì một tiếng gầm rú kinh hoàng vang lên ngoài đầu hẻm. Một chiếc xe ba gác máy chở đầy sắt vụn của một chú thợ hồ đang lao dốc vào hẻm thì bỗng nhiên mất phanh. Chiếc xe mất lái, loạng choạng lao thẳng về phía tiệm sửa xe, nơi ông Bảy đang đứng quay lưng lại, hoàn toàn không hay biết nguy hiểm. - Cha! Tránh ra! Hùng hét lên. Không một chút do dự, anh lao tới, dùng hết sức bình sinh đẩy mạnh ông Bảy ngã nhào vào đống lốp xe cũ phía trong. Chiếc xe ba gác sượt qua, rầm một tiếng găm thẳng vào bức tường gạch đối diện, khói bốc lên nghi ngút, dầu máy chảy lênh láng ra sàn. Xung quanh một phen đại loạn. Ông Bảy lồm cồm bò dậy, mặt cắt không còn giọt máu. Người tài xế xe ba gác hoảng loạn bước xuống, đầu gối run bần bật, mặt méo xệch: - Chết tôi rồi... Xe đứt cáp phanh, máy bó cứng rồi... Giờ làm sao giao hàng cho công trình kịp chiều nay đây... Giữa sự hỗn loạn đó, Hùng là người duy nhất giữ được sự bình tĩnh. Anh đứng dậy, quẹt vết xước rớm máu trên cùi chỏ, không màng đến vết đau, lập tức cầm bộ cờ-lê cán dài bước ra. - Chú đừng hoảng. Để con coi. Hùng quỳ rạp xuống nền xi măng, bò thẳng vào gầm chiếc xe ba gác đầy bụi bẩn và dầu mỡ nóng hổi đang nhỏ giọt. Anh thao tác nhanh như một con thoi. Ánh mắt anh sắc lạnh, tập trung cao độ. Tiếng cờ-lê va vào sắt thép loảng xoảng, dứt khoát và chuẩn xác. Kiến thức cơ khí động lực học phối hợp nhịp nhàng với kinh nghiệm thực tế giúp anh bắt đúng bệnh trong vòng ba phút: cáp phanh bị kẹt vào lốc máy do thiếu nhớt lâu ngày, gây bó cứng phanh và cháy bố. Ông Bảy ngồi trên đống lốp xe, chứng kiến toàn bộ cảnh tượng đó. Lần đầu tiên, ông nhìn thấy con trai mình làm việc. Đó không phải là sự "quỳ gối nhục nhã" như ông từng tưởng tượng. Dưới mái tôn rách hắt xuống những tia nắng vàng vọt, dáng vẻ của Hùng đang lao động mang một sự uy nghiêm kỳ lạ. Đôi bàn tay lem luốc của anh điều khiển những khối sắt thép nặng nề một cách đầy nghệ thuật và quyền lực. Anh không hề thấp kém, anh đang làm chủ, anh đang giải cứu một tình huống ngặt nghèo bằng chính tri thức và sức mạnh của mình. Ba mươi phút sau, Hùng chui ra từ gầm xe, người ướt đẫm mồ hôi và đen sạm dầu nhớt. Anh lau mồ hôi bằng tay áo, nở nụ cười với chú thợ hồ: - Xong rồi chú. Con thay sợi cáp mới, xả phanh rồi. Chú đề máy chạy thử đi. Người tài xế nổ máy, chiếc xe ba gác hoạt động hoàn hảo trở lại. Chú thợ hồ mừng rỡ, ôm chầm lấy Hùng, liên tục cảm ơn rồi gửi tiền công. Những người dân trong hẻm đứng xem xung quanh đồng loạt vỗ tay rào rào: - Thằng Hùng giỏi quá!... May có thằng Hùng không là tiêu rồi!. Hùng quay lại, đối mặt với cha. Ông Bảy vẫn đứng đó, nhưng ánh mắt nghiêm nghị, giận dữ ban nãy đã hoàn toàn biến mất. Thay vào đó là một sự bàng hoàng, và sâu trong đôi mắt già nua ấy, một giọt nước mắt lặng lẽ lăn dài qua những nếp nhăn chi chít. Ông nhìn đôi bàn tay rớm máu và dầu mỡ của con, rồi nhìn những nụ cười biết ơn của những người lao động xung quanh. Hùng đi đến bên lu nước, múc một gáo nước rửa sạch vết máu trên tay, rồi bước đến trước mặt bố, nói bằng giọng trầm ấm, mộc mạc: - Cha ơi. Con bỏ trường đại học, nhưng con không bỏ học. Trường đời ở Sài Gòn dạy con rằng: không có nghề nghiệp nào thấp hèn, chỉ có những kẻ lười biếng và dối trá mới đáng hổ thẹn. Con sửa xe, nhưng con cứu được miếng cơm của người ta, con tự hào về đôi bàn tay lem luốc này. Cha... xin cha hãy tự hào về con thêm một lần nữa. Ông Bảy nhìn đứa con trai đã cao lớn hơn ông cả một cái đầu. Bức tường định kiến kiên cố suốt cả đời ông, xây bằng sự sĩ diện và nỗi sợ cái nghèo, bỗng chốc sụp đổ hoàn toàn trước sự trưởng thành vững chãi của Hùng. Ông bước tới, đôi bàn tay gầy guộc, thô ráp của người làm ruộng run run nắm lấy đôi bàn tay lấm lem dầu nhớt của người làm thợ. - Hùng ơi... Con trai của cha... - Ông Bảy nghẹn ngào, ôm chặt lấy bờ vai săn chắc của con. Dưới mái tôn tiệm sửa xe giữa lòng Sài Gòn, hai người đàn ông của hai thế hệ ôm lấy nhau. Mùi mồ hôi của người làm ruộng hòa vào mùi dầu máy của người làm thợ, tạo nên một thứ mùi vị của sự thấu hiểu, của sự bao dung và của một mái nhà thực sự được tái sinh. Sài Gòn ngoài kia vẫn hối hả, nhưng trong con hẻm nhỏ này, cuộc đối đầu lớn nhất đời Hùng đã khép lại bằng một chiến thắng thầm lặng và lấp lánh nhất. Hết.
Đã hết chương
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ